৫০. মাতুঘাতকাদিৰত্থুকথা
১১২. নিক্খন্তিন্তি এত্থ ‘‘ইমস্স পাপকম্মস্সা’’তি ছট্ঠীযোগত্তা ভাৰত্থে তিপচ্চযোতি আহ ‘‘নিক্খমন’’ন্তি. অপৰাহনন্তি অপাযপটিসন্ধিৰহনতো অপগমনং. যেনাতি মনুস্সভূতেন যেন জীৰিতা ৰোরোপিতাতি সম্বন্ধো. মনুস্সিত্থিভূতাতি মনুস্সিত্থী হুত্ৰা ভূতা, মনুস্সিত্থীভাৰং ৰা ভূতা পত্তা. ইমিনা তিরচ্ছানগতিত্থিআদযো নিৰত্তেতি. ‘‘জনিকা’’তি ইমিনা পোসাৰনিকমাতাদযো নিৰত্তেতি. সযম্পীতি এত্থ পিসদ্দো ন কেৰলং মাতাযেৰ, অথ খো পুত্তেনাপীতি দস্সেতি. সতাতি সন্তেন. মনুস্সজাতিকেনেৰ সতা মনুস্সজাতিকো এৰ হুত্ৰা ৰোরোপিতাতি যোজনা. অনন্তরে ভৰে ফলং নিব্বত্তেতীতি আনন্তরিযং, মাতুঘাতককম্মং, তেন জাতিসামঞ্ঞম্পি অজনিকং ঘাতেন্তো চ জনিকম্পি জাতিভেদং ঘাতেন্তো চ ন অনন্তরিকো হোতি, তস্স পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ ন ৰারিতাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘যেন পনা’’তিআদি. তত্থ পোসেতি ৰদ্ধেতীতি পোসাপনিযা, সা এৰ পোসাৰনিকা পকারস্স ৰকারং, যকারস্স চ ককারং কত্ৰা, পোসাৰনিকা চ সা মাতা চেতি পোসাৰনিকমাতা. অস্সাতি পুত্তস্স. ইদং পদং পুব্বাপরাপেক্খং. তত্থ পুব্বপদে ভাৰসম্বন্ধো, পচ্ছিমপদে সামিসম্বন্ধো. সব্বথা এসেৰ নযো হোতীতি আহ ‘‘সচেপী’’তিআদি. ৰেসিযাতি উপলক্খণৰসেন ৰুত্তং. যায কাযচি ইত্থিযা পুত্তস্সাপি গহেতব্বত্তা. ‘‘অযং মে পিতা’’তি অজাননমেৰ হি পমাণং. অনেনাতি ইমিনা পুত্তেন. ‘‘পিতুঘাতকোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতী’’তি ইমিনা মাতুঘাতকেপি ‘‘অযং মে মাতা’’তি অজানিত্ৰা ঘাতেন্তোপি মাতুঘাতকোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতীতি দস্সেতি.
১১৪. সঙ্খেপেন ৰুত্তমত্থং ৰিত্থারেন দস্সেন্তো আহ ‘‘মনুস্সজাতিযং হী’’তিআদি. অপব্বজিতন্তি গিহিভূতং. পব্বজ্জা চস্সাতি এত্থ চসদ্দেন উপসম্পদাপি ৰারিতাতি দস্সেতি. অস্সাতি অরহন্তঘাতকস্স. অৰসেসন্তি অরহন্ততো অৰসেসং. অস্সাতি অরিযঘাতকস্স. আনন্তরিযো ন হোতি তিরচ্ছানগতত্তা পনস্স পব্বজ্জা ৰারিতাতি অত্থো নেতব্বো. এত্থাতি মাতুঘাতকাদিকম্মেসু. ৰধাযাতি তদত্থে চতুত্থীতি আহ ‘‘ৰধত্থাযা’’তি. ‘‘মারেতু’’ন্তি ইমিনা ‘‘ৰধত্থাযা’’তি এত্থ হনধাতু হিংসনত্থোতি দস্সেতি. ‘‘নীযন্তী’’তি ইমিনা ওনীযন্তীতি এত্থ ওত্যূপসগ্গো ধাত্ৰত্থানুৰত্তকোতি দস্সেতি. যং পন ৰচনং ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. তস্স ৰচনস্স অত্থোতি যোজনা. ‘‘সচা চ ইতি অযং নিপাতো ৰুত্তো’’তি ইমিনা ভযপীল়িতত্তা চ নিরুত্তীসু অকুসলত্তা চ দৰাভণনেন রৰাভণনেন অযং নিপাতো চোরেহি ৰুত্তোতি দস্সেতি. ‘‘সচে চ ইচ্চেৰ ৰা পাঠো’’তি ইমিনা তেহি তথা ৰুত্তেপি সঙ্গীতিকালে ৰা পোত্থকারূল়্হকালে ৰা যথাভূতং সঙ্গীতত্তা, পোত্থকারূল়্হত্তা চ যথাভূতো পাঠো অত্থীতি দস্সেতি. তত্থাতি তেসু পদেসু. নিদ্ধারণে ভুম্মং. তস্সাতি ‘‘সচজ্জ ময’’ন্তি পাঠস্স. ‘‘সচে অজ্জ ময’’ন্তি ইমিনা একারলোপসন্ধিং দস্সেতি. ‘‘সচেজ্জ ময’’ন্তি অকারলোপসন্ধিনাপি পাঠো অত্থি.
১১৫. পকতত্তন্তি পকতিযা সীলসঙ্খাতো অত্তা সভাৰো এতিস্সাতি পকতত্তা, তং. কাযসংসগ্গেন ভিক্খুনীনং পারাজিকত্তা ৰুত্তং ‘‘সীলৰিনাসং পাপেতী’’তি. অনিচ্ছমানংযেৰ ভিক্খুনিন্তি সম্বন্ধো.
ইচ্ছমানন্তি ওদাতৰত্থৰসনং ইচ্ছমানং. যস্মা অভিক্খুনী হোতি, তস্মা ভিক্খুনীদূসকো ন হোতীতি যোজনা. সীলৰিপন্নং ভিক্খুনিন্তি সম্বন্ধো.
যো দেৰদত্তো সঙ্ঘং ভিন্দতি ৰিয, ভিন্দতীতি যোজনা. উদ্ধম্মন্তি ধম্মতো ৰিরহিতং. উব্বিনযন্তি ৰিনযতো ৰিরহিতং. চতুন্নং কম্মানন্তি অপলোকনাদীনং চতুন্নং কম্মানং.
যো দেৰদত্তো লোহিতং উপ্পাদেতি ৰিয, উপ্পাদেতীতি যোজনা. দুট্ঠচিত্তেনাতি এত্থ ন যংকিঞ্চি দুট্ঠচিত্তং দুট্ঠচিত্তং নাম, অথ খো ৰধকচিত্তন্তি আহ ‘‘ৰধকচিত্তেনা’’তি. সরীরেতি সরীরব্ভন্তরে. তথাগতস্স হি অভেজ্জকাযত্তা পরূপক্কমেন চম্মচ্ছেদং কত্ৰা লোহিতস্স উপ্পাদনং নাম নত্থি. যো পন জীৰকো ফাসুং করোতি ৰিয, ফাসুং করোতীতি যোজনা. লোহিতঞ্চাতি পূতিলোহিতঞ্চ.