২. সঙ্ঘাদিসেসনিদ্দেসৰণ্ণনা

১৯. ইদানি সঙ্ঘাদিসেসং পকাসেতুং ‘‘গরুকা নৰা’’তিআদি আরদ্ধং. গরুকাতি সঙ্ঘাদিসেসা ইধ অধিপ্পেতা, অঞ্ঞত্থ পন পারাজিকাপি সঙ্গয্হন্তি. কস্মা ‘‘তেরসা’’তি অৰত্ৰা ‘‘নৰা’’তি ৰুত্তন্তি চে? ৰীতিক্কমক্খণেযেৰ আপজ্জিতব্বত্তা পঠমাপত্তিকা ৰুত্তা, যাৰততিযকা পন চত্তারো সঙ্ঘাদিসেসা সঙ্ঘাযত্তত্তা চিরেন আপজ্জন্তীতি ন ৰুত্তা. তত্থ মোচেতুকামতাতি মোচেতুকামতাযাতি অত্থো ‘‘অলজ্জিতা’’তিআদীসু ৰিয. ইমিনা পন নযেন মোচনস্সাদো মুচ্চনস্সাদো মুত্তস্সাদো মেথুনস্সাদো ফস্সস্সাদো কণ্ডূৰনস্সাদো দস্সনস্সাদো নিসজ্জনস্সাদো ৰাচস্সাদো গেহসিতপেমং ৰনভঙ্গিযন্তি একাদস অস্সাদা ৰুত্তা, তেসু একংযেৰ মোচনস্সাদং গহেত্ৰা সেসা পটিক্খিত্তা হোন্তি.

তেসং অস্সাদানং ৰসেন এৰং ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো – মোচেতুং অস্সাদো মোচনস্সাদো. মোচনস্সাদচেতনায নিমিত্তে উপক্কমতি, মুচ্চতি, সঙ্ঘাদিসেসো. ন মুচ্চতি চে, থুল্লচ্চযং. মুচ্চনস্সাদে সচে অত্তনো ধম্মতায মুচ্চমানং অস্সাদেতি, ন উপক্কমতি, অনাপত্তি. সচে মুচ্চমানং অস্সাদেন্তো উপক্কমিত্ৰা মোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসোৰ. অত্তনো ধম্মতায মুত্তে অস্সাদো মুত্তস্সাদো. এত্থাপি উপক্কমস্স নত্থিতায অনাপত্তি. এৰং সব্বত্থ. মেথুনস্সাদেন ইত্থিং গণ্হন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি, অযং মেথুনস্সাদো. ফস্সস্সাদো দুৰিধো অজ্ঝত্তিকো বাহিরো চাতি. তত্থ অজ্ঝত্তিকে তাৰ অত্তনো নিমিত্তং ‘‘থদ্ধং মুদুকন্তি জানিস্সামী’’তি ৰা লোলভাৰেন ৰা কীল়াপযতো সচে মুচ্চতি, অনাপত্তি. বাহিরফস্সস্সাদে কাযসংসগ্গরাগেন মাতুগামং ফুসতো আলিঙ্গতো চ মুত্তে অনাপত্তি. কণ্ডূৰনস্সাদে দদ্দুকচ্ছাদীনং ৰসেন খজ্জমানং নিমিত্তং কণ্ডূৰনস্সাদেন কণ্ডূৰতো মুত্তেপি অনাপত্তি. দস্সনস্সাদে মাতুগামস্স অনোকাসং উপনিজ্ঝাযতো মুত্তেপি অনাপত্তি. নিসজ্জনস্সাদে মাতুগামেন সদ্ধিং রহো নিসিন্নস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. ৰাচায অস্সাদো ৰাচস্সাদো. তেন অস্সাদেন মাতুগামং মেথুনপ্পটিসংযুত্তাহি ৰাচাহি ওভাসন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. গেহসিতপেমে মাতাদীনং মাতাদিপেমেন আলিঙ্গনাদিং করোন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. ৰনভঙ্গে চ সন্থৰকরণত্থায ইত্থিযা পেসিতং পুপ্ফাদিৰনভঙ্গসঞ্ঞিতং পণ্ণাকারং ‘‘ইত্থন্নামায নাম ইদং মে পেসিত’’ন্তি অস্সাদেন আমসন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. এতেসু পন মোচনস্সাদৰসেনেৰ উপক্কমন্তস্স আপত্তি, সেসানং ৰসেন অনাপত্তীতি ৰেদিতব্বং.

