১০. সঙ্খারুপপত্তিসুত্তৰণ্ণনা
১৬০. সঙ্খারুপপত্তিন্তি ৰিপাকক্খন্ধসঞ্ঞিতানং সঙ্খারানং উপ্পত্তিং, নিব্বত্তিন্তি অত্থো. যস্মা অৰধারণং এতস্মিং পদে ইচ্ছিতব্বন্তি, ‘‘সঙ্খারানংযেৰ উপপত্তি’’ন্তি ৰত্ৰা তেন নিৰত্তিতং দস্সেন্তো, ‘‘ন সত্তস্সা’’তি আহ. তেন সত্তো জীৰো উপ্পজ্জতীতি মিচ্ছাৰাদং পটিক্খিপতি. এৰং উপ্পজ্জনকধম্মৰসেন উপ্পত্তিং দস্সেত্ৰা ইদানি উপ্পত্তিজনকধম্মৰসেনপি তং দস্সেতুং, ‘‘পুঞ্ঞাভিসঙ্খারেন ৰা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ কামেসু পুঞ্ঞাভিসঙ্খারেনপি উপপত্তি হোতি, সা পন ইমস্মিং সুত্তে গহিতাতি. পুঞ্ঞাভিসঙ্খারেন ৰাতি ৰা-সদ্দো অৰুত্তত্থাপেক্খণৰিকপ্পত্থো, অৰুত্তত্থাপেক্খায পন ন আগতো ‘‘আনেঞ্জাভিসঙ্খারেনা’’তি. অথ ৰা উপপত্তি আগতা, এৰং কিচ্চং আগতং, আনেঞ্জাভিসঙ্খারো পনেত্থ সরূপেন অনাগতোপি পুঞ্ঞাভিসঙ্খারগ্গহণেনেৰ গহিতোতি দট্ঠব্বং. কেচি পন ‘‘পুঞ্ঞানেঞ্জাভিসঙ্খারেনা’’তি পঠন্তি. ভৰূপগক্খন্ধানন্তি সুগতিভৰূপগানং উপাদানক্খন্ধানং.
১৬১. লোকিকা ৰট্টন্তি কম্মৰট্টস্স গহণতো. ভৰূপপত্তিহেতুভূতা ওকপ্পনীযসদ্ধা চতুপারিসুদ্ধিসীলং তাদিসং বুদ্ধৰচনবাহুসচ্চং আমিসপরিচ্চাগো কম্মস্সকতাঞাণং কম্মফলদিট্ঠি চ ইমে সদ্ধাদযো ৰেদিতব্বা. ঠপেতীতি পণিদহনৰসেন ঠপেতি. পণিদহতীতি হি অযমেত্থ অত্থো. পতিট্ঠাপেতীতি তত্থ সুপ্পতিট্ঠিতং কত্ৰা ঠপেতি. সহপত্থনাযাতি, ‘‘অহো ৰতাহং…পে… উপপজ্জেয্য’’ন্তি এৰং পৰত্তপত্থনায সহ. সদ্ধাদযোৰাতি যথাৰুত্তা সদ্ধাদযো এৰ পঞ্চ ধম্মা উপপত্তিযা সঙ্খরণট্ঠেন সঙ্খারা, তস্মা এৰ অঞ্ঞেহি ৰিসিট্ঠভৰূপহরণট্ঠেন ৰিহারা নামাতি. তস্মিং ঠানেতি তস্মিং উপপত্তিট্ঠানে.
