২. গণভোজনসিক্খাপদং

২০৯. দুতিযে পহীনলাভসক্কারস্স হেতুং দস্সেন্তো আহ ‘‘সো কিরা’’তিআদি. সোতি দেৰদত্তো. ‘‘অহোসী’’তি চ ‘‘পাকটো জাতো’’তি চ যোজেতব্বো. অজাতসত্তুনাতি অজাতস্সেযেৰ পিতুরাজস্স সত্তুভাৰতো অজাতসত্তুনা, ‘‘মারাপেত্ৰা’’তিপদে কারিতকম্মং. রাজানন্তি বিম্বিসাররাজং, ‘‘মারাপেত্ৰা’’তিপদে ধাতুকম্মং. অভিমারেতি অভিনিলীযিত্ৰা ভগৰতো মারণত্থায পেসিতে ধনুধরে. গূল়্হপটিচ্ছন্নোতি গুহিতো হুত্ৰা পটিচ্ছন্নো. পরিকথাযাতি পরিগুহনায কথায. ‘‘রাজানম্পী’’তিপদং ‘‘মারাপেসী’’তিপদে ধাতুকম্মং. পৰিজ্ঝীতি পৰট্টেসি. ততোতি ততো ৰুত্ততো পরং উট্ঠহিংসূতি সম্বন্ধো. নগরে নিৰসন্তীতি নাগরা. রাজাতি অজাতসত্তুরাজা. সাসনকণ্টকন্তিসাসনস্স কণ্টকসদিসত্তা সাসনকণ্টকং. ততোতি নীহরতো. উপট্ঠানম্পীতি উপট্ঠানম্পি, উপট্ঠানত্থাযপি ৰা. অঞ্ঞেপীতি রাজতো অঞ্ঞেপি. অস্সাতি দেৰদত্তস্স. কিঞ্চি খাদনীযভোজনীযং ‘‘দাতব্ব’’ন্তি ইমিনা যোজেতব্বং. কিঞ্চি ৰা অভিৰাদনাদি ‘‘কাতব্ব’’ন্তি ইমিনা সম্বন্ধো. কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জনস্স হেতুং দস্সেন্তো আহ ‘‘মা মে’’তিআদি. পোসেন্তো হুত্ৰা ভুঞ্জতীতি সম্বন্ধো.

২১১. ভত্তং অনধিৰাসেন্তানং কস্মা চীৰরং পরিত্তং উপ্পজ্জতীতি আহ ‘‘ভত্তং অগণ্হন্তান’’ন্তিআদি.

২১২. চীৰরকারকে ভিক্খূ ভত্তেন কস্মা নিমন্তেন্তীতি আহ ‘‘গামে’’তিআদি.

২১৫. নানাৰেরজ্জকেতি এত্থ রঞ্ঞো ইদং রজ্জং, ৰিসদিসং রজ্জং ৰিরজ্জং, নানপ্পকারং ৰিরজ্জং নানাৰিরজ্জং. নানাৰিরজ্জেহি আগতা নানাৰেরজ্জকা. মজ্ঝে ৰুদ্ধি হোতীতি আহ ‘‘নানাৰিধেহি অঞ্ঞরজ্জেহি আগতে’’তি. অঞ্ঞরজ্জেহীতি রাজগহতো অঞ্ঞেহি রজ্জেহি. রঞ্জিতব্বন্তি রঞ্জন্তি ৰুত্তে নিগ্গহিতস্স অনাসনং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘নানাৰেরঞ্জকেইতিপি পাঠো’’তি.

২১৮. গণভোজনেতি গণস্স ভোজনং গণভোজনং, গণভোজনস্স ভোজনং গণভোজনং, তস্মিং গণভোজনে পাচিত্তিযন্তি অত্থো. ‘‘রত্তূপরতো’’তিআদীসু (দী. নি. ১.১০; ম. নি. ১.২৯৩) ৰিয একস্স ভোজনসদ্দস্স লোপো দট্ঠব্বো. ননু উপোসথে ৰিয দ্ৰে তযো গণো নামাতি আহ ‘‘ইধ গণো নাম চত্তারো’’তিআদি. তেন দ্ৰে তযো গণো নাম ন হোন্তি, চত্তারো পন আদিং কত্ৰা তদুত্তরি গণো নামাতি দস্সেতি. তং পনেতন্তি এত্থ এতসদ্দো ৰচনালঙ্কারো দ্ৰীসু সব্বনামেসু পুব্বস্সেৰ যেভুয্যেন পধানত্তা. পসৰতীতি ৰড্ঢতি, জাযতীতি অত্থো. ৰেৰচনেন ৰাতি ‘‘ভত্তেন নিমন্তেমি, ভোজনেন নিমন্তেমী’’তি পরিযাযেন ৰা. ভাসন্তরেন ৰাতি মূলভাসাতো অঞ্ঞায ভাসায ৰা. একতো নিমন্তিতা ভিক্খূতি সম্বন্ধো. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা. পমাণন্তি কারণং. ‘‘চত্তারো’’তি লিঙ্গৰিপল্লাসং কত্ৰা ‘‘ৰিহারে’’তিপদেন যোজেতব্বং. ঠিতেসুযেৰাতি পদং নিদ্ধারণসমুদাযো. একো নিমন্তিতোতি সম্বন্ধো.

