৭. ৰীমংসকসুত্তৰণ্ণনা
৪৮৭. অত্থৰীমংসকোতি অত্তত্থপরত্থাদিঅত্থৰিজাননকো. সঙ্খারৰীমংসকোতি সঙ্খতধম্মে সলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো ৰা আযতনাদিৰিভাগতো চ ৰীমংসকো. সত্থুৰীমংসকোতি ‘‘সত্থা নাম গুণতো এদিসো এদিসো চা’’তি সত্থু উপপরিক্খকো. ৰীমংসকোতি ৰিচারকো. যং চেতসো সরাগাদিৰিভাগতো পরিচ্ছিন্দনং, তং চেতোপরিযাযো. তেনাহ ‘‘চিত্তপরিচ্ছেদ’’ন্তি. যস্মা চেতোপরিযাযঞাণলাভী – ‘‘ইদং চিত্তং ইতো পরং পৰত্তং ইদমিতো পর’’ন্তি পরস্স চিত্তুপ্পত্তিং পজানাতি, তস্মা ৰুত্তং ‘‘চেতোপরিযাযন্তি চিত্তৰার’’ন্তি. ৰারত্থেপি হি পরিযায-সদ্দো হোতি – ‘‘কস্স নু খো, আনন্দ, পরিযাযো অজ্জ ভিক্খুনিযো ওৰদিতু’’ন্তিআদীসু (ম. নি. ৩.৩৯৮). চিত্তচারন্তিপি পাঠো, চিত্তপৰত্তিন্তি অত্থো. এৰং ৰিজাননত্থাযাতি ইদানি ৰুচ্চমানাকারেন ৰীমংসনত্থায.
৪৮৮. কল্যাণমিত্তূপনিস্সযন্তি কল্যাণমিত্তসঙ্খাতং ব্রহ্মচরিযৰাসস্স বলৰসন্নিস্সযং. উপড্ঢং অত্তনো আনুভাৰেনাতি ইমিনা পুগ্গলেন সম্পাদিযমানস্স ব্রহ্মচরিযস্স উপড্ঢভাগমত্তং অত্তনো ৰিমুত্তিপরিপাচকধম্মানুভাৰেন সিজ্ঝতি. উপড্ঢং কল্যাণমিত্তানুভাৰেনাতি ইতরো পন উপড্ঢভাগো যং নিস্সায ব্রহ্মচরিযং ৰুস্সতি, তস্স কল্যাণমিত্তস্স উপদেসানুভাৰেন হোতি, সিজ্ঝতীতি অত্থো. লোকসিদ্ধো এৰ অযমত্থো. লোকিযা হি –
‘‘পাদো সিদ্ধো আচরিযা, পাদো হিস্সানুভাৰতো;
তংৰিজ্জাসেৰকা পাদো, পাদো কালেন পচ্চতী’’তি. –
ৰদন্তি. অত্তনো ধম্মতাযাতি অত্তনো সভাৰেন, ঞাণেনাতি অত্থো. কল্যাণমিত্ততাতি কল্যাণো ভদ্রো সুন্দরো মিত্তো এতস্সাতি কল্যাণমিত্তো, তস্স ভাৰো কল্যাণমিত্ততা, কল্যাণমিত্তৰন্ততা. সীলাদিগুণসম্পন্নেহি কল্যাণপুগ্গলেহেৰ অযনং পৰত্তি কল্যাণসহাযতা. তেসু এৰ চিত্তেন চেৰ কাযেন চ নিন্নপোণপব্ভারভাৰেন পৰত্তি কল্যাণসম্পৰঙ্কতা. মাহেৰন্তি এৰং মা আহ, ‘‘উপড্ঢং ব্রহ্মচরিযস্সা’’তি মা কথেহীতি অত্থো. তদমিনাতি এত্থ ন্তি নিপাতমত্তং দ-কারো পদসন্ধিকরো ই-কারস্স অ-কারং কত্ৰা নিদ্দেসো. ইমিনাপীতি ইদানি ৰুচ্চমানেনপীতি অত্থো. পরিযাযেনাতি কারণেন. ইদানি তং কারণং দস্সেতুং ‘‘মমং হী’’তিআদি ৰুত্তং.