সুক্কস্সাতি ‘‘নীলং পীতকং লোহিতকং ওদাতং তক্কৰণ্ণং দকৰণ্ণং তেলৰণ্ণং খীরৰণ্ণং দধিৰণ্ণং সপ্পিৰণ্ণ’’ন্তি (পারা. ২৩৭) এৰং আগতেসু দসসু ৰণ্ণেসু যস্স কস্সচি সুক্কস্সাতি অধিপ্পাযো. উপক্কম্মাতি ‘‘অজ্ঝত্তরূপে মোচেতি, বহিদ্ধারূপে মোচেতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধারূপে মোচেতি, আকাসে কটিং কম্পেন্তো মোচেতী’’তি (পারা. ২৩৭) এৰং ৰুত্তেসু চতূসু উপাযেসু অঞ্ঞতরেন উপাযেন ‘‘রাগূপত্থম্ভে মোচেতি, ৰচ্চূপত্থম্ভে মোচেতি, পস্সাৰূপত্থম্ভে মোচেতি, ৰাতূপত্থম্ভে মোচেতি, উচ্চালিঙ্গপাণকদট্ঠূপত্থম্ভে মোচেতী’’তি এৰং ৰুত্তেসু পঞ্চসু কালেসু কিস্মিঞ্চি কালে অঙ্গজাতে কম্মনিযং পত্তে ‘‘আরোগ্যত্থায মোচেতি, সুখত্থায মোচেতি, ভেসজ্জত্থায, দানত্থায, পুঞ্ঞত্থায, যঞ্ঞত্থায, সগ্গত্থায, বীজত্থায, ৰীমংসত্থায, দৰত্থায মোচেতী’’তি (পারা. ২৩৭) এৰং ৰুত্তেসু দসসু অধিপ্পাযেসু যেন কেনচি অধিপ্পাযেন হত্থাদীসু যেন কেনচি উপক্কমিত্ৰাতি অত্থো. ৰিমোচযন্তি অন্তমসো যং একা খুদ্দকমক্খিকা পিৰেয্য, তত্তকম্পি মোচেন্তোতি অত্থো. অঞ্ঞত্র সুপিনন্তেনাতি যা সুপিনন্তে সুক্কৰিস্সট্ঠি হোতি, তং ঠপেত্ৰাতি অত্থো. সমণোতি যো কোচি উপসম্পন্নো. গরুকন্তি সঙ্ঘাদিসেসং. ফুসেতি আপজ্জেয্যাতি অত্থো.

সুক্কৰিস্সট্ঠিসিক্খাপদং পঠমং.

২০. ইদানি কাযসংসগ্গং দীপেতুং ‘‘ইত্থিসঞ্ঞী’’তিআদি আরদ্ধং. তত্থ ইত্থিসঞ্ঞীতি তদহুজাতাযপি মনুস্সিত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞীযেৰ হুত্ৰাতি অত্থো. সচে তত্থ ৰেমতিকো ৰা পণ্ডকপুরিসতিরচ্ছানগতসঞ্ঞী ৰা হোতি, থুল্লচ্চযং, তথা ইত্থিযা কাযেন কাযপ্পটিবদ্ধামসনে চ কাযপ্পটিবদ্ধেন কাযামসনে চ যক্খীপেতীপণ্ডকানং কাযেন কাযামসনে চ. পুরিসতিরচ্ছানগতিত্থীনং পন কাযেন কাযামসনেপি দুক্কটং, তথা যক্খীআদীনং কাযেন কাযপ্পটিবদ্ধাদীসু চ. মতিত্থিযা পন থুল্লচ্চযং. কাযসংসগ্গরাগৰাতি ইমিনা মাতুপেমাদিং মোক্খাধিপ্পাযঞ্চ পটিক্খিপতি. সম্ফুসন্তোতি কাযসংসগ্গরাগেন উপক্কম্ম অন্তমসো লোমেনপি মনুস্সিত্থিং সম্ফুসন্তোতি অত্থসম্বন্ধো. ইমিনা যো ইত্থিযা আলিঙ্গতোপি কাযেন ন ৰাযমতি, কেৰলং ফস্সংযেৰ অনুভৰতি, তস্স অনাপত্তীতি দীপিতং হোতি.

কাযসংসগ্গসিক্খাপদং দুতিযং.