চত্তারো ভিক্খূ ৰিঞ্ঞাপেয্যুন্তি সম্বন্ধো. পাটেক্কন্তি পতিএকস্স ভাৰো পাটেক্কং, ৰিসুন্তি অত্থো. একতো ৰা নানাতো ৰা ৰিঞ্ঞাপেয্যুন্তি সম্বন্ধো.

ছৰিসঙ্খাততো বাহিরচম্মতো অব্ভন্তরচম্মস্স থূলত্তা ‘‘মহাচম্মস্সা’’তি ৰুত্তং. ফালং এতেসং পাদানং সঞ্জাতন্তি ফালিতা, উপ্পাদেন্তীতি সম্বন্ধো. পহটমত্তে সতীতি যোজনা. লেসেন কপ্পন্তি পৰত্তং চিত্তং লেসকপ্পিযং.

সুত্তঞ্চাতি সূচিপাসপৰেসনসুত্তঞ্চ. ননু ৰিসুং চীৰরদানসমযো ৰিয চীৰরকারসমযোপি অত্থি, কস্মা ‘‘যদা তদা’’তি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ৰিসুং হী’’তিআদি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা. ৰিসুং চীৰরদানসমযো ৰিয চীৰরকারসমযো নাম যস্মা নত্থি, তস্মা ‘‘যদা তদা’’তি মযা ৰুত্তন্তি অধিপ্পাযো. তস্মা যো ভিক্খু করোতি, তেন ভুঞ্জিতব্বন্তি যোজনা. সূচিৰেঠনকোতি সিব্বনত্থায দ্ৰে পিলোতিকখণ্ডে সম্বন্ধিত্ৰা সূচিযা ৰিজ্ঝনকো. ৰিচারেতীতি পঞ্চখণ্ডসত্তখণ্ডাদিৰসেন সংৰিদহতি. ছিন্দতীতি সত্থকেন ৰা হত্থেন ৰা ছিন্দতি. মোঘসুত্তন্তি মুয্হনং মোঘো, অত্থতো গহেতব্বছট্টেতব্বট্ঠানে মুয্হনচিত্তং, তস্স ছিন্দনং সুত্তন্তি মোঘসুত্তং. আগন্তুকপট্টন্তি দুপট্টচীৰরে মূলপট্টস্স উপরি ঠপিতপট্টং. পচ্চাগতন্তি পট্টচীৰরাদীসু লব্ভতি. বন্ধতীতি মূলপট্টেন আগন্তুকপট্টং. বন্ধতি. অনুৰাতন্তি চীৰরং অনুপরিযাযিত্ৰা ৰীযতি বন্ধীযতীতি অনুৰাতং, তং ছিন্দতি. ঘট্টেতীতি দ্ৰে অনুৰাতন্তে অঞ্ঞমঞ্ঞং সম্বজ্ঝতি. আরোপেতীতি চীৰরস্স উপরি আরোপেতি. তত্থাতি চীৰরে. সুত্তং করোতীতি সূচিপাসপৰেসনসুত্তং ৰট্টেতি. ৰলেতীতি ৰট্টিত্ৰা সুত্তৰেঠনদণ্ডকে আৰট্টেতি. পিপ্ফলিকন্তি সত্থকং. তঞ্হি পিযম্পি ফালেতীতি পিপ্ফলি, সাযেৰ পিপ্ফলিকন্তি কত্ৰা পিপ্ফলিকন্তি ৰুচ্চতি, তং নিসেতি নিসানং করোতীতি অত্থো. যো পন কথেতি, এতং ঠপেত্ৰাতি যোজনা.

