অনিযতকণ্ডং

১. পঠমানিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা

অনিযতে আদিতোৰ ইদং পকিণ্ণকং. সেয্যথিদং – ইদং অনিযতকণ্ডং নিপ্পযোজনং তত্থ অপুব্বাভাৰতোতি চে? ন, গরুকলহুকভেদভিন্নাপত্তিরোপনারোপনক্কমলক্খণদীপনপ্পযোজনতো. এত্থ হি ‘‘সা চে এৰং ৰদেয্য ‘অয্যো মযা…পে… সো চ তং পটিজানাতি, আপত্তিযা কারেতব্বো’’’তিআদিনা (পারা. ৪৪৬) আপত্তিযা গরুকায, লহুকায চ আরোপনক্কমলক্খণং, ‘‘ন কারেতব্বো’’তি ইমিনা অনারোপনক্কমলক্খণঞ্চ দস্সিতং. লক্খণদীপনতো আদিম্হি, অন্তে ৰা উদ্দিসিতব্বন্তি চে? ন, অসম্ভৰতো. কথং ন তাৰ আদিম্হি সম্ভৰতি, যেসমিদং লক্খণং, তেসং সিক্খাপদানং অদস্সিতত্তা. ন অন্তে গরুকমিস্সকত্তা. তস্মা গরুকলহুকানং মজ্ঝে এৰ উদ্দিসিতব্বতং অরহতি উভযমিস্সকত্তা. যা তত্থ পাচিত্তিযসঙ্খাতা লহুকাপত্তি দস্সিতা, সাপি গরুকাতি কথিতা. তেনেৰাহ ‘‘মেথুনধম্মসন্নিস্সিতকিলেসসঙ্খাতেন রহস্সাদেনা’’তিআদি. তস্মা গরুকানং এৰ অনন্তরং উদ্দিট্ঠন্তিপি একে. এৰং সতি পঠমানিযতমেৰালং তাৰতা লক্খণদীপনসিদ্ধিতো, কিং দুতিযেনাতি চে? ন, ওকাসনিযমপচ্চযমিচ্ছাগাহনিৰারণপ্পযোজনতো. ‘‘পটিচ্ছন্নে আসনে অলংকম্মনিযে’’তি ওকাসনিযমতো হি তব্বিপরীতে ওকাসে ইদং লক্খণং ন ৰিকপ্পিতন্তি মিচ্ছাগাহো হোতি. তংনিৰারণতো দুতিযানিযতম্পি সাত্থকমেৰাতি অধিপ্পাযো. কস্মা? ওকাসভেদতো, রহোভেদদীপনতো, রহোনিসজ্জস্সাদভেদদীপনতো. ওকাসনিযমভাৰে চ রহোনিসজ্জস্সাদভেদো জাতো. দ্ৰিন্নং রহোনিসজ্জসিক্খাপদানং নানাত্তজাননঞ্চ সিযা তথা কাযসংসগ্গভেদদীপনতো. নালং কম্মনিযেপি হি ওকাসে অপ্পটিচ্ছন্নে, পটিচ্ছন্নেপি ৰা নিসিন্নায ৰাতপানকৰাটচ্ছিদ্দাদীহি নিক্খন্তকেসাদিগ্গহণেন কাযসংসগ্গো লব্ভতীতি এৰমাদযোপি নযা ৰিত্থারতো ৰেদিতব্বা.