২১. ইদানি দুট্ঠুল্লৰাচং পকাসেতুং ‘‘তথা সুণন্তি’’ন্তিআদি আরদ্ধং. তত্থ তথাতি ইত্থিসঞ্ঞী. মনুস্সিত্থিং সুণন্তিন্তি সম্বন্ধো. সুণন্তিন্তি ইমিনা পটিবলাযপি ইত্থিযা অৰিঞ্ঞত্তিপথে ঠিতায দূতেন ৰা পণ্ণেন ৰা আরোচেন্তস্স দুট্ঠুল্লৰাচাপত্তিন হোতীতি দীপিতং হোতি. ৰিঞ্ঞুঞ্চাতি ইমিনা যা মহল্লিকাপি বালাপি এল়মূগাপি অসদ্ধম্মপ্পটিসংযুত্তং কথং ন জানাতি, সা ইধ নাধিপ্পেতাতি দস্সেতি. ৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গানং ৰসেন মগ্গং ৰা মেথুনং ৰা আরব্ভাতি সম্বন্ধো. দুট্ঠুল্লৰাচায রাগো দুট্ঠুল্লৰাচারাগো, তেন দুট্ঠুল্লৰাচারাগেন. তং অস্সাদেন্তো ওভাসেত্ৰা দুরুত্তৰচনং ৰত্ৰা গরুকং ফুসেতি অত্থো.

কথং দ্ৰে মগ্গে আরব্ভ পসংসতি গরহতি? তত্থ পসংসাযপি তাৰ ‘‘ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৰদতি, ন তাৰসীসং এতি. ‘‘তৰ ৰচ্চমগ্গো চ পস্সাৰমগ্গো চ সুভো সুসণ্ঠানো দস্সনীযো, ঈদিসেন নাম ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৰদতি, সীসং এতি, সঙ্ঘাদিসেসো হোতীতি অত্থো. গরহণে পন ‘‘সিখরণীসি, সম্ভিন্নাসি, উভতোব্যঞ্জনাসী’’তি ইমানি তীণি সুদ্ধানিযেৰ সীসং এন্তি ৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গানং নিযতৰচনত্তা অচ্চোল়ারিকত্তা চ. অঞ্ঞানি পন ‘‘অনিমিত্তাসি, নিমিত্তমত্তাসী’’তিআদীনি মগ্গানং অনিযতৰচনত্তা মেথুনেন ঘটেত্ৰা ৰুত্তানি এৰ সীসং এন্তি. মেথুনপ্পটিসংযুত্তে ‘‘দেহি মে, অরহসি মে দাতু’’ন্তিআদীহি পন সীসং ন এতি, ‘‘মেথুনধম্মং দেহী’’তিআদিনা মেথুনধম্মে ঘটিতেযেৰ সঙ্ঘাদিসেসো. ইত্থিযা ৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গে ঠপেত্ৰা অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং আদিস্স ৰণ্ণাদিভণনে থুল্লচ্চযং, তথা যক্খীপেতীপণ্ডকেসু ৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গে মেথুনেপি. ইমেসং পন যক্খীআদীনং অধক্খকাদিকে ৰুত্তপ্পকারে পদেসে দুংক্কটং, তথা ইত্থিযাদীনং উব্ভক্খকে অধোজাণুমণ্ডলে কাযপ্পটিবদ্ধে চাতি.

দুট্ঠুল্লৰাচাসিক্খাপদং ততিযং.

২২. ইদানি অত্তকামপারিচরিযং দস্সেতুং ‘‘ৰত্ৰা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ ৰত্ৰাতি দুট্ঠুল্লোভাসনে ৰুত্তপ্পকারং ইত্থিং ইত্থিসঞ্ঞীযেৰ হুত্ৰা ৰত্ৰাতি অত্থো. অত্তকামুপট্ঠানৰণ্ণন্তি এত্থ মেথুনধম্মসঙ্খাতেন কামেন উপট্ঠানং কামুপট্ঠানং, অত্তনো অত্থায কামুপট্ঠানং অত্তকামুপট্ঠানং, অত্তনা ৰা কামিতং ইচ্ছিতন্তি অত্তকামং, সযং মেথুনরাগৰসেন পত্থিতন্তি অত্থো, অত্তকামঞ্চ তং উপট্ঠানঞ্চাতি অত্তকামুপট্ঠানং, তস্স ৰণ্ণো অত্তকামুপট্ঠানৰণ্ণো, তং অত্তকামুপট্ঠানৰণ্ণং. ‘‘এতদগ্গং, ভগিনি, পারিচরিযানং যা মাদিসং সীলৰন্তং কল্যাণধম্মং ব্রহ্মচারিং এতেন ধম্মেন পরিচরেয্যা’’তি এৰং ৰত্ৰাতি সম্বন্ধো. মেথুনরাগিনোতি ইমিনা গিলানপচ্চযাদীহি উপট্ঠানস্স ৰণ্ণং ভণতো অনাপত্তীতি দীপিতং হোতি. ৰাচা মেথুনযুত্তেনাতি এত্থ মেথুনযুত্তেনেৰ ৰাচায মেথুনযাচনে গরুকং হোতি, ন অঞ্ঞথাতি অধিপ্পাযো.

