১২. দুব্বচসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুক্খেন ৰত্তব্বো দুব্বচো. ৰুচ্চমানো ন সহতি.
দুব্বচসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিগমনৰণ্ণনা
‘‘নামমত্তৰসেনা’’তি পাঠো. ‘‘নামগোত্তৰসেনা’’তি লিখিতং. ইদং ৰুত্তং হোতি – ‘‘অযং কিরিযা ভিক্খূনং কাতুং ন ৰট্টতী’’তি জানিত্ৰা সচে ছাদেতি, ছন্নাৰ হোতীতি অত্থো. সভাগমত্তমেৰাতি অৰেরিসভাগমত্তমেৰাতি অধিপ্পাযো.
ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চাতি এত্থ ৰত্থূতি ৰীতিক্কমনং অসুচিমুচ্চনং. গোত্তন্তি গং তাযতীতি গোত্তং, সজাতিতো অঞ্ঞত্থ গন্তুং অদত্ৰা গং বুদ্ধিং, ৰচনঞ্চ তাযতীতি অত্থো. ৰত্থু চ সজাতিমেৰ গচ্ছতি. সজাতি নামেত্থ অঞ্ঞেহি ৰিসিট্ঠাৰিসিট্ঠভূতা কিরিযা, ন কাযসংসগ্গাদি. নামঞ্চেৰ আপত্তি চাতি এত্থ আপত্তীতি ৰীতিক্কমেনাপন্নাপত্তিযা নামং.
পুন আগতাগতানং ভিক্খূনং আরোচেন্তেনাতি এত্থ দ্ৰিন্নং আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তা ধারেন্তু’’তিণ্ণং ৰা অতিরেকানং ৰা আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তো ধারেন্তূ’’তি এৰং আরোচনৰিধানং ৰেদিতব্বং. ৰত্তভেদঞ্চ রত্তিচ্ছেদঞ্চ অকত্ৰাতি এত্থ ঠপেত্ৰা নৰকতরং পারিৰাসিকং অৰসেসানং অন্তমসো মূলাযপটিকস্সনারহাদীনম্পি অভিৰাদনাদিসাদিযনে, পটিপাটিযা নিসীদনে, ওৰদনে, কম্মিকানং গরহণে চাতিআদীসু ৰত্তভেদো হোতি. দস্সনসৰনৰিসযেসু অনারোচনে চ ভিক্খূহি একচ্ছন্নে ৰসনে চ অজানন্তস্সেৰ ৰিহারে ভিক্খূনং আগন্ত্ৰা গমনে চাতিআদীসু রত্তিচ্ছেদো হোতি. নানাসংৰাসকেহি ৰিনযকম্মাভাৰতো তেসং অনারোচনে রত্তিচ্ছেদো ন হোতি. ‘‘দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰা’’তি ৰচনতো অন্তো ন ৰট্টতি. নিক্খিত্তৰত্তেনেৰ হুত্ৰা ৰিচরন্তেন যস্স সন্তিকে পুব্বে সমাদিযিত্ৰা আরোচিতং, তস্সাপি সন্তিকে পচ্ছা নিক্খিপনকালে আরোচেত্ৰাৰ নিক্খিপিতব্বং. তস্মা পুন সমাদানকালেপি সো চে ততো গচ্ছতি, তং দিৰসং অগন্ত্ৰা দিৰা আরোচেত্ৰাপি যদি এৰং অতীতদিৰসং হোতি, ‘‘অরুণে উট্ঠিতে তস্স সন্তিকে আরোচেত্ৰা ৰত্তং নিক্খিপিত্ৰা ৰিহারং গন্তব্বন্তি তস্স সন্তিকে আরোচেত্ৰা ৰত্তং নিক্খিপিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. অপিচ ‘‘ৰিহারং গন্ত্ৰা যং সব্বপঠমং ভিক্খুং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. সচে রত্তিচ্ছেদো হোতি, ৰিহারসীমাপরিযাপন্নানং সব্বেসং আরোচেতব্বং সিযা. ‘‘তস্স আরোচেত্ৰা’’তি ইদং পন পুব্বে অনারোচিতং সন্ধায ৰত্তভেদরক্খণত্থং ৰুত্তং. তস্মা এৰ সমন্তপাসাদিকাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) এৰং ৰুত্তং ‘‘অঞ্ঞং ৰিহারতো নিক্খন্তং ৰা আগন্তুকং ৰা’’তি.