অদ্ধানমগ্গস্স দ্ৰিগাৰুতত্তা ‘‘অদ্ধযোজনব্ভন্তরে গাৰুতে’’তি ৰুত্তং. অভিরূল়্হেন ভুঞ্জিতব্বন্তি সম্বন্ধো. যত্থাতি যস্মিং কালে. ‘‘সন্নিপতন্তী’’তি বহুকত্তুৰসেন ৰুত্তং. অকুসলং পরিৰজ্জেতীতি পরিব্বাজকো, পব্বজ্জৰেসং ৰা পরিগ্গহেত্ৰা ৰজতি গচ্ছতি পৰত্ততীতি পরিব্বাজকো. ৰিনা ভাৰপচ্চযেন ভাৰত্থস্স ঞাতব্বতো পরিব্বাজকভাৰো পরিব্বাজকো, তং সমাপন্নোতি পরিব্বাজকসমাপন্নো. অথ ৰা পরিব্বাজকেসু সমাপন্নো পরিযাপন্নোতি পরিব্বাজকসমাপন্নো. ‘‘এতেস’’ন্তিপদং ‘‘যেন কেনচী’’তিপদে নিদ্ধারণসমুদাযো.

২২০. যেপি ভিক্খূ ভুঞ্জন্তীতি সম্বন্ধো. তত্থাতি ‘‘দ্ৰে তযো একতো’’তিৰচনে. অনিমন্তিতো চতুত্থো যস্স চতুক্কস্সাতি অনিমন্তিতচতুত্থং, অনিমন্তিতেন ৰা চতুত্থং অনিমন্তিতচতুত্থং. এসেৰ নযো অঞ্ঞেসুপি চতুত্থেসু. ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. নিমন্তেতীতি অকপ্পিযনিমন্তনেন নিমন্তেতি. তেসূতি চতূসু ভিক্খূসু. সোতি উপাসকো. অঞ্ঞন্তি নাগতভিক্খুতো অঞ্ঞং, নিমন্তিতভিক্খুতো ৰা. তঙ্খণপ্পত্তন্তি তস্মিং পুচ্ছনকথনক্খণে পত্তং. হীতি ৰিত্থারো. তত্থাতি তস্মিং ঠানে, গেহে ৰা. তেহীতি করণভূতেহি ভিক্খূহি.

সোতি পিণ্ডপাতিকো. অনাগচ্ছন্তম্পীতি সযং ন আগচ্ছন্তম্পি. লচ্ছথাতি লভিস্সথ.

সোপীতি সামণেরোপি, ন পিণ্ডপাতিকোযেৰাতি অত্থো.

তত্থাতি গিলানচতুত্থে, তেসু চতূসু ৰা. গিলানো ইতরেসং পন গণপূরকো হোতীতি যোজনা.

গণপূরকত্তাতি সমযলদ্ধস্স গণপূরকত্তা. চতুক্কানীতি চীৰরদানচতুত্থং চীৰরকারচতুত্থং অদ্ধানগমনচতুত্থং নাৰাভিরুহনচতুত্থং মহাসমযচতুত্থং, সমণভত্তচতুত্থন্তি ছ চতুক্কানি. পুরিমেহি মিস্সেত্ৰা একাদস চতুক্কানি ৰেদিতব্বানি. একো পণ্ডিতো ভিক্খু নিসিন্নো হোতীতি সম্বন্ধো. তেসূতি তীসু ভিক্খূসু, গতেসু গচ্ছতীতি যোজনা. ভুত্ৰা আগন্ত্ৰা ঠিতেসুপি অনাপত্তিযেৰ. কস্মা সব্বেসং অনাপত্তি, ননু চত্তারো ভিক্খূ একতো গণ্হন্তীতি আহ ‘‘পঞ্চন্নং হী’’তিআদি. হীতি সচ্চং, যস্মা ৰা. ভোজনানংযেৰাতি ন যাগুখজ্জকফলাফলাদীনং. তানি চাতি যেহি ভোজনেহি ৰিসঙ্কেতং নত্থি, তানি চ ভোজনানি. তেহীতি চতূহি ভিক্খূহি. তানীতি যাগুআদীনি. ইতীতি তস্মা অনাপত্তিন্তি যোজনা.