অত্তকামপারিচরিযসিক্খাপদং চতুত্থং.

২৩. ইদানি সঞ্চরিত্তং দস্সেতুং ‘‘পটিগ্গহেত্ৰা’’তিআদি আরদ্ধং. তত্থ পটিগ্গহেত্ৰাতি ইত্থিযা ৰা পুরিসেন ৰা উভিন্নং মাতাদীহি ৰা ‘‘ভন্তে, ইত্থন্নামং ইত্থিং ৰা পুরিসং ৰা এৰং ভণাহী’’তি ৰুত্তো তেসং ৰচনং ‘‘সাধূ’’তি ৰা ‘‘হোতূ’’তি ৰা ‘‘ভণামী’’তি ৰা যেন কেনচি আকারেন ৰচীভেদং কত্ৰা, সীসকম্পনাদীহি ৰা সম্পটিচ্ছিত্ৰাতি অত্থো. সন্দেসন্তি এত্থ পন ইত্থী দসৰিধা মাতুরক্খিতা পিতুরক্খিতা মাতাপিতুরক্খিতা ভাতুরক্খিতা ভগিনিরক্খিতা ঞাতিরক্খিতা গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা সারক্খা সপরিদণ্ডাতি. দস ভরিযাযো ধনক্কীতা ছন্দৰাসিনী ভোগৰাসিনী পটৰাসিনী ওদপত্তকিনী ওভটচুম্বটকা দাসী চ ভরিযা চ কম্মকারী চ ভরিযা চ ধজাহটা মুহুত্তিকা চাতি.

তাসু মাতুরক্খিতা ভিক্খুং পহিণতি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং ব্রূহি ‘হোমি ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযং ইত্থিযা সন্দেসো নাম. সচে মাতুরক্খিতায মাতাপিতাভাতাভগিনিআদযো ভিক্খুং পহিণন্তি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং ব্রূহি ‘হোতু ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযম্পি ইত্থিযা সন্দেসোযেৰ নাম. এৰং পিতুরক্খিতাদীসুপি নযো নেতব্বো. পুরিসো ভিক্খুং পহিণতি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং মাতুরক্খিতং ব্রূহি…পে… সপরিদণ্ডং ব্রূহি ‘হোতু কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযং পুরিসস্স সন্দেসো নাম. সচে পুরিসস্স মাতাপিতাভাতাভগিনিআদযো ভিক্খুং পহিণন্তি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং মাতুরক্খিতং ব্রূহি…পে… সপরিদণ্ডং ব্রূহি ‘হোতু ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযম্পি পুরিসস্স সন্দেসোযেৰ নাম, আণাপনন্তি অত্থো.

ৰীমংসিত্ৰাতি এত্থ ৰুত্তপ্পকারেন সাসনং গহেত্ৰা তস্সা ইত্থিযা ৰা পুরিসস্স ৰা তেসং অৰস্সারোচনকানং মাতাপিতাভাতাভগিনিআদীনং ৰা আরোচেত্ৰাতি অত্থো. হরন্তি যত্থ পহিতো, তত্থ গন্ত্ৰা তস্সা ইত্থিযা ৰা পুরিসস্স ৰা আরোচেতি, সা ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছতু ৰা, মা ৰা, লজ্জায ৰা তুণ্হী হোতু, পুন আগন্ত্ৰা তস্সা ইত্থিযা ৰা পুরিসস্স ৰা হরন্তো গরুকং ফুসেতি সম্বন্ধো. এত্তাৰতা ‘‘পটিগ্গণ্হতি ৰীমংসতি পচ্চাহরতী’’তি ৰুত্তং অঙ্গত্তযং সম্পাদিতং হোতি. ইমায তিৰঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো, ইতো যেহি কেহিচি দ্ৰীহি অঙ্গেহি থুল্লচ্চযং, একেন দুক্কটং. যক্খীপেতীপণ্ডকেসু অঙ্গত্তযেনপি থুল্লচ্চযমেৰ, একেন ৰা দ্ৰীহি ৰা দুক্কটন্তি.

সঞ্চরিত্তসিক্খাপদং পঞ্চমং.

