৪৭. পণ্ডকৰত্থুকথা
১০৯. দহরতরুণসদ্দানং ৰেৰচনত্তা ৰুত্তং ‘‘দহরে…পে… তরুণে’’তি. মোল়িগল্লসদ্দো থূলসরীরৰাচকো অনিপ্ফন্নপাটিপদিকোতি আহ ‘‘মোল়িগল্লেতি থূলসরীরে’’তি. হত্থিভণ্ডেতি এত্থ হত্থিসঙ্খাতং ভণ্ডং এতেসন্তি হত্থিভণ্ডাতি ৰুত্তে হত্থিগোপকাতি আহ ‘‘হত্থিগোপকে’’তি. অভিধানে (অভিধানপ্পদীপিকাযং ৩৬৭ গাথাযং) পন ‘‘হত্থিমেণ্ডো’’তি পাঠো অত্থি.
পণ্ডকোতি পডতি ৰিকলভাৰং গচ্ছতীতি পণ্ডকো. সংখেপেন ৰুত্তমত্থং ৰিত্থারেন দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ যস্সাতি পণ্ডকস্স. অসুচিনাতি সম্ভৰেন. আসিত্তস্সাতি আসিঞ্চিতব্বস্স. ইমিনা অসুচিনা মুখে আসিঞ্চিতব্বোতি আসিত্তোতি ৰচনত্থং দস্সেতি. অযন্তি পণ্ডকো. অজ্ঝাচারন্তি মেথুনজ্ঝাচারং. ‘‘উসূযায উপ্পন্নাযা’’তিইমিনা উসূযতীতি উসূযোতি ৰচনত্থং দস্সেতি. উপক্কমেনাতি ৰাযামেন. বীজানীতি অণ্ডানি. ইমিনা উপক্কমেন এতস্মা বীজানি অপনীতানীতি ওপক্কমিকোতি ৰচনত্থং দস্সেতি. পক্খে পৰত্তো পণ্ডকো পক্খপণ্ডকো, পক্খে পরিল়াহৰূপসমো পণ্ডকো পক্খপণ্ডকোতি ৰচনত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘একচ্চো পনা’’তিআদি. তত্থ পুব্বৰচনত্থে পক্খেতি কালপক্খেতি অত্থো দট্ঠব্বো. পচ্ছিমৰচনত্থে পক্খেতি জুণ্হপক্খেতি অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘অকুসলৰিপাকানুভাৰেনা’’তি পদং ‘‘পণ্ডকো হোতী’’তিপদেযেৰ সম্বন্ধিতব্বং. অস্সাতি পণ্ডকস্স. নপুংসকপণ্ডকোতি পুরিসো ৰিয সাতিসযং পচ্চামিত্তে ন পুংসকেতি অভিমদ্দনং কাতুং ন সক্কোতীতি নপুংসকো. ন পুমা ন ইত্থীতি নপুংসকোতি কত্ৰা নপুমনইত্থিসদ্দস্স নিরুত্তিনযেন নপুংসককরণম্পি ৰদন্তি. নপুংসকোযেৰ পণ্ডকো নপুংসকপণ্ডকো. তেসূতি পঞ্চসু পণ্ডকেসু. তেসুপীতি ওপক্কমিকাদীসু তীসুপি. ‘‘যস্মিং পক্খে’’তি ইমিনা পক্খে পক্খে পণ্ডকভাৰং নিৰত্তেতি. অস্সাতি পণ্ডকস্স. এত্থাতি পঞ্চসু পণ্ডকেসু. সোপীতি পণ্ডকোপি. ইতোতি পণ্ডকৰারতো. ‘‘এসেৰ নযো’’তি ইমিনা লিঙ্গনাসনমেৰ অতিদিসতি.