৪৩. ছন্দদাননিদ্দেসৰণ্ণনা
৩৯৯. কম্মপ্পত্তে সঙ্ঘে সমাগতেতি সম্বন্ধো. এতেন সঙ্ঘে অসমাগতে ছন্দদানং ন রুহতীতি দীপিতং হোতীতি ৰদন্তি. এত্থাযং ৰিচারণা – পঞ্চভিক্খুকে ৰিহারে একস্স ছন্দপারিসুদ্ধিং আহরিত্ৰা সেসানং উপোসথাদিকরণং অনুঞ্ঞাতং পাল়িযং (পরি. ৪৯৬-৪৯৭) অট্ঠকথাযঞ্চ (পরি. অট্ঠ. ৪৮৭-৪৮৮). তেসু একো ছন্দদাযকো, একো ছন্দহারকো, তে মুঞ্চিত্ৰা ন এত্থ সন্নিপতিতো সঙ্ঘো তিণ্ণং সমূহভাৰতো, তস্মা অসমাগতেপি দাতুং ৰট্টতি. আরোচেন্তেন পন সমাগতে এৰ আরোচেতব্বং. ইধাপি ‘‘হরেয্যা’’তি ৰুত্তং, ন ‘‘দেসেয্যা’’তি. তত্থ ছন্দহারকেন সদ্ধিং কম্মপ্পত্তানং সন্নিপাতো ৰেদিতব্বো.
৪০০. ইদানি ছন্দদানৰিধিং দস্সেতুং ‘‘একং ভিক্খু’’ন্তিআদিমাহ (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৰণ্ণনা).
৪০১. (ক) ‘‘ছন্দং দম্মী’’তি এত্তকমেৰ অলং, ‘‘হর, আরোচেহী’’তি ইমেহি কিংপযোজনন্তি চে? ৰুচ্চতে – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তদহুপোসথে পারিসুদ্ধিং দেন্তেন ছন্দম্পিদাতুং, সন্তি সঙ্ঘস্স করণীয’’ন্তি (মহাৰ. ১৬৫) ৰুত্তত্তা ভগৰতো আণং করোন্তেন ‘‘ছন্দং দম্মী’’তি ৰুত্তং. ‘‘ছন্দহারকো চে, ভিক্খৰে, দিন্নে ছন্দে অন্তরামগ্গে পক্কমতি, অনাহটোৰ হোতি ছন্দো’’তি (মহাৰ. ১৬৫) ৰুত্তত্তা ছন্দহারকস্স অঞ্ঞস্স অপক্কমনত্থায পারিসুদ্ধিং দেন্তেন ‘‘ইদং করোহি এৰা’’তি আণাপেন্তেন ‘‘ছন্দং মে হরা’’তি ৰুত্তং. ‘‘ছন্দহারকো চে, ভিক্খৰে, দিন্নে ছন্দে সঙ্ঘপ্পত্তো সঞ্চিচ্চ নারোচেতি, আহটো হোতি ছন্দো, ছন্দহারকস্স আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৰ. ১৬৫) ৰুত্তত্তা ‘‘যদিত্ৰং সঞ্চিচ্চ নারোচেস্সসি, আপত্তিং আপজ্জিস্সসি, আরোচেহি এৰা’’তি তস্স আচিক্খন্তো ‘‘আরোচেহী’’তি আহাতি এৰমেত্থ ইমেসং পদানং সপ্পযোজনতা ৰেদিতব্বা. এৰং পারিসুদ্ধিদানেপীতি.
৪০২. সেসকম্মন্তি যদি সঙ্ঘো উপোসথগ্গে অঞ্ঞং অপলোকনাদিকম্মং করোতি, তং কম্মং ৰিবাধতি, ৰিকোপেতীতি অত্থো.
৪০৩. দ্ৰযন্তি উপোসথঞ্চ সেসকম্মঞ্চাতি অত্থো. নত্তনোতি অত্তনো উপোসথং ন সম্পাদেতি.
৪০৫. ‘‘একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা’’তিআদিকং (মহাৰ. ২১৩) সব্বূপচারং কত্ৰানাতি অত্থো.
৪০৬. ‘‘ইত্থন্নামেন পৰারণা দিন্না’’তি আরোচেত্ৰা.
৪০৮. পটিজানেয্য নাহটাতি (মহাৰ. ১৬৪-১৬৫, ২১৩) পাঠে ন আহটাতি নাহটা, আহটা ন হোতীতি অত্থো. তথা হেয্যাতি ৰিব্ভমনাদীনি করেয্যাতি অত্থো.
৪০৯. সুত্তো ৰা নারোচযেয্য, আহটা হোতীতি সম্বন্ধো. অনাপত্তিৰাতি অনাপত্তি এৰ. ছন্দদানৰিনিচ্ছযো.
ছন্দদাননিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.