২৪. ইদানি কুটিকারসিক্খাপদং আৰি কাতুং ‘‘সংযাচিতপরিক্খার’’ন্তিআদি আরদ্ধং. তত্রাযং সঙ্খেপত্থো – ‘‘ৰাসিং দেথ, ফরসুং দেথা’’তিআদিনা সযং পৰত্তিতযাচনায গহিতপরিক্খারং সংযাচিতপরিক্খারং পদভাজনে ৰুত্তনযেন সঙ্ঘং তিক্খত্তুং যাচিত্ৰা লদ্ধভিক্খূহি ৰা সঙ্ঘেনেৰ ৰা তত্থ গন্ত্ৰা সারম্ভানারম্ভসপরিক্কমনাপরিক্কমনভাৰং ঞত্ৰা অদেসিতৰত্থুকং ‘‘কুটি নাম উল্লিত্তা ৰা হোতি অৰলিত্তা ৰা উল্লিত্তাৰলিত্তা ৰা’’তি (পারা. ৩৪৯) এৰং ৰুত্তলক্খণং কুটিং. ‘‘তত্রিদং পমাণং, দীঘসো দ্ৰাদস ৰিদত্থিযো সুগতৰিদত্থিযা, তিরিযং সত্তন্তরা’’তি (পারা. ৩৪৮) এৰং ৰুত্তপমাণাতিক্কন্তং, ‘‘ময্হং ৰাসাগারং এসা’’তি এৰং অত্তা উদ্দেসো এতিস্সাতি অত্তুদ্দেসা, তং অত্তুদ্দেসং কত্ৰা গরুং সঙ্ঘাদিসেসং ফুসেতি সম্বন্ধো. অযং পনেত্থ ৰিনিচ্ছযো – অদেসিতৰত্থুকং পমাণাতিক্কন্তং কুন্থকিপিল্লিকাদীনং আসযে কতত্তা সারম্ভং দ্ৰীহি বলীবদ্দেহি যুত্তেন সকটেন গন্তুং অসক্কুণেয্যতায অপরিক্কমনং উল্লিত্তাদিভেদং কুটিং অত্তনো ৰসনত্থায করোন্তো ৰা কারাপেন্তো ৰা ‘‘ইদানি নিট্ঠানং গমিস্সতী’’তি পঠমপিণ্ডদানে থুল্লচ্চযং, দুতিযপিণ্ডদানেন লেপে ঘটিতে দ্ৰে চ সঙ্ঘাদিসেসে দ্ৰে চ দুক্কটানি, সচে দেসিতৰত্থুকাযেৰ ৰা পমাণাতিক্কন্তাযেৰ ৰা হোতি, একং সঙ্ঘাদিসেসং দ্ৰে চ দুক্কটানি আপজ্জতীতি.

কুটিকারসিক্খাপদং ছট্ঠং.

২৫. ইদানি ৰিহারকারসিক্খাপদং দস্সেতুং ‘‘মহল্লক’’ন্তিআদি আরদ্ধং. তত্থ মহল্লকন্তি সস্সামিকভাৰেন সংযাচিতকুটিতো মহন্তভাৰো এতস্স অত্থি, যস্মা ৰা ৰত্থুং দেসাপেত্ৰা পমাণাতিক্কমেনাপি কাতুং ৰট্টতি, তস্মা পমাণমহন্ততাযপি মহল্লকো, তং মহল্লকং ৰিহারং ৰা কত্ৰাতি অত্থো. এত্থ পন অদেসিতৰত্থুকভাৰেন একো সঙ্ঘাদিসেসো, সেসং অনন্তরসদিসমেৰ. ইধ চ তত্থ চ ৰাসাগারং ঠপেত্ৰা উপোসথাগারং ৰা জন্তাঘরং ৰা অগ্গিসালং ৰা ভৰিস্সতীতি এৰমাদিনা নযেন করোন্তস্স অনাপত্তি.

ৰিহারকারসিক্খাপদং সত্তমং.

