৪. কাণমাতাসিক্খাপদং
২৩০. চতুত্থে ‘‘নকুলমাতাতি’’আদীসু (অ. নি. ১.২৬৬; অ. নি. অট্ঠ. ১.১.২৬৬) নকুলস্স ভগৰতো মাতা নকুলমাতাতি চ নকুলঞ্চ ভগৰতো তং মাতা চাতি নকুলমাতাতি চ অত্থো সম্ভৰতি, ‘‘উত্তরমাতাতি’’আদীসু উত্তরায মাতা উত্তরমাতাতি অত্থোযেৰ সম্ভৰতি. তেসু ‘‘উত্তরমাতা’’তিপদস্সেৰ ‘‘কাণমাতা’’তিপদস্স কাণায মাতা কাণমাতাতি অত্থোযেৰ সম্ভৰতীতি আহ ‘‘কাণায মাতা’’তি. তস্সা ধীতুযা ‘‘কাণা’’তিনামেন ৰিস্সুতভাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘সা কিরা’’তিআদি. সাতি দারিকা ৰিস্সুতা অহোসীতি সম্বন্ধো. অস্সাতি মহাউপাসিকায. যে যেতি পুরিসা. ‘‘রাগেন কাণা হোন্তী’’তিইমিনা কণন্তি নিমিলন্তি রাগেন পুরিসা এতাযাতি কাণাতি অত্থং দস্সেতি. তস্সাতি কাণায. আগতন্তি এত্থ ভাৰত্থে তোতি আহ ‘‘আগমন’’ন্তি. অধিপ্পাযোতি ‘‘কিস্মিং ৰিযা’’তিপদস্স, কাণমাতায ৰা অধিপ্পাযো. রিত্তাতি তুচ্ছা, সুঞ্ঞাতি অত্থো. ‘‘অস্মিং গমনে’’তিইমিনা বাহিরত্থসমাসং দস্সেতি. ‘‘অরিযসাৰিকা’’তিআদিনা অরিযানং ভিক্খূহি অপটিৰিভত্তভোগং দস্সেতি. ন কেৰলং কিঞ্চি পরিক্খযং অগমাসি, অথ খো সব্বন্তি আহ ‘‘সব্বং পরিক্খযং অগমাসী’’তি. কাণাপীতি পিসদ্দো ন কেৰলং মাতাযেৰ মগ্গফলভাগিনী অহোসি, অথ খো কাণাপি সোতাপন্না অহোসীতি দস্সেতি. সোপি পুরিসোতি কাণায পতিভূতো সোপি পুরিসো. পকতিট্ঠানেযেৰাতি জেট্ঠকপজাপতিট্ঠানেযেৰ.
২৩১. ইমস্মিং পন ৰত্থুস্মিন্তি ইমস্মিং পূৰৰত্থুস্মিং. এতন্তি পাথেয্যৰত্থুং. অরিযসাৰকত্তাতি অরিযভূতস্স সাৰকস্স ভাৰতো, অরিযস্স ৰা সম্মাসম্বুদ্ধস্স সাৰকভাৰতো.
২৩৩. পহেণকপণ্ণাকারসদ্দানং অঞ্ঞমঞ্ঞৰেৰচনত্তা ৰুত্তং ‘‘পহেণকত্থাযাতি পণ্ণাকারত্থাযা’’তি. ইধাতি ‘‘পূৰেহি ৰা’’তিপদে, সিক্খাপদে ৰা. বদ্ধসত্তূতি মধুসক্খরাদীহি মিস্সেত্ৰা বদ্ধসত্তু. থূপীকতন্তি থূপীকতং কত্ৰা.
‘‘দ্ৰত্তিপত্তপূরে’’তিপদস্স ৰিসেসনুত্তরভাৰং দস্সেতুং ৰুত্তং ‘‘পূরে পত্তে’’তি. দ্ৰে ৰা তযো ৰা পত্তাতি দ্ৰত্তিপত্তা, ৰাসদ্দত্থে সঙ্খ্যোভযবাহিরত্থসমাসো, তিসদ্দপরত্তা দ্ৰিস্স চ অকারো হোতি, দ্ৰত্তিপত্তা চ তে পূরা চাতি দ্ৰত্তিপত্তপূরা, তে দ্ৰত্তিপত্তপূরে গহেত্ৰাতি যোজনা. ‘‘আচিক্খিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তৰচনস্স আচিক্খনাকারং দস্সেন্তো আহ ‘‘অত্র মযা’’তিআদি. তেনাপীতি দুতিযেনাপি. পঠমভিক্খু একং গহেত্ৰা দুতিযভিক্খুস্স আরোচনঞ্চ দুতিযভিক্খু একং গহেত্ৰা ততিযভিক্খুস্স আরোচনঞ্চ অতিদিসন্তো আহ ‘‘যেনা’’তিআদি. তত্থ যেনাতি পঠমভিক্খুনা. পটিক্কমন্তি ভুঞ্জীত্ৰা এত্থাতি পটিক্কমনন্তি ৰুত্তে অসনসালাৰ গহেতব্বাতি আহ ‘‘অসনসাল’’ন্তি. যত্থাতি যস্সং অসনসালাযং. মুখোলোকনং ন ৰট্টতীতি আহ ‘‘অত্তনো’’তিআদি. অঞ্ঞত্থাতি পটিক্কমনতো অঞ্ঞত্থ. অস্সাতি ভিক্খুস্স.
‘‘সংৰিভজিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তৰচনস্স সংৰিভজনাকারং দস্সেতুং ৰুত্তং ‘‘সচে তযো’’তিআদি. যথামিত্তন্তি যস্স যস্স মিত্তস্স. অকামাতি ন কামেন. কারণত্থে চেতং নিস্সক্কৰচনং.
২৩৫. অন্তরামগ্গেতি মগ্গস্স অন্তরো অন্তরামগ্গো, সুখুচ্চারণত্থং মজ্ঝে দীঘো, তস্মিং. বহুম্পি দেন্তানং এতেসং ঞাতকপৰারিতানং বহুম্পি পটিগ্গণ্হন্তস্সাতি যোজনা. অট্ঠকথাসু পন ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. অট্ঠকথানং ৰচনং পাল়িযা ন সমেতীতি. চতুত্থং.