তত্রিদং মুখমত্তনিদস্সনং – ওকাসভেদতোতি অলংকম্মনিযনালংকম্মনিযভেদতো. পটিচ্ছন্নম্পি হি একচ্চং নালংকম্মনিযং ৰাতপানাদিনা অন্তরিতত্তা, উভযপ্পটিচ্ছন্নম্পি একচ্চং নালংকম্মনিযং ৰিজানতং অজ্ঝোকাসত্তা. রহোভেদদীপনতোতি এত্থ রহভাৰসামঞ্ঞেপি রহো দ্ৰিধা পটিচ্ছন্নাপটিচ্ছন্নভেদতোতি অধিপ্পাযো. রহোনিসজ্জস্সাদভেদদীপনতোতি মেথুনস্সাদৰসেন নিসজ্জা, দুট্ঠুল্লস্সাদৰসেন নিসজ্জাতি তাদিসস্স ভেদস্স দীপনতোতি অত্থো. ‘‘ইধ আগতনযত্তা ভিক্খুনিপাতিমোক্খে ইদং কণ্ডং পরিহীনন্তি ৰেদিতব্ব’’ন্তি ৰদন্তি. ‘‘অট্ঠুপ্পত্তিযা তত্থ অনুপ্পন্নত্তা’’তি একে, তং অনেকন্তভাৰদীপনতো অযুত্তং. সব্ববুদ্ধকালে হি ভিক্খূনং পঞ্চ, ভিক্খুনীনং চত্তারো চ উদ্দেসা সন্তি. পাতিমোক্খুদ্দেসপঞ্ঞত্তিযা অসাধারণত্তা তত্থ নিদ্দিট্ঠসঙ্ঘাদিসেসপাচিত্তিযানন্তি একে. তাসঞ্হি ভিক্খুনীনং উব্ভজাণুমণ্ডলিক (পাচি. ৬৫৮) -অট্ঠৰত্থুক (পাচি. ৬৭৫) -ৰসেন কাযসংসগ্গৰিসেসো পারাজিকৰত্থু, ‘‘হত্থগ্গহণং ৰা সাদিযেয্য, কাযং ৰা তদত্থায উপসংহরেয্যা’’তি (পাচি. ৬৭৫) ৰচনতো সাদিযনম্পি, ‘‘সন্তিট্ঠেয্য ৰা’’তি (পাচি. ৬৭৫) ৰচনতো ঠানম্পি, ‘‘সঙ্কেতং ৰা গচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ৬৭৫) ৰচনতো গমনম্পি, ‘‘ছন্নং ৰা অনুপৰিসেয্যা’’তি (পাচি. ৬৭৫) ৰচনতো পটিচ্ছন্নট্ঠানপ্পৰেসোপি হোতি, তথা ‘‘রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে, পটিচ্ছন্নে ওকাসে অজ্ঝোকাসে একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৰা সল্লপেয্য ৰা’’তি (পাচি. ৮৩৯) ৰচনতো দুট্ঠুল্লৰাচাপি পাচিত্তিযৰত্থুকন্তি কত্ৰা তাসং অঞ্ঞথা অনিযতকণ্ডস্স অৰত্তব্বতাপত্তিতো ন ৰুত্তন্তি তেসং অধিপ্পাযো. পকিণ্ণকং.

‘‘দেসনাৰুট্ঠানগামিনীনং আপত্তীনং ৰসেন অলজ্জিআদযো লজ্জীনং চোদেস্সন্তী’’তি আগতত্তা লজ্জিপগ্গহত্থায পতিরূপাযপি উপাসিকায ৰচনেন অকত্ৰা ভিক্খুস্সেৰ পটিঞ্ঞায কাতব্বন্তি আপত্তিযো পন লক্খণদস্সনত্থং পঞ্ঞত্তং ৰিত্থারনযমেৰ গহেত্ৰা ৰত্তুং যুত্তং ‘‘ইমে খো পনাযস্মন্তো দ্ৰে অনিযতা ধম্মা’’তি (পারা. ৪৪৩) উদ্দেসদস্সনত্তাতি লিখিতং. সোতস্স রহোতি এত্থ রহোতি ৰচনসামঞ্ঞতো ৰুত্তং. দুট্ঠুল্লসামঞ্ঞতো দুট্ঠুল্লারোচনপ্পটিচ্ছাদনসিক্খাপদেসু পারাজিকৰচনং ৰিয. তস্মা ‘‘চক্খুস্সেৰ পন রহো ‘রহো’তি ইধ অধিপ্পেতো’’তি ৰুত্তং. কথং পঞ্ঞাযতীতি চে? ‘‘মাতুগামো নাম…পে… অন্তমসো তদহুজাতাপি দারিকা’’তি (পারা. ৪৪৫) ৰুত্তত্তা দুট্ঠুল্লোভাসনং ইধ নাধিপ্পেতন্তি দীপিতমেৰাতি. অন্তোদ্ৰাদসহত্থেপীতি পি-সদ্দেন অপিহিতকৰাটস্স গব্ভস্স দ্ৰারে নিসিন্নোপীতি অত্থো. অচেলকৰগ্গে রহোপটিচ্ছন্নাসনসিক্খাপদে (পাচি. ২৮৮) ‘‘যো কোচি ৰিঞ্ঞূ পুরিসো দুতিযো হোতী’’তি ইমস্স অনুরূপতো ‘‘ইত্থীনং পন সতম্পি অনাপত্তিং ন করোতিযেৰা’’তি ৰুত্তং. ‘‘অলংকম্মনিযেতি সক্কা হোতি মেথুনং ধম্মং পটিসেৰিতু’’ন্তি (পারা. ৪৪৫) ৰিভঙ্গে ৰচনতো রহোনিসজ্জস্সাদো চেত্থ মেথুনধম্মসন্নিস্সিতকিলেসো, ন দুতিযে ৰিয দুট্ঠুল্লৰাচস্সাদকিলেসো. তস্মা চ পঞ্ঞাযতি সোতস্স রহো নাধিপ্পেতোতি.