যথা চেত্থ, অঞ্ঞেসুপি সুত্তেসু কল্যাণমিত্তুপনিস্সযমেৰ ৰিসেসোতি দস্সেন্তো ‘‘ভিক্খূনং বাহিরঙ্গসম্পত্তিং কথেন্তোপী’’তিআদিমাহ. তত্থ ৰিমুত্তিপরিপাচনিযধম্মেতি ৰিমুত্তিযা অরহত্তস্স পরিপাচকধম্মে. পচ্চযেতি গিলানপচ্চযভেসজ্জে. মহাজচ্চোতি মহাকুলীনো.
কাযিকো সমাচারোতি অভিক্কমপটিক্কমাদিকো সতিসম্পজঞ্ঞপরিক্খতো পাকতিকো চ. ৰীমংসকস্স উপপরিক্খকস্স. চক্খুৰিঞ্ঞেয্যো নাম চক্খুদ্ৰারানুসারেন ৰিঞ্ঞাতব্বত্তা. সোতৰিঞ্ঞেয্যোতি এত্থাপি এসেৰ নযো. সংকিলিট্ঠাতি রাগাদিসংকিলেসধম্মেহি ৰিবাধিতা, উপতাপিতা ৰিদূসিতা মলীনা চাতি অত্থো. তে পন তেহি সমন্নাগতা হোন্তীতি আহ ‘‘কিলেসসম্পযুত্তা’’তি. যদি ন চক্খুসোতৰিঞ্ঞেয্যা, পাল়িযং কথং তথা ৰুত্তাতি আহ ‘‘যথা পনা’’তিআদি. কাযৰচীসমাচারাপিসংকিলিট্ঠাযেৰ নাম সংকিলিট্ঠচিত্তসমুট্ঠানতো. ভৰতি হি তংহেতুকেপি তদুপচারো যথা ‘‘সেম্হো গুল়ো’’তি. ‘‘মা মে ইদং অসারুপ্পং পরো অঞ্ঞাসী’’তি পন পটিচ্ছন্নতায ন ন উপলব্ভন্তি. ‘‘ন খো মযং, ভন্তে, ভগৰতো কিঞ্চি গরহামা’’তি ৰত্ৰা গরহিতব্বাভাৰং দস্সেন্তো ‘‘ভগৰা হী’’তিআদিমাহ. অভাৰিতমগ্গস্স হি গরহিতব্বতা নাম সিযা, ন ভাৰিতমগ্গস্স. এস উত্তরো মাণৰো ‘‘বুদ্ধম্পি গরহিত্ৰা পক্কমিস্সামী’’তি কত্ৰা অনুবন্ধি. এৰং চিন্তেসি মহাভিনিক্খমনদিৰসে অত্তনো ৰচনে অট্ঠিতত্তা. কিঞ্চি ৰজ্জং অপস্সন্তো মারো এৰমাহ –
‘‘সত্ত ৰস্সানি ভগৰন্তং, অনুবন্ধিং পদাপদং;
ওতারং নাধিগচ্ছিস্সং, সম্বুদ্ধস্স সতীমতো’’তি. (সু. নি. ৪৪৮);
কালে কণ্হা, কালে সুক্কাতি যথাসমাদিন্নং সম্মাপটিপত্তিং পরিসুদ্ধং কত্ৰা পৰত্তেতুং অসক্কোন্তস্স কদাচি কণ্হা অপরিসুদ্ধা কাযসমাচারাদযো, কদাচি সুক্কা পরিসুদ্ধাতি এৰং অন্তরন্তরা ব্যামিস্সৰসেন ৰোমিস্সকা. নিক্কিলেসাতি নিরুপক্কিলেসা অনুপক্কিলিট্ঠা.
অনৰজ্জং ৰজ্জরহিতত্তা. দীঘরত্তন্তি অচ্চন্তসংযোগে উপযোগৰচনং. সমাপন্নোতি সম্মা আপন্নো সমঙ্গীভূতো. তেনাহ ‘‘সমন্নাগতো’’তি. অত্তনা কতস্স অসারুপ্পস্স পটিচ্ছাদনত্থং আরঞ্ঞকো ৰিয হুত্ৰা. তস্স পরিহারন্তি উল়ারেহি পূজাসক্কারেহি মনুস্সেহি তস্স পরিহরিযমানতং. অতিদপ্পিতোতি এৰং মনুস্সানং সম্ভাৰনায অতিৰিয দত্তো গব্বিতো.
ন ইত্তরসমাপন্নোতি জানাতি. কস্মা? সীলং নাম দীঘেন অদ্ধুনা জানিতব্বং, ন ইত্তরেন. ইদানি অনেকজাতিসমুদাচারৰসেন তথাগতো ইমং কুসলং ধম্মং দীঘরত্তং সমাপন্নো, তঞ্চস্স অতিৰিয অচ্ছরিযন্তি দস্সেতুং ‘‘অনচ্ছরিযং চেত’’ন্তিআদি ৰুত্তং.