২৬. ইদানি অমূলকসিক্খাপদং পকাসেতুং ‘‘অমূলকেনা’’তিআদি আরদ্ধং. তত্থ অমূলকেনাতি যং চোদকেন চুদিতকম্হি পুগ্গলে অদিট্ঠং অসুতং অপরিসঙ্কিতং, ইদং এতেসং দস্সনসৰনপরিসঙ্কাসঙ্খাতানং মূলানং অভাৰতো অমূলকং, তেন অমূলকেন ৰত্থুনাতি সম্বন্ধো. তত্থ অদিট্ঠং নাম অত্তনো পসাদচক্খুনা ৰা দিব্বচক্খুনা ৰা অদিট্ঠং. অসুতং নাম তথেৰ কেনচি ৰুচ্চমানং ন সুতং. অপরিসঙ্কিতং নাম চিত্তেন অপরিসঙ্কিতং, তং পন দিট্ঠসুতমুতৰসেন তিৰিধং. তত্থ ভিক্খুঞ্চ মাতুগামঞ্চ তথারূপে ঠানে দিস্ৰা ‘‘অদ্ধা ইমেহি কত’’ন্তি ৰা ‘‘করিস্সন্তী’’তি ৰা পরিসঙ্কতি, ইদং দিট্ঠপরিসঙ্কিতং নাম. অন্ধকারে পটিচ্ছন্নোকাসে ৰা ভিক্খুস্স চ মাতুগামস্স চ ৰচনং সুত্ৰা দুতিযস্স অত্থিভাৰং অজানন্তো পুব্বে ৰুত্তনযেন পরিসঙ্কতি, ইদং সুতপরিসঙ্কিতং নাম. ধুত্তেহি ইত্থীহি সদ্ধিং পচ্চন্তৰিহারেসু পুপ্ফগন্ধসুরাদীহি অনুভৰিত্ৰা গতট্ঠানং দিস্ৰা ‘‘কেন নু খো ইদং কত’’ন্তি ৰীমংসন্তো তত্র কেনচি ভিক্খুনা গন্ধাদীহি পূজা কতা হোতি, ভেসজ্জত্থায অরিট্ঠং ৰা পীতং, সো তস্স গন্ধং ঘাযিত্ৰা ‘‘অযং সো ভৰিস্সতী’’তি পরিসঙ্কতি, ইদং মুতপরিসঙ্কিতং নাম. এৰং তিৰিধায পরিসঙ্কায অভাৰেন অপরিসঙ্কিতন্তি অত্থো.

চোদেন্তোতি ‘‘পারাজিকং ধম্মং আপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসী’’তিআদীহি ৰচনেহি সযং চোদেন্তোতি অত্থো. এৰং চোদেন্তস্স ৰাচায ৰাচায সঙ্ঘাদিসেসো. চোদাপেন্তো ৰাতি অত্তনা তস্স সমীপে ঠত্ৰা অঞ্ঞং ভিক্খুং আণাপেত্ৰা চোদাপেন্তো তস্স আণত্তস্স ৰাচায ৰাচায গরুং ফুসেতি অত্থো. অথ সোপি চাৰনাধিপ্পাযেন ‘‘মযাপি দিট্ঠং অত্থী’’তিআদিনা নযেন চোদেতি, দ্ৰিন্নম্পি ৰাচায আপত্তি. ৰত্থুনা অন্তিমেন চাতি ভিক্খুনো অনুরূপেসু একূনৰীসতিযা পারাজিকেসু অঞ্ঞতরেনাতি অত্থো. চাৰেতুন্তি ব্রহ্মচরিযা চাৰেতুং, যো সুদ্ধং ৰা অসুদ্ধং ৰা কতূপসম্পদং পুগ্গলং সুদ্ধদিট্ঠিকো সমানো চাৰনাধিপ্পাযেন চোদেতি ৰা চোদাপেতি ৰা, তস্স সঙ্ঘাদিসেসোতি অধিপ্পাযো. সুণমানন্তি ইমিনা পরম্মুখা দূতেন ৰা পণ্ণেন ৰা চোদেতি. চোদেন্তস্স ন রুহতীতি দীপিতং হোতি. পরম্মুখা পন সত্তহি আপত্তিক্খন্ধেহি ৰদন্তস্স দুক্কটং.

অমূলকসিক্খাপদং অট্ঠমং.

২৭. ইদানি অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদং দস্সেতুং ‘‘অঞ্ঞস্স কিরিয’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ অঞ্ঞস্স কিরিযন্তি অঞ্ঞস্স খত্তিযাদিজাতিকস্স পারাজিকস্স ৰীতিক্কমসঙ্খাতং কিরিযং দিস্ৰাতি সম্বন্ধো. তেন লেসেনাতি ‘‘দস লেসা জাতিলেসো নামলেসো গোত্তলেসো লিঙ্গলেসো আপত্তিলেসো পত্তলেসো চীৰরলেসো উপজ্ঝাযলেসো আচরিযলেসো সেনাসনলেসো’’তি (পারা. ৩৯৪) এৰং ৰুত্তেসু দসসু লেসেসু যো তস্মিং পুগ্গলে দিস্সতি, তেন লেসেন তদঞ্ঞং পুগ্গলং ব্রহ্মচরিযা চাৰেতুং অন্তিমৰত্থুনা চোদেন্তো গরুকং ফুসেতি অত্থো. তত্থ অঞ্ঞম্পি ৰত্থুং লিস্সতি সিলিস্সতি ৰোহারমত্তেনেৰ ঈসকং অল্লীযতীতি লেসো, জাতিযেৰ লেসো জাতিলেসো. এস নযো সেসপদেসুপি. লেসেন চোদেন্তো কথং চোদেতি? অঞ্ঞো খত্তিযজাতিকো ইমিনা চোদকেন পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি, সো অঞ্ঞং অত্তনো ৰেরিং খত্তিযজাতিকং ভিক্খুং পস্সিত্ৰা তং খত্তিযজাতিলেসং গহেত্ৰা এৰং চোদেতি ‘‘খত্তিযো মযা দিট্ঠো পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো, ত্ৰম্পি খত্তিযো পারাজিকং ধম্মং আপন্নোসী’’তি ৰা ‘‘সো ত্ৰং খত্তিযো, নাঞ্ঞো, পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসী’’তি ৰা চোদেতি. এৰং নামলেসাদযোপি ৰেদিতব্বা.

অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদং নৰমং.

২৮. এত্তাৰতা ‘‘গরুকা নৰা’’তি উদ্দিট্ঠে ৰিত্থারতো দস্সেত্ৰা ইদানি তেসু আপন্নেসু পটিপজ্জনাকারং দস্সেতুং ‘‘ছাদেতি জানমাপন্ন’’ন্তিআদি ৰুত্তং. তস্সাযং পিণ্ডত্থো – যো ভিক্খু ‘‘অযং ইত্থন্নামা আপত্তী’’তি আপত্তিৰসেন ৰা ‘‘ইদং ভিক্খূনং ন ৰট্টতী’’তি এৰং ৰত্থুৰসেন ৰা জানমাপন্নং আপত্তিং যাৰ ছাদেতি, তাৰ তেন ভিক্খুনা অকামা পরিৰাসো ৰসিতব্বোতি. চরেয্যাতি মানত্তং সমাদায ৰসেয্য. কিত্তকং দিৰসন্তি চে? ছ রত্তিযো. মানত্তৰাসো পন সঙ্ঘেযেৰ, ন গণে, ন পুগ্গলে, তেন ৰুত্তং ‘‘সঙ্ঘে’’তি. পরিৰুত্থোতি ‘‘তযো খো উপালি পারিৰাসিকস্স ভিক্খুনো রত্তিচ্ছেদা সহৰাসো ৰিপ্পৰাসো অনারোচনা’’তি (চূল়ৰ. ৮৩) এৰং ৰুত্তং রত্তিচ্ছেদং অকত্ৰা পরিৰুত্থোতি অত্থো. তত্থ সহৰাসোতি পকতত্তেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একচ্ছন্নে উদকপাতট্ঠানব্ভন্তরে ৰাসো. ৰিপ্পৰাসো নাম অঞ্ঞং পকতত্তং ভিক্খুং ৰিনা ৰাসো. অনারোচনাতি আগন্তুকাদীনং অনারোচনা. এতেসু তীসু একেনাপি রত্তিচ্ছেদো হোতি এৰ. এত্থ পন উপচারসীমগতানং আরোচেতব্বং, ন বহি ঠিতানং, বহি ঠিতানম্পি সচে সদ্দং সুণাতি, পস্সতি, দূরং ৰা গন্ত্ৰা আরোচেতব্বমেৰ, অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদে দুক্কটঞ্চ হোতি. অজানন্তস্সেৰ উপচারসীমং পৰিসিত্ৰা গচ্ছন্তি চে, রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন ৰত্তভেদো.

চিণ্ণমানত্তন্তি ‘‘চত্তারো খো, উপালি, মানত্তচারিকস্স ভিক্খুনো রত্তিচ্ছেদা সহৰাসো ৰিপ্পৰাসো অনারোচনা ঊনে গণে চরণ’’ন্তি (চূল়ৰ. ৯২) এৰং ৰুত্তং রত্তিচ্ছেদং অকত্ৰা চিণ্ণমানত্তং পরিনিট্ঠিতমানত্তন্তি অত্থো. এত্থ পন সহৰাসাদযো পরিৰাসে ৰুত্তপ্পকারা এৰ. ‘‘ঊনে গণে চরণ’’ন্তি এত্থ গণো চত্তারো ৰা অতিরেকা ৰা ভিক্খূ, তস্মা সচেপি তীহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ৰসতি, রত্তিচ্ছেদো হোতিযেৰ, ‘‘সচে পন তেন তেসং অত্থিভাৰং দিস্ৰা আরোচিতে পক্কমন্তি, ঊনে গণে চরণদোসো ন হোতী’’তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) অট্ঠকথাসু ৰুত্তং কির. অব্ভেয্যাতি তং ভিক্খুং ৰীসতিগণো সঙ্ঘো অব্ভেয্য সম্পটিচ্ছেয্য, অব্ভানকম্মৰসেন ওসারেয্যাতি অত্থো. সচে একেনপি ঊনো ৰীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো তং ভিক্খুং অব্ভেয্য, সো চ ভিক্খু ন অব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গারয্হা, দুক্কটং আপজ্জন্তীতি অত্থো.