পঞ্চধম্মাৰ তংসমঙ্গীপুগ্গলো উপপত্তিং মগ্গতি গৰেসতি এতেনাতি মগ্গো. পটিপজ্জতি এতাযাতি পটিপদা. চেতনা পনেত্থ সুদ্ধসঙ্খারতায সদ্ধাদিগ্গহণেনেৰ গহিতা, তস্মা অৰধারণং কতং. উপপত্তিপকপ্পনৰসেনেৰ পৰত্তিযা পত্থনাগহণেনেৰ তস্সা গহণন্তি কেচি. চিত্তকরযুত্তগতিনিব্বত্তনধম্মৰসেন অৰধারণস্স কতত্তা. চেতনা হি নাম কম্মং, তস্সা উপপত্তিনিব্বত্তনে ৰত্তব্বমেৰ নত্থি, তস্সা পন কিচ্চকরণা সদ্ধাদযো পত্থনা চাতি ইমে ধম্মা সহকারিনো ভৰূপপত্তিযা নিযামকা হোন্তীতি তত্রূপপত্তিযা পৰত্তন্তীতি তেসং মগ্গাদিভাৰো ৰুত্তো. তেনাহ ‘‘যস্স হী’’তিআদি. তেন সদ্ধা পত্থনা চাতি উভযে ধম্মা সহিতা হুত্ৰা কম্মং ৰিসেসেন্তা গতিং নিযমেন্তীতি দস্সেতি, পটিসন্ধিগ্গহণং অনিযতং কেৰলস্স কম্মস্স ৰসেনাতি অধিপ্পাযো. কামঞ্চেত্থ ‘‘কম্মং কত্ৰা’’তি ৰুত্তং, কম্মাযূহনতো পন পগেৰ পত্থনং ঠপেতুম্পি ৰট্টতিযেৰ. কম্মং কত্ৰাতি চেত্থ ‘‘তাপেত্ৰা ভুঞ্জতি, ভুত্ৰা সযতী’’তিআদীসু ৰিয ন কালনিযমো, কম্মং কত্ৰা যদা কদাচি পত্থনং কাতুং ৰট্টতীতি চ ইদং চারিত্তদস্সনং ৰিয ৰুত্তং. যথা হি ভৰপত্থনা যাৰ মগ্গেন ন সমুচ্ছিজ্জতি, তাৰ অনুপ্পন্নাভিনৰকতূপচিতস্স কম্মস্স পচ্চযো হোতিযেৰ. পুন তথা ৰিসেসপচ্চযো, যথা নিযমেত্ৰা উপ্পাদিতা. তেন ৰুত্তং – ‘‘যস্স পঞ্চ ধম্মা অত্থি, ন পত্থনা তস্স গতি অনিবদ্ধা’’তি.
১৬৫. সব্বসোৰাতি ‘‘ইদং কাল়কং সামং সেতং হরিতং মণ্ডলং অপরিমণ্ডলং চতুরংসং পরিপুণ্ণং খুদ্দকং মহন্ত’’ন্তিআদিনা সব্বসোৰ পাকটং হোতি.
১৬৭. সুন্দরোতি কাল়কাদিদোসরহিততায সোভনো. আকরসম্পন্নো সম্পন্নআকরুপ্পত্তিযা. ধোৰনাদীহীতি ধোৰনতাপনমজ্জনাদীহি.
১৬৮. লোকধাতূনং সতসহস্সং অত্তনো ৰসে ৰত্তনতো সতসহস্সো. তস্স পন তত্থ ওভাসকরণং পাকটন্তি আহ ‘‘আলোকফরণব্রহ্মা’’তি. অযমেৰ নযো হেট্ঠা ‘‘সহস্সো ব্রহ্মা’’তিআদীসুপি. নিক্খেন কতন্তি নিক্খপরিমাণেন জম্বোনদেন কতং. নিক্খং পন ৰীসতিসুৰণ্ণন্তি কেচি. পঞ্চৰীসতিসুৰণ্ণন্তি অপরে. সুৰণ্ণং নাম চতুধরণন্তি ৰদন্তি. ঘট্টনমজ্জনক্খমং ন হোতি পরিত্তভাৰতো. অতিরেকেনাতি পঞ্চসুৰণ্ণঅতিরেকেন নিক্খপ্পমাণং অসম্পত্তেন. ৰণ্ণৰন্তং পন ন হোতি অৰিপুলতায উল়ারং হুত্ৰা অনুপট্ঠানতো. অৰণ্ণৰন্ততায এৰ ফরুসধাতুকং খাযতি. তাসূতি তাসু ভূমীসু, যত্থ সাখা ৰড্ঢিত্ৰা ঠিতা. তেতি সুৰণ্ণঙ্কুরা. পচিত্ৰাতি তাপেত্ৰা. সম্পহট্ঠন্তি সমুজ্জলীকতন্তি আহ – ‘‘ধোতঘট্টিতপমজ্জিত’’ন্তি, তম্বমত্তিকলেপং কত্ৰা ধোতঞ্চেৰ পাসাণাদিনা ঘট্টিতঞ্চ এল়কলোমাদিনা পমজ্জিতঞ্চাতি অত্থো.
এতদেৰাতি আলোকং ৰড্ঢেত্ৰা এত্থ আলোকফরণমেৰ. অথ ৰা যং দিব্বচক্খুফরণং, আলোকফরণম্পি এতদেৰ. যত্তকঞ্হি ঠানং যোগী কসিণালোকেন ফরতি; তত্তকং ঠানং দিব্বচক্খুঞাণং ফুসতীতি দিব্বচক্খুফরণে দস্সিতে আলোকফরণং দস্সিতমেৰাতি অত্থো. সব্বত্থাতি সব্বস্মিং ‘‘ফরিত্ৰা’’তি আগতট্ঠানে. অৰিনাসেন্তেনাতি অসম্ভিন্নেন.
