১. পরিমণ্ডলৰগ্গ-অত্থযোজনা
সিক্খিতসিক্খেন তীসু সিক্খাসু চতূহি মগ্গেহি সিক্খিতসিক্খেন তাদিনা অট্ঠহি লোকধম্মেহি অকম্পিযট্ঠেন তাদিনা, ইট্ঠানিট্ঠেসু ৰা অৰিকারট্ঠেন তাদিনা ভগৰতা যানি সিক্খাপদানি ‘‘সেখিযানী’’তি ভাসিতানি, দানি তেসম্পি সিক্খাপদানং অযম্পি ৰণ্ণনাক্কমো ভৰতীতি যোজনা.
৫৭৬. তত্থাতি সেখিযসিক্খাপদেসু, অত্থো এৰং ৰেদিতব্বোতি যোজনা. ‘‘সমন্ততো’’তিইমিনা পরিত্যূপসগ্গস্সত্থং দস্সেতি. ‘‘নাভিমণ্ডলং জাণুমণ্ডল’’ন্তি এত্থ উদ্ধংসদ্দো চ অধোসদ্দো চ অজ্ঝাহরিতব্বোতি আহ ‘‘উদ্ধ’’ন্তিআদি. অট্ঠঙ্গুলমত্তন্তি ভাৰনপুংসকং, নিৰাসেতব্বন্তি সম্বন্ধো. ততোতি অট্ঠঙ্গুলমত্ততো. যথা পটিচ্ছন্নং হোতি, এৰং নিৰাসেন্তস্সাতি যোজনা. তত্রিদং পমাণন্তি তস্স নিৰাসনস্স ইদং পমাণং. তাদিসস্সাতি দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকস্স তিরিযং অড্ঢতেয্যহত্থস্স নিৰাসনস্স. জাণুমণ্ডলং পটিচ্ছাদনত্থং ৰট্টতীতি যোজনা. তত্থাতি চীৰরেসু. ন তিট্ঠতীতি ৰিরল়ত্তা ন তিট্ঠতি. তিট্ঠতীতি ঘনত্তা তিট্ঠতি.
নিৰাসেন্তস্স চাতিএত্থ চসদ্দো অৰধারণত্থো, নিৰাসেন্তস্সেৰাতি অত্থো. কেৰলং এৰং নিৰাসেন্তস্সেৰ দুক্কটং ন হোতি, অথ খো তথা নিৰাসেন্তস্সাপি দুক্কটমেৰাতি যোজনা. যে পন নিৰাসনদোসাতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞেতি পুরতো চ পচ্ছতো চ ওলম্বেত্ৰা নিৰসনতো অঞ্ঞে. তে সব্বেতি সব্বে তে নিৰাসনদোসা. এত্থাতি ইমস্মিং ৰিভঙ্গে. তত্থেৰাতি খন্ধকেযেৰ.
অসঞ্চিচ্চ নিৰাসেন্তস্স অনাপত্তীতি সম্বন্ধো. এসেৰ নযো ‘‘অসতিযা’’তি এত্থাপি. অজানন্তস্সাতি এত্থ অজাননং দুৰিধং নিৰাসনৰত্তস্স অজাননং, আরূল়্হোরূল়্হভাৰস্স অজাননন্তি. তত্থ আরূল়্হোরূল়্হভাৰস্স অজাননং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অজানন্তস্সা’’তি দস্সেন্তো আহ ‘‘অজানন্তস্সাতি এত্থা’’তিআদি. হীতি সচ্চং. তস্সাতি নিৰাসনৰত্তস্স. অস্সাতি ভিক্খুনো. তং পনাতি আপত্তিতো অমোক্খনং পন. তস্মাতি যস্মা যুজ্জতি, তস্মা. যোতি ভিক্খু. কুরুন্দিযং ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. সুক্খা জঙ্ঘা ইমস্সাতি সুক্খজঙ্ঘো. মহন্তং পিণ্ডিকমংসং ইমস্সাতি মহাপিণ্ডিকমংসো. তস্সাতি ভিক্খুস্স.
ৰণোতি অরু. তঞ্হি ৰণতি গত্তৰিচুণ্ণনং করোতীতি ৰণোতি ৰুচ্চতি. ৰাল়মিগা ৰা চোরা ৰাতি এত্থ ৰাসদ্দো অৰুত্তসম্পিণ্ডনত্থো, তেন অঞ্ঞাপি উদকচিক্খল্লাদযো আপদা সঙ্গয্হন্তি.