অরঞ্ঞগামকেতি অরঞ্ঞপদেসে একস্মিং খুদ্দকগামে. তত্থ নেসং দিৰসে দিৰসে পিণ্ডায চরণস্স অৰিচ্ছিন্নতং দস্সেতুং ‘‘পিণ্ডায চরন্তী’’তি ৰুত্তং. পিৰন্তীতি এত্থাপি এসেৰ নযো. দুল্লভলোণো হোতি সমুদ্দস্স দূরতায.
তদা কির ৰিদেহরট্ঠে সোল়স গামসহস্সানি মহন্তানেৰ. তেনাহ – ‘‘হিত্ৰা গামসহস্সানি, পরিপুণ্ণানি সোল়সা’’তি. ইদানি কস্মা ‘‘সন্নিধিং দানি কুব্বসী’’তি মং ঘট্টেথাতি ৰত্থুকামো তং অনাৰিকত্ৰা ‘‘লোণ…পে… ন করোথা’’তি আহ. গন্ধারো তস্সাধিপ্পাযং ৰিভাৰেতুকামো ‘‘কিং মযা কতং ৰেদেহীসী’’তি আহ.
ইতরো অত্তনো অধিপ্পাযং ৰিভাৰেন্তো ‘‘হিত্ৰা’’তি গাথমাহ. ইতরো ‘‘ধম্মং ভণামী’’তি গাথন্তি এৰং সব্বাপি নেসং ৰচনপটিৰচনগাথা. তত্থ পসাসসীতি ঘট্টেন্তো ৰিয অনুসাসসি. ন পাপমুপলিম্পতি চিত্তপ্পকোপাভাৰতো. মহত্থিযন্তি মহাঅত্থসংহিতং. নো চে অস্স সকা বুদ্ধীতিআদি ৰেদেহইসিনো – ‘‘আচরিযো মম হিতেসিতায ঠত্ৰা ধম্মং এৰ ভণতী’’তি যোনিসো উম্মুজ্জনাকারদস্সনং. তেনাহ ‘‘এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা’’তিআদি.
‘‘ঞত্তা’’তি লোকে ঞাযতি ৰিস্সুতোতি ঞাতো, ঞাতস্স ভাৰো ঞত্তং. অজ্ঝাপন্নোতি উপগতো. ঞত্ত-গ্গহণেন পত্থটযসতা ৰিভাৰিতাতি আহ ‘‘যসঞ্চ পরিৰারসম্পত্তি’’ন্তি. কিন্তি কিংপযোজনং, কো এত্থ দোসোতি অধিপ্পাযো.
তত্থ তত্থ ৰিজ্ঝন্তোতি যসমদেন পরিৰারমদেন চ মত্তো হুত্ৰা গামেপি ৰিহারেপি জনৰিৰিত্তেপি সঙ্ঘমজ্ঝেপি অঞ্ঞে ভিক্খূ ঘট্টেন্তো ‘‘ময্হং নাম পাদা ইতরেসং পাদফুসনট্ঠানং ফুসন্তী’’তি অফুসিতুকামতায অগ্গপাদেন ভূমিং ফুসন্তো ৰিয চরতি. ওনমতীতি নিৰাতৰুত্তিতায অৰনমতি অনুদ্ধতো অত্থদ্ধো হোতি. অকিঞ্চনভাৰন্তি ‘‘পব্বজিতেন নাম অকিঞ্চনঞাণেন সমপরিগ্গহেন ভৰিতব্ব’’ন্তি অকিঞ্চনজ্ঝাসযং পটিঅৰেক্খিত্ৰা. লাভেপি তাদী, অলাভেপি তাদীতি যথা অলাভকালে লাভস্স লদ্ধকালেপি তথেৰাতি তাদী একসদিসো. যসে সতিপি মহাপরিৰারকালেপি.
অভযো হুত্ৰা উপরতোতি নিব্ভযো হুত্ৰা ভযস্স অভাৰেনেৰ ওরমিতব্বতো উপরতো ভযহেতূনং পহীনত্তা. তঞ্চ খো ন কতিপযকালং, অথ খো অচ্চন্তমেৰ উপরতোতি অচ্চন্তূপরতো. অথ খো ভাযিতব্বৰত্থুং অৰেক্খিত্ৰা ততো ভযেন উপরতো. কিলেসা এৰ ভাযিতব্বতো কিলেসভযং. এস নযো সেসেসুপি. সত্ত সেক্খাতি সত্ত সেক্খাপি ভযূপরতা, পগেৰ পুথুজ্জনোতি অধিপ্পাযো.