কসিণফরণং ৰিযাতি কসিণোভাসেন ফরণং ৰিয দিস্সতি উপট্ঠাতি, মণিপভাফরণস্স ৰিয ব্রহ্মলোকে ধাতুফরণস্স দস্সিতত্তাতি অধিপ্পাযো. সরীরপভা পন নিক্খপভাসদিসাতি, ‘‘নিক্খোপম্মে সরীরফরণং ৰিয দিস্সতী’’তি ৰুত্তং. অট্ঠকথা নাম নত্থীতি পাল়িপদস্স অত্থৰণ্ণনায নাম নিচ্ছিতায ভৰিতব্বং, অৰিনিচ্ছিতায পন নত্থি ৰিযাতি অকথনং নাম অট্ঠকথায অনাচিণ্ণন্তি তস্স ৰাদং পটিক্খিপিত্ৰা. যথা হি ৰত্তব্বং, তথা অৰত্ৰা ‘‘ৰিযা’’তি ৰচনং কিমত্থিযন্তি অধিপ্পাযো. বুদ্ধানং ব্যামপ্পভা ব্যামপ্পদেসে সব্বকালং অধিট্ঠাতি ৰিয তস্স ব্রহ্মুনো সরীরফরণং সরীরাভায পত্থরণং সব্বকালিকং. চত্তারিমানি ইতরানি ফরণানি অৰিনাসেত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞমভিন্দিত্ৰা কথেতব্বং. ফরণপদস্সেৰ ৰেৰচনং ‘‘অধিমুচ্চনেনেৰ ফরণ’’ন্তি. পত্থরতীতি যথাৰুত্তং ফরণৰসেন পত্থরতি. জানাতীতি অধিমুচ্চনৰসেন জানাতি.
১৬৯. আদযোতি আদি-সদ্দেন সুভে সঙ্গণ্হাতি. আভাতি দুতিযজ্ঝানভূমিকে দেৰে একজ্ঝং গহেত্ৰা সাধারণতো ৰুত্তং. ততো সুভাতি ততিযজ্ঝানভূমিকে. তেনাহ – ‘‘পাটিযেক্কা দেৰা নত্থী’’তিআদি. সাধারণতো কতাযপি পত্থনায ঝানঙ্গং পরিত্তং ভাৰিতঞ্চে, পরিত্তাভেসু উপপত্তি হোতি, মজ্ঝিমঞ্চে, অপ্পমাণাভেসু, পণীতঞ্চে, আভস্সরেসু উপপত্তি হোতীতি দট্ঠব্বং. সুভাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ সুৰিঞ্ঞেয্যোতি আহ – ‘‘ৰেহপ্ফলাদিৰারা পাকটাযেৰা’’তি.
কামাৰচরেসু নিব্বত্ততূতিআদিনা সদ্ধাদীনং অজ্ঝানৰিপস্সনানং কথং তদধিট্ঠানং হোতীতি আসঙ্কতি. ইতরো সদ্ধাদীনং অজ্ঝানসভাৰত্তেপি ঝানৰিপস্সনানং অধিট্ঠানং নিস্সযপচ্চযাদিৰসেন সপ্পচ্চযত্তা ব্রহ্মলোকূপপত্তিং নিব্বানঞ্চ আৰহন্তীতি দস্সেন্তো, ‘‘ইমে পঞ্চ ধম্মা’’তিআদিমাহ. তত্থ সীলন্তি সম্ভারসীলং. অনাগামী সমুচ্ছিন্নওরম্ভাগিযসংযোজনো সমানো সচে সব্বসো উপপত্তিযো অতিক্কমিতুং ন সক্কোতি, অরিযভূমীসু এৰ নিব্বত্ততি যথূপচিতঝানকম্মুনাতি আহ – ‘‘অনাগামি…পে… নিব্বত্ততী’’তি. উপরিমগ্গন্তি অগ্গমগ্গং ভাৰেত্ৰা. আসৰক্খযন্তি সব্বসো আসৰানং খযং পহানং পাপুণাতি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
সঙ্খারুপপত্তিসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.
নিট্ঠিতা চ অনুপদৰগ্গৰণ্ণনা.