৭৬. গামসীমাদিকথা
১৪৭. উপোসথকম্মস্স ৰিসুং গহিতত্তা সেসকম্মৰসেন সমানসংৰাসকতা গহেতব্বা গোবলিবদ্দনযেন ৰা পারিসেসনযেন ৰা. তন্তি সমানসংৰাসএকূপোসথভাৰং. ‘‘অপরিচ্ছিন্নাযা’’তি ইমিনা অট্ঠপিতাযাতি এত্থ ঠপধাতুযা অধিপ্পাযত্থং দস্সেতি. গামং ৰা নিগমং ৰাতি এত্থ নগরং কেন সঙ্গহিতন্তি আহ ‘‘গামগ্গহণেন চেত্থা’’তিআদি. তত্থ এত্থাতি ‘‘গামং ৰা নিগমং ৰা’’তি পাঠে, গামগ্গহণেনাতি সম্বন্ধো. অথ ৰা এত্থাতি গামনিগমনগরেসু, নগরম্পীতি সম্বন্ধো. গামাদীনং পরিচ্ছেদং ৰিত্থারেন দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি গামনিগমনগরেসু. গামভোজকাতি গামং ভুঞ্জন্তীতি গামভোজকা. বলিন্তি করং. সো হি তং নিস্সায গামভোজকা বলন্তি জীৰন্তি অনেনাতি বলীতি ৰুচ্চতি. যম্পি একং পদেসং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা দেতীতি যোজনা. গামখেত্তেতি রঞ্ঞো আণা খিপিযতি এত্থাতি খেত্তং, গামোযেৰ খেত্তং গামখেত্তং, তস্মিং. অযম্পীতি অযং পদেসোপি. সোপীতি পদেসোপি. ৰিসুংগামো নামাতি যোজনা. সোপি ৰিসুংগামো গামসীমা হোতিযেৰাতি যোজনা. ৰিসুং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা দিন্নো গামো ৰিসুংগামো. তস্মাতি যস্মা ৰিসুং গামো হোতি, তস্মা. সা চাতি ৰিসুংগামসীমা চ. ইতরাতি ৰিসুংগামসীমতো অঞ্ঞা পকতিগামনগরনিগমসীমা চাতি যোজনা.
এৰন্তি ‘‘অসম্মতায ভিক্খৰে’’তিআদিনা পাঠেন. তন্তি সীমপরিচ্ছেদং. অপরিচ্ছিন্নেতি রাজূহি অপরিচ্ছিন্নে. ‘‘অটৰিপদেসে’’তি ইমিনা নত্থি গামো এত্থাতি অগামকোতি ৰচনত্থস্স সরূপং দস্সেতি. ৰিজ্ঝাটৰিসদিসেতি ৰিগতং অগ্গিনো ঝাযনমেত্থাতি ৰিজ্ঝা, চোরাদযো মনুস্সে আভুসো টৰন্তি পীল়যন্তি এত্থাতি আটৰি. ৰিজ্ঝা চ সা আটৰি চেতি ৰিজ্ঝাটৰি, তায সদিসে ৰিজ্ঝাটৰিসদিসে. এত্থ পুরিমনযে গামাদীহি আসন্নো ৰা হোতু, অনাসন্নো ৰা তেহি অপরিচ্ছিন্নো অটৰিপদেসো গহেতব্বো. পচ্ছিমনযে দূরো মনুস্সানং অনাগমনপথো আটৰিপদেসো গহেতব্বোতি অযমেতেসং ৰিসেসো. অস্সাতি ভিক্খুনো. সমন্তাতি সমন্ততো. অযং সীমাতি অযং সত্তব্ভন্তরসীমা. তত্থাতি সত্তসু অব্ভন্তরেসু. সমন্তা ঠিতস্স ৰা নিসিন্নস্স ৰা অব্ভন্তরে অন্তোকোট্ঠাসে জাতং অব্ভন্তরং অট্ঠৰীসহত্থপমাণং.