থণ্ডিলপীঠকন্তি থণ্ডিলমঞ্চসদিসং পীঠকন্তি অত্থো. নিস্সাযাতি অপস্সায তং অপস্সাযং কত্ৰা. দ্ৰিন্নং মজ্ঝে থণ্ডিলপীঠকা দ্ৰারে ঠত্ৰা ওলোকেন্তস্স নেৰাসিকভিক্খুস্স ন পঞ্ঞাযি. অসঞ্ঞতনীহারেনাতি ন সঞ্ঞতাকারেন. ‘‘মং ভাযন্তো হেট্ঠামঞ্চং পৰিট্ঠো ভৰিস্সতী’’তি হেট্ঠামঞ্চং ওলোকেত্ৰা. উক্কাসি ‘‘বহি গচ্ছন্তো অক্কোসিত্ৰা মা অপুঞ্ঞং পসৰী’’তি. অধিৰাসেতুন্তি তাদিসং ইদ্ধানভাৰং দিস্ৰাপি পটপটাযন্তো অত্তনো কোধং অধিৰাসেতুং অসক্কোন্তো.
খযেনেৰাতি রাগস্স অচ্চন্তক্খযেনেৰ ৰীতরাগত্তা. ন পটিসঙ্খায ৰারেত্ৰাতি ন পটিসঙ্খানবলেন রাগপরিযুট্ঠানং নিৰারেত্ৰা ৰীতরাগত্তা. এৰং ৰুত্তপ্পকারেন. কাযসমাচারাদীনং সংকিলিট্ঠানং ৰীতিক্কমিযানঞ্চ অভাৰং আচারস্স ৰোদানং চিরকালসমাচিণ্ণতায ঞাতস্স সহিতভাৰেপি অনুপক্কিলিট্ঠতায অভযূপরতভাৰসমন্নেসনায আকরীযতি ঞাপেতুং ইচ্ছিতো অত্থো পকারতো ঞাপীযতি এতেহীতি আকারা, উপপত্তিসাধনকারণানি. তানি পন যস্মা অত্তনো যথানুমতস্স অত্থস্স ঞাপকভাৰেন ৰৰত্থীযন্তি, তস্মা তানি তেসং মূলকারণভূতানি অনুমানঞাণানি চ দস্সেন্তো ভগৰা – ‘‘কে পনাযস্মতো আকারা কে অন্ৰযা’’তি অৰোচাতি ইমমত্থং ৰিভাৰেন্তো ‘‘আকারাতি কারণানি, অন্ৰযাতি অনুবুদ্ধিযো’’তি আহ. যথা হি লোকে দিট্ঠেন ধূমেন অদিট্ঠং অগ্গিং অন্ৰেতি অনুমানতো জানাতি, এৰং ৰীমংসকো ভিক্খু – ‘‘ভগৰা একেকৰিহারেসু সুপ্পটিপন্নেসু দুপ্পটিপন্নেসু চ যথা একসদিসতাদস্সনেন অভযূপরততং অন্ৰেতি অনুমানতো জানাতি, সুপ্পটিপন্নদুপ্পটিপন্নপুগ্গলেসু অনুস্সাদনানপসাদনপ্পত্তায সত্থু অৰিপরীতধম্মদেসনতায সম্মাসম্বুদ্ধতং সঙ্ঘসুপ্পটিপত্তিঞ্চ অন্ৰেতি অনুমানতো জানাতি, এৰং জানন্তো চ অভযূপরতো তথাগতো সব্বধি ৰীতরাগত্তা, যো যত্থ ৰীতরাগো, ন সো তন্নিমিত্তং কিঞ্চি ভযং পস্সতি সেয্যথাপি ব্রহ্মা কামভৰনিমিত্তং, তথা সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা অৰিপরীতধম্মদেসনত্তা, স্ৰাখাতো ধম্মো একন্তনিয্যানিকত্তা, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘো অৰেচ্চপ্পসন্নত্তা’’তি ৰত্থুত্তযং গুণতো যাথাৰতো জানাতি.