কোচি পেসিতো অপণ্ডিতমনুস্সো ৰদতীতি যোজনা. কত্তুকামেন পেসিতোতি সম্বন্ধো. ভত্তং গণ্হথাতি ৰাতি ৰাসদ্দো ‘‘ওদনং গণ্হথ, ভোজনং গণ্হথ, অন্নং গণ্হথ, কুরং গণ্হথা’’তি ৰচনানিপি সঙ্গণ্হাতি. নিমন্তনং সাদিযন্তীতি নেমন্তনিকা. পিণ্ডপাতে ধুতঙ্গে নিযুত্তাতি পিণ্ডপাতিকা. পুনদিৰসে ভন্তেতি ৰুত্তেতি যোজনা. হরিত্ৰাতি অপনেত্ৰা. ততোতি ততো ৰদনতো পরন্তি সম্বন্ধো. ৰিক্খেপন্তি ৰিৰিধং খেপং. তেতি অসুকা চ অসুকা চ গামিকা. ভন্তেতি ৰুত্তেতি যোজনা. সোপীতি অপণ্ডিতমনুস্সোপি, ন গামিকাযেৰাতি অত্থো. কস্মা ন লভামি ভন্তেতি ৰুত্তেতি যোজনা. এৰং ‘‘কথং নিমন্তেসুং ভন্তে’’তি এত্থাপি. ততোতি তস্মা কারণা. এসাতি এসো গামো. তন্তি ভূমত্থে চেতং উপযোগৰচনং, তস্মিং গামে চরথাতি হি অত্থো. কিং এতেনাতি এতেন পুচ্ছনেন কিং পযোজনং. এত্থাতি পুচ্ছনে. মা পমজ্জিত্থাতি ৰদতীতি সম্বন্ধো. দুতিযদিৰসেতি নিমন্তনদিৰসতো দুতিযদিৰসে. ধুরগামেতি পধানগামে, অন্তিকগামে ৰা. ভাৰো নাম কিরিযত্তা একোযেৰ হোতি, তস্মা কত্তারং ৰা কম্মং ৰা সম্বন্ধং ৰা অপেক্খিত্ৰা বহুৰচনেন ন ভৰিতব্বং, তেন ৰুত্তং ‘‘ন দুব্বচেহি ভৰিতব্ব’’ন্তি. তেসূতি গামিকেসু ভোজেন্তেসূতি সম্বন্ধো. অসনসালাযন্তি ভোজনসালাযং. সা হি অসতি ভুঞ্জতি এত্থাতি অসনা, সলন্তি পৰিসন্তি অস্সন্তি সালা, অসনা চ সা সালাচেতি অসনসালাতি অত্থেন ‘‘অসনসালা’’তি ৰুচ্চতি.

অথ পনাতি ততো অঞ্ঞথা পন. অপাদানত্থো হি অথসদ্দো. তত্থ তত্থাতি তস্মিং তস্মিং ঠানে অন্তরৰীথিআদীসূতি অত্থো. পটিকচ্চেৰাতি পঠমং কত্ৰা এৰ. ভিক্খূসু গামতো অনিক্খন্তেসু পগেৰাতি ৰুত্তং হোতি. ন ৰট্টতীতি ‘‘ভত্তং গণ্হথা’’তি পহিণত্তা ন ৰট্টতি. যে পন মনুস্সা ভোজেন্তীতি সম্বন্ধো. নিৰত্তথাতি ৰুত্তপদেতি ‘‘নিৰত্তথা’’তি ৰুত্তে কিরিযাপদে. যস্সকস্সচি হোতীতি যস্স কস্সচি অত্থায হোতীতি যোজনা. নিৰত্তিতুং ৰট্টতীতি ‘‘ভত্তং গণ্হথা’’তি অৰুত্তত্তা নিৰত্তিতুং ৰট্টতি. সম্বন্ধং কত্ৰাতি ‘‘নিৰত্তথ ভন্তে’’তি ভন্তেসদ্দেন অব্যৰহিতং কত্ৰা. নিসীদথ ভন্তে, ভত্তং গণ্হথাতি ভন্তেসদ্দেন ব্যৰহিতং কত্ৰা ৰুত্তে ‘‘নিসীদথা’’তিপদে নিসীদিতুং ৰট্টতি. অথ ভন্তেসদ্দেন ব্যৰহিতং অকত্ৰা ‘‘নিসীদথ, ভত্তং গণ্হথা’’তি সম্বন্ধং কত্ৰা ৰুত্তে নিসীদিতুং ৰট্টতি. ইচ্চেতং নযং অতিদিসতি ‘‘এসেৰ নযো’’তিইমিনাতি. দুতিযং.