যা কাচি নদী অসীমাৰ হোতীতি সম্বন্ধো. নদীসীমলক্খণপত্তাতি নদীসীমলক্খণং পত্তা. ইমিনা সীমলক্খণং অপত্তা নদী বন্ধিযমানা সীমাৰ হোতীতি দস্সেতি. সাৰধারণেন ‘‘অত্তনো সভাৰেনেৰা’’তি ইমিনা ভিক্খূনং বন্ধনভাৰেনাতি অত্থং নিৰত্তেতি. এত্থাতি নদিযং. এত্থাতি জাতস্সরসমুদ্দেসু. যেন কেনচীতি অন্তমসো তিরচ্ছানগতেনপি যেন কেনচি. খণিত্ৰা অকতো সযংজাতোতি সম্বন্ধো. ইদং হেতুঅন্তোগধৰিসেসনং. খণিত্ৰা অকতত্তাতি হি অত্থো. সযংজাতোতি সযমেৰ জাতোতি এৰকারো যোজেতব্বো. তেন ৰুত্তং ‘‘যেন কেনচি খণিত্ৰা অকতো’’তি. সোব্ভোতি সং উভোতি পদৰিভাগো কাতব্বো. তত্থ সংসদ্দো সমন্তত্থৰাচকো, উভসদ্দো পূরণত্থৰাচকো. তস্মা সমন্ততো আগতেন উদকেন উভতি পূরতি এত্থাতি সোব্ভোতি ৰচনত্থো কাতব্বো. তেন ৰুত্তং ‘‘সমন্ততো আগতেন উদকেন পূরিতো তিট্ঠতী’’তি.
তত্থাতি নদীসমুদ্দজাতস্সরেসু, আধারে ভুম্মং. যংসদ্দো ঠানৰিসযোতি আহ ‘‘যং ঠান’’ন্তি. মজ্ঝিমস্সাতি থামমজ্ঝিমস্স. ৰক্খতি হি ‘‘থামমজ্ঝিমেনা’’তি. ‘‘সমন্ততো’’তি ইমিনা সমন্তাতি এত্থ নিস্সক্কত্থে নিস্সক্কৰচনন্তি দস্সেতি. ‘‘উদকুক্খেপেনা’’তি ইমিনা উদকুক্খেপাতি এত্থ করণত্থে নিস্সক্কৰচনন্তি দস্সেতি. উদকং উক্খিপিত্ৰা খিপিযতি এত্থাতি উদকুক্খেপো. ‘‘পরিচ্ছিন্ন’’ন্তি ইমিনা পাঠসেসং দস্সেতি. অক্খধুত্তাতি এত্থ অক্খোতি পাসকো. সো হি অকতি কুটিলং গচ্ছতি অনেনাতি অক্খোতি ৰুচ্চতি, ধৰন্তি মরিযাদমতিক্কম্ম কীল়াদিপসুতং গচ্ছন্তীতি ধুত্তা, অক্খেসু ধুত্তা অক্খধুত্তা. দারুগুল়ন্তি সারদারুমযং গুল়ং. ‘‘ৰালুকং ৰা’’তি ইমিনা ‘‘উদকুক্খেপা’’তি এত্থ উপলক্খণং দস্সেতি. যত্থাতি যস্মিং পদেসে. অযন্তি পদেসো. তস্সাতি উদকুক্খেপস্স.
এত্থাতি নদীসমুদ্দজাতস্সরেসু. মুখদ্ৰারন্তি সমুদ্দাদীনং মুখসঙ্খাতং দ্ৰারং. সব্বত্থাতি সব্বায নদিযং. থেরৰাদং দস্সেন্তো আহ ‘‘যং পনা’’তিআদি. ‘‘যোজনং…পে… ৰট্টতী’’তি যং পন ৰচনং মহাসুমত্থেরেন ৰুত্তন্তি যোজনা. তত্রাপীতি যোজননদিযম্পি. পটিক্খিত্তাকারং ৰিত্থারেন্তো আহ ‘‘ভগৰতা হী’’তিআদি. নদিযা পমাণন্তি নদিযা গম্ভীরপমাণমেৰ, ন আযামৰিত্থারপমাণন্তি অত্থো. ‘‘ন যোজনং ৰা অদ্ধযোজনং ৰা’’তি ৰচনম্পি ইদমেৰ সন্ধায ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. কিঞ্চাপি আযামৰিত্থারপমাণং ন ৰুত্তং, পভৰতো পন যাৰ মুখদ্ৰারা আযামৰিত্থারৰসেন কম্মং কাতুং পহোনকনদীযেৰ গহেতব্বাতি দট্ঠব্বা. যা নদীতি সম্বন্ধো. ইমস্স সুত্তস্সাতি ‘‘তিমণ্ডল’’ন্তিআদিকস্স ইমস্স সুত্তস্স. পভৰতোতি সমুদাগমতো. এত্থাতি নদিযং. সব্বেহি ভিক্খূহি ঠপেতব্বোতি সম্বন্ধো. ততোতি একউদকুক্খেপতো.