গণবন্ধনেনাতি ‘‘মম সদ্ধিৰিহারিকা মম অন্তেৰাসিকা’’তি এৰং গণে অপেক্খাসঙ্খাতেন বন্ধনেন বদ্ধা পযুত্তা. তায তায পটিপত্তিযাতি ‘‘সুগতা দুগ্গতা’’তি ৰুত্তায সুপ্পটিপত্তিযা দুপ্পটিপত্তিযা চ. উস্সাদনাতি গুণৰসেন উক্কংসনা. অপসাদনাতি হীল়না. উভযত্থ গেহস্সিতৰসেনাতি ইমিনা সম্মাপটিপত্তিযা পরেসং উয্যোজনত্থং – ‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৰে, মহাকচ্চানো’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২০৫; ৩.২৮৫, ৩২২) গুণতো উক্কংসনম্পি আযতিং সংৰরায যথাপরাধং গরহণম্পি ন নিৰারেতি.
৪৮৯. ৰীমংসকস্সপি অধিপ্পাযো ৰীমংসনৰসেন পৰত্তো. মূলৰীমংসকো হেতুৰাদিতায. গণ্ঠিৰীমংসকস্স অনুস্সুতিভাৰতো ৰুত্তং ‘‘পরস্সেৰ কথায নিট্ঠঙ্গতো’’তি. তেনাহ ভগৰা – ‘‘পরস্স চেতোপরিযাযং অজানন্তেনা’’তি. তথাগতোৰ পটিপুচ্ছিতব্বোতি ইমিনা পুব্বে সাধারণতো ৰুত্তং অনুমানং উক্কংসং পাপেত্ৰা ৰদতি. উক্কংসগতঞ্হেতং অনুমানং, যদিদং সব্বঞ্ঞুৰচনং অৰিসংৰাদং সামঞ্ঞতো অপুথুজ্জনগোচরস্স অত্থস্স অনুমানতো. তিৰিধো হি অত্থো, কোচি পচ্চক্খসিদ্ধো, যো রূপাদিধম্মানং পচ্চত্তৰেদনিযো অনিদ্দিসিতব্বাকারো. কোচি অনুমানসিদ্ধো, যো ঘটাদীসু পসিদ্ধেন পচ্চযাযত্তভাৰেন সাধিযমানো সদ্দাদীনং অনিচ্চতাদিআকারো. কোচি ওকপ্পনসিদ্ধো, যো পচুরজনস্স অচ্চন্তমদিট্ঠো সদ্ধাৰিসযো পরলোকনিব্বানাদি. তত্থ যস্স সত্থুনো ৰচনং পচ্চক্খসিদ্ধে অনুমানসিদ্ধে চ অত্থে ন ৰিসংৰাদেতি অৰিপরীতপ্পৰত্তিযা, তস্স ৰচনেন সদ্ধেয্যত্থসিদ্ধি, সদ্ধেয্যরূপা এৰ চ যেভুয্যেন সত্থুগুণা অচ্চন্তসম্ভৰতো.
এস ময্হং পথোতি য্ৰাযং আজীৰট্ঠমকসীলসঙ্খাতো ময্হং ওরমত্তকো গুণো, এস অপরচিত্তৰিদুনো ৰীমংসকস্স ভিক্খুনো মম জাননপথো জাননমগ্গো. এস গোচরোতি এসো এত্তকো এৰ তস্স মযি গোচরো, ন ইতো পরং. তথা হি ব্রহ্মজালেপি (দী. নি. ১.৭) ভগৰতা আজীৰট্ঠমকসীলমেৰ নিদ্দিট্ঠং. এতাপাথোতি এত্তকাপাথো. যো সীলে পতিট্ঠিতো ‘‘এতং মমা’’তি, ‘‘ইমিনাহং সীলেন দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’’তি তণ্হায পরামসন্তো, তস্স ৰিসেসভাগিযতায, নিব্বেধভাগিযতায ৰা অকারণেন তণ্হং অনতিৰত্তনতো সো তম্মযো নাম. তেনাহ ‘‘ন তম্মযো ন সতণ্হো’’তিআদি.