সুদ্ধন্তপরিৰাসে পন সচে ‘‘মাসমত্তং অসুদ্ধোম্হী’’তি অগ্গহেসি, পরিৰসন্তো পুন ঊনং ৰা অধিকং ৰা সন্নিট্ঠানং করোতি, তত্তকম্পি পরিৰসিতব্বমেৰ, পরিৰাসদানকিচ্চং নত্থি. অযঞ্হি সুদ্ধন্তপরিৰাসো নাম উদ্ধম্পি আরোহতি, হেট্ঠাপি ওরোহতি. ইদমস্স লক্খণং.
সমোদহিত্ৰাতি মূলাপত্তিট্ঠানে ঠপেত্ৰা, পক্খিপিত্ৰাতি অত্থো. অপ্পটিচ্ছন্না চে অন্তরাপত্তি, মূলায পটিকস্সনং অকত্ৰা পুব্বে গহিতপরিৰাসেনেৰ পরিৰসিতব্বং. যো পন আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা ৰিব্ভমিত্ৰা পুন উপসম্পন্নো হুত্ৰাপি পটিচ্ছাদেতি, যো চ পুব্বে পটিচ্ছাদেত্ৰা পচ্ছা ন পটিচ্ছাদেতি, যো চ উভযত্থ পটিচ্ছাদেতি, সব্বেসং পটিচ্ছন্নদিৰসৰসেন পরিৰাসো দাতব্বো. ‘‘পুরিমস্মিং আপত্তিক্খন্ধে ৰা’’তি চ ‘‘পচ্ছিমস্মিং আপত্তিক্খন্ধে ৰা’’তি (চূল়ৰ. ১৬৬ আদযো) চ পাল়িযং ৰুত্তত্তা দ্ৰে ভিক্খূ ৰিসুদ্ধিকং আপন্না হোন্তি, তে সুদ্ধিকদিট্ঠিনো হোন্তি. একো ছাদেতি, একো ন ছাদেতি. যো ছাদেতি, সো দুক্কটং দেসাপেতব্বো. ‘‘উভোপি যথাধম্মং কারাপেতব্বা’’তি (চূল়ৰ. ১৮১) ৰচনতো যং কঞ্চি আপত্তিং ছাদেত্ৰা দুক্কটং আপজ্জতীতি ৰেদিতব্বো.
তেসু গতেসু ৰা অগতেসু ৰা পুরিমনযেনেৰ পটিপজ্জিতব্বন্তি এত্থ ঊনে গণে চরণং, অনুট্ঠহনং একরত্তম্পি গণেন ৰিপ্পৰাসং, সচে রত্তিযা একক্খণেন সঙ্ঘো ৰসতি, সচে সো পুরে অরুণমেৰ কেনচি করণীযেন গতোতি এত্থপি মানত্তেপি এৰং জাতে. ‘‘অযঞ্চ যস্মা গণস্স আরোচেত্ৰা, ভিক্খূনঞ্চ অত্থিভাৰং সল্লক্খেত্ৰাৰ ৰসি, তেনস্স ঊনে গণে চরণদোসো ৰা ৰিপ্পৰাসো ৰা ন হোতী’’তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তং. তস্মা তেন আরোচিতে মুহুত্তম্পি নিসীদিত্ৰা গতেপি ৰিপ্পৰাসো নত্থি. পারিৰাসিকস্স, উক্খিত্তকস্স চ পকতত্তেন তস্মিং ৰসনং উদকপাতেন ৰারিতং, তস্মা নানূপচারেপি একচ্ছন্নে ন ৰট্টতি.