কিত্তকা পরিপুণ্ণা হোতীতি আহ ‘‘সমতিত্থিকা’’তি. তিত্থেন সমং পরিপূরতীতি সমতিত্থিকা. উদকসাটিকং নিৰাসেত্ৰাপীতি পিসদ্দো ‘‘অনিৰাসেত্ৰাপী’’তি দস্সেতি. উদকসাটিকং অনিৰাসেন্তোপি ৰত্থেন অৰিনাভাৰতো অঞ্ঞং নিৰাসেত্ৰাতি অত্থো গহেতব্বো. নাৰায ঠত্ৰা করিযমানে কিং গচ্ছন্তিযাপি নাৰায কাতুং ৰট্টতীতি আহ ‘‘গচ্ছন্তিযা পনা’’তিআদি. ‘‘কস্মা’’তিআদিনা কারণং দস্সেতি. হীতি যস্মা. তন্তি উদকুক্খেপমত্তং. এৰং সতি…পে… অনুসাৰনা হোতি, তস্মা গচ্ছন্তিযা নাৰায কাতুং ন ৰট্টতীতি যোজনা. ‘‘তস্মা’’তিআদিনা লদ্ধগুণং দস্সেতি. ন কেৰলং নাৰাযমেৰাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অন্তোনদিয’’ন্তিআদি.
রুক্খস্সাতি অন্তোনদিযং জাতস্স রুক্খস্স. সাখা ৰা পতিট্ঠিতাতি সম্বন্ধো. সীমং ৰা সোধেত্ৰাতি ৰিহারসীমগামসীমাসু ঠিতানং হত্থপাসানযনবহিকরণৰসেন সীমং ৰা সোধেত্ৰা. জাতরুক্খস্স পৰিট্ঠসাখায ৰা পারোহে ৰাতি সম্বন্ধো. অস্সাতি বহিনদিতীরে জাতরুক্খস্স. তত্থাতি খাণুকে.
তস্সাতি পাসাণদীপকস্স. পুব্বে ৰুত্তপ্পকারেতি পুব্বে নদীনিমিত্তট্ঠানে ‘‘অন্ৰদ্ধমাস’’ন্তিআদিনা (মহাৰ. অট্ঠ. ১৩৮) ৰুত্তপ্পকারে. সোতি পাসাণদীপকো. পুন সোতি পাসাণদীপকোযেৰ. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা.
আৰরণন্তি পাল়িং. তন্তি আৰরণং. আৰরণেন ৰা কোট্ঠকবন্ধেন ৰা হেতুভূতেন, পচ্ছিজ্জতীতি সম্বন্ধো. কোচি আৰরণপ্পদেসো অজ্ঝোত্থরিযতীতি সম্বন্ধো. তত্থাতি আৰরণপ্পদেসে. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা. ‘‘হেট্ঠাপাল়ি বদ্ধা’’তি ইদং নদিং ৰিনাসেত্ৰা তল়াককরণাকারদস্সনং. এত্থাতি নদিযং, তল়াকে ৰা. ছড্ডিতমোদকন্তি তল়াকরক্খনত্থং একেন ৰারিমগ্গেন ছড্ডিতং উদকং. দেৰে অৰস্সন্তেতি দুব্বুট্ঠিকালত্তা ৰস্সন্তকালেপি দেৰে অৰস্সন্তে. সাতি নদিতো নীহটমাতিকা. কালন্তরেনাতি অঞ্ঞেন কালেন. উপ্পতিত্ৰাতি গামনিগমানং উপরি পতিত্ৰা. পৰত্ততীতি পুব্বে ৰুত্তপকারে ৰস্সকালে চত্তারো মাসে অব্ভোচ্ছিন্না সন্দতি. ৰিহারসীমন্তি ৰিহারসম্বন্ধং বদ্ধসীমং.