সুতস্স উপরূপরি ৰিসেসাৰহভাৰেন উত্তরুত্তরঞ্চেৰ তস্স চ ৰিসেসস্স অনুক্কমেন পণীততরভাৰতো পণীততরঞ্চ কত্ৰা দেসেতি. সৰিপক্খন্তি পহাতব্বপহাযকভাৰেন সপ্পটিপক্খং. কণ্হং পটিবাহিত্ৰা সুক্কন্তি ইদং ধম্মজাতং কণ্হং নাম, ইমস্স পহাযকং ইদং সুক্কং নামাতি এৰং কণ্হং পটিবাহিত্ৰা সুক্কং. সুক্কং পটিবাহিত্ৰা কণ্হন্তি এত্থাপি এসেৰ নযো. ইধ পন ‘‘ইমিনা পহাতব্ব’’ন্তি ৰত্তব্বং. সউস্সাহন্তি সব্যাপারং. কিরিযমযচিত্তানঞ্হি অনুপচ্ছিন্নাৰিজ্জাতণ্হামানাদিকে সন্তানে সব্যাপারতা সউস্সাহতা, সৰিপাকধম্মতাতি অত্থো. তস্মিং দেসিতে ধম্মেতি তস্মিং সত্থারা দেসিতে লোকিযলোকুত্তরধম্মে. একচ্চং একদেসভূতং মগ্গফলনিব্বানসঙ্খাতং পটিৰেধধম্মং অভিঞ্ঞায অভিৰিসিট্ঠায মগ্গপঞ্ঞায জানিত্ৰা. পটিৰেধধম্মেন মগ্গেন. দেসনাধম্মেতি দেসনারুল়্হে পুব্বভাগিযে বোধিপক্খিযধম্মে নিট্ঠং গচ্ছতি – ‘‘অদ্ধা ইমায পটিপদায জরামরণতো মুচ্চিস্সামী’’তি. পুব্বে পোথুজ্জনিকসদ্ধাযপি পসন্নো, ততো ভিয্যোসোমত্তায অৰিপরীতধম্মদেসনো সম্মাসম্বুদ্ধো সো ভগৰাতি সত্থরি পসীদতি. নিয্যানিকত্তাতি ৰট্টদুক্খতো এৰ ততো নিয্যানাৰহত্তা. ৰঙ্কাদীতি আদি-সদ্দেন অঞ্ঞং অসামীচিপরিযাযং সব্বং দোসং সঙ্গণ্হাতি.
৪৯০. ইমেহি সত্থুৰীমংসনকারণেহীতি ‘‘পরিসুদ্ধকাযসমাচারতাদীহি চেৰ উত্তরুত্তরিপণীতপণীতঅৰিপরীতধম্মদেসনাহি চা’’তি ইমেহি যথাৰুত্তেহি সত্থুউপপরিক্খনকারণেহি. অক্খরসম্পিণ্ডনপদেহীতি তেসংযেৰ কারণানং সম্বোধনেহি অক্খরসমুদাযলক্খণেহি পদেহি. ইধ ৰুত্তেহি অক্খরেহীতি ইমস্মিং সুত্তে ৰুত্তেহি যথাৰুত্তস্স অত্থস্স অভিব্যঞ্জনতো ব্যঞ্জনসঞ্ঞিতেহি অক্খরেহি. ওকপ্পনাতি সদ্ধেয্যৰত্থুং ওক্কন্তিত্ৰা পসীদনতো ওকপ্পনলক্খণা. সদ্ধায মূলং নামাতি অৰেচ্চপ্পসাদভূতায সদ্ধায মূলং নাম কারণন্তি সদ্দহনস্স কারণং পরিসুদ্ধকাযসমাচারাদিকং. থিরা পটিপক্খসমুচ্ছেদেন সুপ্পতিট্ঠিতত্তা. হরিতুং ন সক্কাতি অপনেতুং অসক্কুণেয্যা. ইতরেসু সমণব্রাহ্মণদেৰেসু ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি আহ ‘‘সমিতপাপসমণেন ৰা’’তিআদি.
‘‘বুদ্ধানং কেসঞ্চি সাৰকানঞ্চ ৰিবাধনত্থং মারো উপগচ্ছতী’’তি সুতপুব্বত্তা ‘‘অযং মারো আগতো’’তি চিন্তেসি. আনুভাৰসম্পন্নেন অরিযসাৰকেন পুচ্ছিতত্তা মুসাৰাদং কাতুং নাসক্খি. এতেতি যথাৰুত্তে সমিতপাপসমণাদযো ঠপেত্ৰা. সভাৰসমন্নেসনাতি যাথাৰসমন্নেসনা অৰিপরীতৰীমংসা. সভাৰেনেৰাতি সব্ভাৰেনেৰ যথাভূতগুণতো এৰ. সুট্ঠু সম্মদেৰ. সমন্নেসিতোতি উপপরিক্খিতো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.
ৰীমংসকসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.