ইদানি পাঠৰিচারণা ৰেদিতব্বা – ‘‘নৰ পঠমাপত্তিকা চত্তারো যাৰততিযকা’’তি ইদং সভাৰনিযমৰচনং. তেন ৰুট্ঠানং অনিযমন্তি দস্সেতি. একচ্চাপত্তিৰুট্ঠানঞ্হি কম্মতোপি হোতি অকম্মতোপি, ন এৰং আপজ্জনন্তি ৰুত্তং হোতি. অঞ্ঞতরং ৰা অঞ্ঞতরং ৰাতি তেসং দ্ৰিধা ভিন্নানম্পি ৰুট্ঠানক্কমভেদাভাৰদীপকৰচনং. যাৰতীহং, তাৰতীহন্তি এত্থ অহপরিচ্ছেদো অরুণৰসেন. ‘‘জান’’ন্তি ইমিনা জাননপ্পটিচ্ছন্নস্স অকামা পরিৰত্থব্বন্তি দস্সেতি. তেন ভিক্খুনা অকামা পরিৰত্থব্বন্তি তেন ভিক্খুনা ৰসতা অকামা পরিৰত্থব্বং, ন পরিৰত্তিতলিঙ্গেনাতি দস্সনত্থং ৰুত্তং. পরিৰুত্থপরিৰাসেনাতি আদিম্হি পরিৰুত্থপরিৰাসেনেৰ পরিৰাসতো উত্তরি ইতিৰারেন আদিতো ভিক্খুনাৰ ছারত্তং, পরিৰত্তিতলিঙ্গেন উদ্ধম্পি ভিক্খুমানত্তায পটিপজ্জিতব্বং, ন পরিৰাসে ৰিয তপ্পচ্চযা অচিণ্ণমানত্তো. চিণ্ণমানত্তোৰ অব্ভেতব্বো, ন ইতরো, ন পরিৰাসে ৰিয মানত্তারহে, পক্খমানত্তঞ্চ চরন্তিযা ভিক্খুনিযা লিঙ্গং পরিৰত্তাতিক্কমে সতি চিণ্ণমানত্তো ভিক্খু হোতি, পুন ভিক্খুমানত্তং গহেত্ৰা চিণ্ণমানত্তোৰ ভিক্খু অব্ভেতব্বোতি দস্সেতি.
যত্থ সিযাতি যস্সং সমানসংৰাসকসীমাযম্পি ৰীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো অত্থি. একেনপি চে ঊনো ৰীসতিগণোতি ন যুজ্জতি, ঊনো চে. ন হি ৰীসতিগণো, সঙ্ঘো চে ঊনো. তস্মা ‘‘একেনপি চে ঊনো সঙ্ঘো’’তি এত্তকমেৰ ৰত্তব্বন্তি চে? ন, চতুৰগ্গপঞ্চৰগ্গদসৰগ্গপ্পসঙ্গনিৰারণপ্পযোজনতো. তস্মা ৰীসতিৰগ্গো ভিক্খুসঙ্ঘো চে ভিক্খুনা একেনপি ঊনো, নট্ঠো দট্ঠব্বো. কেচি পন ৰিনযে অপ্পকতঞ্ঞুনো ‘‘যথা অতিরেকচতুৰগ্গোপি সঙ্ঘো চতুৰগ্গকরণীযে কম্মে ‘চতুৰগ্গো’তি ৰুচ্চতি, তথা পঞ্চৰগ্গদসৰগ্গকরণীযে কম্মে অতিরেকপঞ্চৰগ্গদসৰগ্গোপি ‘পঞ্চৰগ্গদসৰগ্গো’তি ৰুচ্চতি. তস্মা ঊনোপি চতুৰগ্গপঞ্চৰগ্গদসৰগ্গৰীসতিৰগ্গোৰা’’তি মঞ্ঞেয্যুং, তেসং মঞ্ঞনানিৰারণত্থং ‘‘একেনপি চে ঊনো’’তিআদি ৰুত্তং. অথ ৰা ৰীসতি ভিক্খুসঙ্ঘো চে, ঠপেত্ৰা একেনপি চে ঊনো অপ্পকতত্তো, তং ঠপেত্ৰা একেনপি চেতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. অযং তত্থ সামীচীতি ৰচনং যং ৰুত্তং সব্বত্থ ‘‘তস্স আপত্তিযা পরিৰাসং দেতি, মূলায পটিকস্সতি, মানত্তং দেতি, অব্ভেতী’’তি, তস্স আৰিভাৰকরণত্থং ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. তেন তেসু অযং যথাৰুত্তা সামীচি নিযতা ইচ্ছিতব্বা, ন রাজসিক্খাপদাদীসু ৰিয অনিযতা. তত্থ হি কেনচি অন্তরাযেন তং সামীচিমকরোন্তেপি অনাপত্তীতি দীপিতং হোতি.
সঙ্ঘাদিসেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.