সমুদ্দেপীতি পিসদ্দো নদিমপেক্খতি. তত্থাতি পদেসে. ওতরিত্ৰাতি হেট্ঠা তরিত্ৰা. ‘‘ওসরিত্ৰা’’তিপি পাঠো, অযমেৰত্থো. সণ্ঠহন্তীতি উদকেন সমং তিট্ঠন্তি. সোতি পদেসো. উদকন্ততোতি উদককোটিতো. তত্থাতি সমুদ্দে. বাধতীতি পীল়যতি. তেসূতি নাৰাঅট্টকেসু. তন্তি পিট্ঠিপাসাণং. ঊমিযোতি ৰীচিযো. তা হি পরংপরাৰসেন উগ্গন্ত্ৰা সৰিঞ্ঞাণকাৰিঞ্ঞাণকে মিযন্তি হিংসন্তি, অন্তো পক্খিপন্তীতি ৰা ঊমিযোতি ৰুচ্চন্তি. তত্থাতি পিট্ঠিপাসাণে. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা. উদকেনেৰ পিট্ঠিপাসাণো ওত্থরীযতীতি যোজনা. সোতি দীপকপব্বতো. ‘‘দূরে’’তি ৰত্ৰা তস্স পমাণং দস্সেন্তো আহ ‘‘মচ্ছৰধানং অনাগমনপথে’’তি. মচ্ছৰধানন্তি কেৰট্টানং. তে হি যস্মা মচ্ছে হনন্তি, তস্মা মচ্ছৰধাতি ৰুচ্চন্তি. ‘‘মচ্ছবন্ধান’’ন্তিপি পাঠো. মচ্ছে বন্ধন্তীতি মচ্ছবন্ধাতি ৰচনত্থো কাতব্বো. অনাগমনপথেতি যত্থ গন্ত্ৰা তদহেৰ পচ্চাগন্ত্ৰা ন আগমনপথিকে দেসে. নত্থি আগমনপথো এত্থাতি অনাগমনপথো, দেসো. তস্মিং ‘‘অগমনপথে’’তিপি পাঠো, সো অযুত্তো. কস্মা? অগমনপথস্স নাধিপ্পেতত্তা. গন্ত্ৰা হি পুন অনাগমনপথোযেৰাধিপ্পেতো. তেসন্তি মচ্ছৰধানং. গমনপরিযন্তস্সাতি গমনকোটিযা. ওরতোতি ওরভাগে ঠিতো দীপকো ৰা পব্বতো ৰাতি যোজেতব্বো. তত্থাতি ওরভাগে ঠিতেসু দীপকপব্বতেসু. ওত্থরিত্ৰাতি পকতিউদকেন ওত্থরিত্ৰা. তত্থাতি ওত্থরিত্ৰা ঠিতে সমুদ্দে.