৫৭৭. ইধাতি ইমস্মিং ৰিভঙ্গে, সিক্খাপদে ৰা. উভো কণ্ণেতি পুরতো চ পচ্ছতো চ নিগ্গতে দ্ৰে কণ্ণে. অৰিসেসেনাতি ‘‘অন্তরঘরে’’তি চ ‘‘আরামে’’তি চ ৰিসেসং অকত্ৰা সামঞ্ঞেন. ৰিহারেপীতি সঙ্ঘসন্নিপাতবুদ্ধুপট্ঠানথেরুপট্ঠানাদিকালং সন্ধায ৰুত্তং.
৫৭৮. কাযেকদেসে কাযসদ্দো ৰত্ততীতি আহ ‘‘জাণুম্পি উরম্পী’’তি. ‘‘ন সীসং পারুতেনা’’তিইমিনা ‘‘সুপ্পটিচ্ছন্নেনা’’তিপদস্স অতিব্যাপিতদোসং পটিক্খিপতি. গণ্ঠিকন্তি পাসো. সো হি গন্থেতি বন্ধতীতি ৰা, গন্থেতি বন্ধতি এত্থাতি ৰা কত্ৰা গন্থিকোতি ৰুচ্চতি. ন্থকারস্স ৰাণ্ঠকারে কতে গণ্ঠিকো, তং গণ্ঠিকং পটিমুঞ্চিত্ৰা. উভো কণ্ণেতি চীৰরস্স দ্ৰে কোণে. গলৰাটকতোতি এত্থ গলোতি কণ্ঠো. সো হি খজ্জভোজ্জলেয্যপেয্যসঙ্খাতং চতুব্বিধং অসনং গলতি পন্নো হুত্ৰা কুচ্ছিযং পততি ইতোতি গলোতি ৰুচ্চতি. আৰাটোযেৰ খুদ্দকট্ঠেন আৰাটকো, খুদ্দকত্থে কো. গলে ঠিতো আৰাটকো গলৰাটকো. অকারতো হি আকারস্স লোপো ‘‘পপ’’ন্তিআদীসু (জা. ১.১.২) ৰিয. এত্থ হি পআপন্তি পদচ্ছেদো, অকারতো আকারস্স চ লোপো. পৰদ্ধং আপং পপং, মহন্তং উদকন্তি অত্থো. সীসং ৰিৰরিত্ৰাতি সম্বন্ধো.
৫৭৯. ৰাসং উপগতোতি ৰা ৰাসেন উপগতোতি ৰা অত্থং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘ৰাসত্থায উপগতস্সা’’তি.
৫৮০. হত্থপাদে অকীল়ন্তো সুসংৰুতো নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘হত্থং ৰা পাদং ৰা অকীল়াপেন্তো’’তি.
৫৮২. ওক্খিত্তচক্খূতি এত্থ ওসদ্দো হেট্ঠাপরিযাযোতি আহ ‘‘হেট্ঠা খিত্তচক্খূ’’তি. ‘‘হুত্ৰা’’তিইমিনা কিরিযাৰিসেসনভাৰং দস্সেতি. যুগযুত্তকোতি যুগে যুত্তকো. দমিযিত্থাতি দন্তো. আভুসো জানাতি কারণাকারণন্তি আজানেয্যো. এত্তকন্তি চতুহত্থপমাণং. যো গচ্ছতি, অস্স ভিক্খুনো দুক্কটা আপত্তি হোতীতি যোজনা. ‘‘পরিস্সযভাৰ’’ন্তি চ ‘‘পরিস্সযাভাৰ’’ন্তি চ দ্ৰে পাঠা যুজ্জন্তিযেৰ.
৫৮৪. ইত্থম্ভূতলক্খণেতি ইমং পকারং ইত্থং চীৰরুক্খিপনং, ভৰতি গচ্ছতীতি ভূতো, ভিক্খু. লক্খীযতি অনেনাতি লক্খণং, চীৰরং. ইত্থং ভূতো ইত্থম্ভূতো, তস্স লক্খণং ইত্থম্ভূতলক্খণং, তস্মিং. করণৰচনং দট্ঠব্বন্তি যোজনা. ইত্থম্ভূতলক্খণং নাম কিরিযাৰিসেসনস্স সভাৰোতি আহ ‘‘একতো ৰা…পে… হুত্ৰাতি অত্থো’’তি. অন্তোইন্দখীলতোতি গামস্স অন্তোইন্দখীলতোতি. পঠমো ৰগ্গো.