২৯. ইদানি যথা ছাদিতা আপত্তি ছন্না হোতি, তং পকারং দস্সেতুং ‘‘আপত্তী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থাযং পদযোজনা – আপত্তিতা চ অনুক্খিত্ততা চ অনন্তরাযতা চ পহুত্ততা চ আপত্তিনুক্খিত্তঅনন্তরাযপহুত্ততাযো, এতাসু চতূসু তথাসঞ্ঞিতা চ ছাদেতুকামো হুত্ৰা ছাদনা চাতি এৰং দসহঙ্গেহি অরুণুগ্গমম্হি ছন্না হোতীতি. এত্থ পন আপত্তিআদীসু চতূসু আপত্তিসঞ্ঞিতা চ অনুক্খিত্তসঞ্ঞিতা চ অনন্তরাযসঞ্ঞিতা চ পহুত্তসঞ্ঞিতা চাতি এৰং সঞ্ঞাৰসেন যোজেত্ৰা অট্ঠঙ্গানি গহেতব্বানি, ছাদেতুকামোতি ইদমেকং, ছাদনাতি ইদমেকন্তি এৰং দস.

এতেসু পন আদিতো পট্ঠায অযং ৰিনিচ্ছযো – ‘‘আপত্তি চ হোতি আপত্তিসঞ্ঞী চা’’তি এত্থ যং আপন্নো, সা তেরসন্নং অঞ্ঞতরা হোতি, সোপি চ তত্থ গরুকাপত্তিসঞ্ঞীযেৰ হুত্ৰা জানন্তো ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে তত্থ অনাপত্তিসঞ্ঞী ৰা অঞ্ঞাপত্তিসঞ্ঞী ৰা ৰেমতিকো ৰা হোতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. তিৰিধং পন উক্খেপনীযকম্মং, তেন অকতো অনুক্খিত্তো. সো চে পকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে অপকতত্তসঞ্ঞী ছাদেতি, অচ্ছন্না হোতি. অপকতত্তেন পন পকতত্তসঞ্ঞিনাপি অপকতত্তসঞ্ঞিনাপি ছাদিতং অচ্ছাদিতমেৰ হোতীতি. অনন্তরাযিকোতি যস্স দসসু রাজচোরঅগ্গিউদকমনুস্সামনুস্সৰাল়সরীসপজীৰিতব্রহ্মচরিযন্তরাযেসুপি একোপি নত্থি, সো চে অনন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে সো অন্ধকারভীরুকো অনন্তরাযে এৰ ৰাল়াদিঅন্তরাযসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. পহূতি যো সক্কোতি সভাগভিক্খুনো সমীপং গন্তুঞ্চেৰ আরোচিতুঞ্চ, সো চে পহুসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. যো পন অপহু হুত্ৰা পহুসঞ্ঞী, পহু ৰা অপহুসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতীতি.

অরুণুগ্গমম্হীতি এত্থ পুরেভত্তং ৰা আপত্তিং আপন্নো হোতি পচ্ছাভত্তং ৰা, যাৰ অরুণং ন উগ্গচ্ছতি, তাৰ আরোচেতব্বা. সচে পন অরুণব্ভন্তরে সতক্খত্তুম্পি ছাদেতুকামতা উপ্পজ্জতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. আরোচেন্তো পন সভাগসঙ্ঘাদিসেসং আপন্নস্স আরোচেতুং ন ৰট্টতি. সচে আরোচেতি, আপত্তি পন আৰিকতা হোতি, আরোচনপচ্চযা পন অঞ্ঞং দুক্কটং আপত্তিং আপজ্জতি. ইমিনা অঞ্ঞম্পি ৰত্থুসভাগাপত্তিং আরোচেতুং ন ৰট্টতীতি দীপিতো হোতি. আরোচেন্তেন পন ‘‘অহং তৰ সন্তিকে একং আপত্তিং আৰি করোমী’’তি ৰা ‘‘আচিক্খামী’’তি ৰা ‘‘আরোচেমী’’তি ৰা ‘‘একং আপত্তিং আপন্নভাৰং জানাহী’’তি ৰা ‘‘একং গরুকাপত্তিং আৰি করোমী’’তি ৰা আদিনা নযেন ৰত্তব্বং, এত্তাৰতা অচ্ছন্নাৰ হোতি. সচে ‘‘লহুকাপত্তিং আরোচেমী’’তি ৰদতি, ছন্নাৰ হোতীতি. সঙ্ঘাদিসেসৰিনিচ্ছযো.

সঙ্ঘাদিসেসনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.