করোন্তেহিপি কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. যত্থাতি যস্মিং সরে. অযন্তি অযং সরো, ন জাতস্সরো হোতি. অযং সরো গামখেত্তসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতীতি যোজনা. তত্থাতি সরে. যত্থ পনাতি যস্মিং সরে পন. তস্সাতি জাতস্সরস্স. তত্থাতি পদেসে. সচে গম্ভীরং উদকং হোতীতি যোজনা. তত্থাতি অট্টকে. এত্থাতি জাতস্সরে, ঠিতেসু পিট্ঠিপাসাণদীপকেসূতি যোজনা. পহোনকজাতস্সরোতি সঙ্ঘকম্মং কাতুং পহোনকো জাতস্সরো. ‘‘সুক্খতী’’তি ৰত্ৰা তদেৰ সমত্থেতুং ৰুত্তং ‘‘নিরুদকো’’তি. তত্থাতি জাতস্সরে. সচে নিরুদকমত্তেন গামখেত্তং গচ্ছতি. কদা গচ্ছতীতি আহ ‘‘সচে পনেত্থা’’তিআদি. তত্থ এত্থাতি জাতস্সরে. পোক্খরণীআদীনীতি এত্থ আদিসদ্দেন উদকমাতিকাদযো সঙ্গণ্হাতি. যদা খণন্তি, তদাতি পাঠসেসো যোজেতব্বো. ‘‘তং ঠান’’ন্তি ৰুত্তেপি ন খণনট্ঠানমেৰ গহেতব্বং, ‘‘এত্থা’’তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তত্তা সব্বোযেৰ জাতস্সরো গহেতব্বো. ন কেৰলং অজাতস্সরমত্তং হোতি, অথ খো গামখেত্তন্তি আহ ‘‘গামসীমাসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতী’’তি.
নন্তি জাতস্সরং. পূরেত্ৰাতি মত্তিকাদীহি পূরেত্ৰা. পাল়িন্তি আৰরণং. সব্বমেৰ নন্তি সকলমেৰ তং জাতস্সরং. লোণীপীতি পিসদ্দেন ন কেৰলং সোব্ভোযেৰ জাতস্সরসঙ্খ্যং গচ্ছতি, অথ খো লোণীপীতি দস্সেতি. উদকট্ঠানোকাসেতি উদকস্স ঠানে ওকাসে.
১৪৮. সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তীতি এত্থ ‘‘সীমায সীম’’ন্তি পদানং সম্বন্ধাপেক্খত্তা তেসং সম্বন্ধং দস্সেতুং ৰুত্তং ‘‘অত্তনো পরেস’’ন্তি. ‘‘বদ্ধসীম’’ন্তি ইমিনা ‘‘সীম’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তেপি ৰিসেসতো বদ্ধসীমাযেৰ গহেতব্বাতি দস্সেতি. তমেৰত্থং ৰিত্থারেন্তো আহ ‘‘সচে হী’’তিআদি. সংসট্ঠৰিটপাতি অঞ্ঞমঞ্ঞং আসন্নত্তা সংসট্ঠো ৰিটপো এতেসন্তি সংসট্ঠৰিটপা. ‘‘সংসট্ঠৰিটপা’’তি ইদং উপলক্খণমত্তং, মূলানিপি সংসট্ঠানিযেৰাতি দট্ঠব্বং. তেসূতি দ্ৰীসু রুক্খেসু. ৰিহারসীমা চাতি পোরাণকৰিহারসীমা চ. অন্তো কত্ৰাতি সীমায অন্তো কত্ৰা. অথ পচ্ছাতি এত্থ ‘‘পচ্ছা’’তি ইমিনা অথসদ্দস্সত্থং দস্সেতি. এৰং কে অকংসূতি আহ ‘‘এৰং ছব্বগ্গিযা অকংসূ’’তি. তেনাতি করণেন.
অজ্ঝোত্থরণাকারং দস্সেন্তো আহ ‘‘পরেস’’ন্তিআদি. তস্সাতি বদ্ধসীমায. পদেসন্তি ভিক্খূহি কম্মং কাতুং পহোনকং একদেসং. অন্তমসো একস্সপি ভিক্খুনো ঠত্ৰা অধিট্ঠানুপোসথং কাতুং পহোনকং পদেসং. কম্মং কাতুং অপ্পহোনকপদেসং অন্তো করিত্ৰা বন্ধন্তা সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তি নাম. সীমায উপচারোতি পচ্ছা বন্ধিতব্বায সীমায উপচারো. ‘‘ৰড্ঢন্তো সীমাসঙ্করং করোতী’’তি ইমিনা সচে অৰড্ঢনকো পাসাণো হোতি, দ্ৰিন্নম্পি সীমানং নিমিত্তং কাতুং ৰট্টতীতি দস্সেতি.