সমুট্ঠানসীসো
পঠমপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৫৮. কিমত্থং ‘‘মেথুনং সুক্কসংসগ্গো’’তিআদিৰচনং ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ইদানী’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি ‘‘মেথুনং সুক্কসংসগ্গো’’তিআদিৰচনে. সমুট্ঠানসীসন্তি সমুট্ঠানানং, সমুট্ঠানেসু ৰা সীসং. সেসানীতি পঠমপারাজিকতো সেসানি পঞ্চসত্ততি সিক্খাপদানি. তেনাতি পঠমপারাজিকেন. ‘‘সুক্কসংসগ্গো’’তিআদিৰচনং সংৰণ্ণেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি ‘‘সুক্কসংসগ্গো’’তিআদিৰচনে.
খুদ্দকৰণ্ণনাৰসানেতি খুদ্দকট্ঠকথায অৰসানে.
লিঙ্গৰিপরিযাযোতি লিঙ্গৰিপল্লাসো. কাযমানসিকা কতাতি এত্থ কাযমানসেসু পৰত্তা কাযমানসিকাতি ৰুত্তে সমুট্ঠানাতি আহ ‘‘কাযচিত্তসমুট্ঠানা কতা’’তি.
দুতিযপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৫৯. ইদং সমুট্ঠানং একং সমুট্ঠানসীসন্তি সম্বন্ধো. ‘‘অদিন্নাদান’’ন্তি ইমিনা অদিন্নন্তি এত্থ সমুদাযনামে একদেসৰোহারোতি দস্সেতি. সেসানীতি দুতিযপারাজিকতো সেসানি একূনসত্ততি সিক্খাপদানি. তেনাতি দুতিযপারাজিকেন. তত্থাতি ‘‘ৰিগ্গহুত্তরী’’তিআদিৰচনে. ৰিগ্গহুত্তরীতিআদিপদানং ব্যঞ্জনে আদরমকত্ৰা অত্থমেৰ দস্সেতুং ৰুত্তং ‘‘মনুস্সৰিগ্গহউত্তরিমনুস্সধম্মসিক্খাপদানী’’তি. অনিযতা দুতিযিকাতি আপত্তিং অপেক্খিত্ৰা পাল়িযং ইত্থিলিঙ্গৰসেন ৰুত্তং, অট্ঠকথাযং পন সিক্খাপদং অপেক্খিত্ৰা নপুংসকলিঙ্গৰসেন দুতিযন্তি ৰুত্তং.
সমুট্ঠানা তিকা কতাতি এত্থ ‘‘তিকসমুট্ঠানা’’তি ৰত্তব্বে পদৰিপরিযাযৰসেন ককারস্স দীঘৰসেন সমুট্ঠানা তিকাতি ৰুত্তন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘তিকসমুট্ঠানা কতা’’তি.
সঞ্চরিত্তসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬০. ‘‘সঞ্চরী’’তি ইদং তাৰ সঞ্চরিত্তং নাম একসমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি.
ৰিভঙ্গে আগতেন ‘‘রিঞ্চন্তী’’তি (পারা. ৫৭৬) পদেন এল়কলোমধোৰাপনসিক্খাপদং উপলক্খিত্ৰা ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ৰিভঙ্গে রিঞ্চন্তি উদ্দেসন্তি আগত’’ন্তি.
‘‘যাৰ দ্ৰারকোসা অগ্গল়ট্ঠপনায’’ ইতি (পাচি. ১৩৫-১৩৬) চ ‘‘অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং দদেয্য’’ইতি (পাচি. ১৬৯) চ ‘‘চীৰরং সিব্বেয্য’’ইতি (পাচি. ১৭৬-১৭৭) চ ৰুত্তসিক্খাপদত্তযন্তি যোজনা.
‘‘সমণচীৰরেন চা’’তি এৰং ৰচনং ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. ‘‘সমণচীৰরং দদেয্যা’’তি ইদং (পাচি. ৯১৭) ৰচনং সন্ধাযাতি সম্বন্ধো.
সমনুভাসনাসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬১. ভেদন্তি ইদং সমনুভাসনং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি.
কথিনসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬২. উব্ভতন্তি ইদং কথিনসমুট্ঠানং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি.
আৰসথেন সদ্ধিন্তি আৰসথসদ্দেন সদ্ধিং.
এল়কলোমসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৩. ‘‘এল়কলোমা’’তি ইদং এল়কলোমসমুট্ঠানং নাম একং সমুট্ঠানসীসং. ইতোতি যথাৰুত্ততো. পাল়িন্তি মাতিকাপাল়িং. ৰিরজ্ঝিত্ৰাতি পুব্বাপরতো ৰিরাধেত্ৰা. যথাতি যেনাকারেন. পনসদ্দো অনুগ্গহত্থো. কিঞ্চাপি লিখন্তি, পন তথাপীতি যোজনা. এৰন্তি তথাকারেন. অত্থানুক্কমোতি অত্থস্স অনুক্কমো.
‘‘অভিক্খুকাৰা সেন চা’’তি এতং ৰচনং ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. ‘‘অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসেয্যা’’তি (পাচি. ১০৪৭) ইদং ৰচনং সন্ধাযাতি সম্বন্ধো. ‘‘ভিক্খুনী’’তিআদিনা ৰুত্তানীতি সম্বন্ধো. আদিসদ্দেন ‘‘সিক্খমানা চ সামণেরী গিহিনিযা’’তি পাঠং সঙ্গণ্হাতি.
পদসোধম্মসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৪. পদন্তি ইদং পদসোধম্মসমুট্ঠানং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. ‘‘তথা অত্থঙ্গতেন চা’’তি এতং ৰচনং ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. ‘‘অত্থঙ্গতে সূরিযে ওৰদেয্যা’’তি (পাচি. ১৫৪-১৫৫) ইদং ৰচনং সন্ধাযাতি সম্বন্ধো. অনোকাসো চ…পে… সন্ধায ৰুত্তন্তি (পাচি. ১২১৯-১২২১) এত্থাপি এসেৰ নযো.
অদ্ধানসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৫. অদ্ধানন্তি ইদং অদ্ধানসমুট্ঠানং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি.
থেয্যসত্থসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৬. থেয্যসত্থন্তি ইদং থেয্যসত্থসমুট্ঠানং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. ‘‘ব্যূহেন সত্তমা’’তি ইদং ৰচনং ৰুত্তন্তি যোজনা. তদনন্তরমেৰাতি তস্স সিক্খাপদস্স অনন্তরমেৰ, ‘‘আগত’’ইতি সম্বন্ধো.
ধম্মদেসনাসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৭. ধম্মদেসনাসমুট্ঠানে সমুট্ঠানসীসং নত্থি, সব্বানি একদস সিক্খাপদানি সম্পিণ্ডেত্ৰা ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানীতি ৰুত্তানি. এৰন্তিআদি নিগমনং. তেসন্তি তেসং সিক্খাপদানং. সম্ভিন্নসমুট্ঠানন্তি সংসগ্গসমুট্ঠানং. তিৰিধন্তি ভূতারোচনচোরিৰুট্ঠাপনঅননুঞ্ঞাতসমুট্ঠানৰসেন তিপ্পকারং. তন্তি নিযতসমুট্ঠানং, হোতীতি সম্বন্ধো. পুন তন্তি নিযতসমুট্ঠানং, দস্সেতুন্তি সম্বন্ধো. পুন তন্তি ৰচনং. নেত্তিধম্মানুলোমিকন্তি এত্থ কাযৰাচং নেতি ৰিনেতীতি নেত্তি, কাযৰাচং নেতি ৰিনেতি এত্থ, এতাযাতি ৰা নেত্তি. ধম্মোতি পাল়ি. সা হি যস্মা অত্থং ধারেতি, তস্মা ধম্মোতি ৰুচ্চতি. নেত্তিযেৰ ধম্মো নেত্তিধম্মো, তস্স অনুলোমিকং নেত্তিধম্মানুলোমিকং. তেন ৰুত্তং ‘‘ৰিনযপাল়িধম্মস্স অনুলোম’’ন্তি.
ইতি সমুট্ঠানসীসৰণ্ণনায যোজনা সমত্তা.