তিণ্ণং ধম্মানং অঞ্ঞতরেন ৰদেয্যাতি রহোনিসজ্জসিক্খাপদৰসেন নিসিন্নস্স তস্সানুসারেন পাচিত্তিযমেৰ অৰত্ৰা পারাজিকসঙ্ঘাদিসেসাযপি আপত্তিযা ভেদদস্সনত্থং ৰুত্তং. পুন আপত্তিপ্পটিজাননং অৰত্ৰা কস্মা ‘‘নিসজ্জং ভিক্খু পটিজানমানো’’তি ৰত্থুপ্পটিজাননং ৰুত্তন্তি? ৰুচ্চতে – আপত্তিযা চোদিতে ৰিনযধরেন ‘‘কিস্মিং ৰত্থুস্মি’’ন্তি পুচ্ছিতে চুদিতকেন ‘‘ইমস্মিং ৰত্থুস্মি’’ন্তি ৰুত্তে ৰিনযধরেন ‘‘ঈদিসং নাম অকাসী’’তি পুচ্ছিতে সো ৰত্থুং পটিজানমানোৰ কারেতব্বোতি দস্সনত্থং ‘‘নিসজ্জং ভিক্খু পটিজানমানো’’তি ৰুত্তং. যদি এৰং নিসজ্জং পটিজানমানোপি আপত্তিযাৰ কারেতব্বোতি? অনুরূপমেৰ. এৰং পন গহেতব্বং – তিণ্ণম্পি আপত্তীনং ৰত্থূনি অগ্গহেত্ৰা ইধ সিক্খাপদৰসেন নিসজ্জমেৰ ৰুত্তং. তস্মিং গহিতেপি হি আপত্তি গহিতাৰ হোতীতি. যেন ৰা সাতি এত্থ ৰা-সদ্দো ‘‘তেন সো ভিক্খু কারেতব্বো ৰা’’তি যোজেতব্বো. সো চ ৰিকপ্পত্থো. তস্মা ‘‘কারেতব্বো ৰা পটিজানমানো, ন ৰা কারেতব্বো অপ্পটিজানমানো’’তি অত্থো. তেন ৰুত্তং ‘‘পটিজানমানো ৰা’’তিআদি. রহোনিসজ্জসিক্খাপদৰসেন নিসজ্জপচ্চযা আপত্তিযা ৰুত্তত্তা সেসেসুপি সেসসিক্খাপদৰসেন আপত্তি গহেতব্বা. ‘‘সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানেৰা’’তি ৰুত্তত্তা ইধ দুট্ঠুল্লোভাসনস্স অনধিপ্পেতভাৰো ৰেদিতব্বো.

পঠমানিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযানিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা

সঙ্ঘাদিসেসেন ৰাতি কাযসংসগ্গদুট্ঠুল্লোভাসনেন. তস্মা এৰং কাযসংসগ্গৰারো পাল়িযম্পি ৰুত্তো. অনন্ধো অবধিরোতি অনন্ধো কাযসংসগ্গং পস্সতি, অবধিরো দুট্ঠুল্লং সুণাতি, তস্মা এৰ অদিন্নাদানসদিসানেৰাতি ৰুত্ত’’ন্তি লিখিতং. এত্থ চ কাযৰাচাচিত্ততো সমুট্ঠানং কথন্তি চে? কাযসংসগ্গঞ্হি সমাপজ্জন্তো দুট্ঠুল্লম্পি ভণতি, দুট্ঠুল্লং ভণন্তো নিসীদতি চাতি সম্ভৰতি, দুট্ঠুল্লমেৰ ৰা সন্ধায ৰুত্তং. তঞ্হি অদিন্নাদানসমুট্ঠানন্তি.

যো দেসনং সব্বৰিদূপমোৰ;

নানানযাকারৰিচিত্তভেদং;

ঞাতুং উপাযান মনো সতিমা;

তং লাভহেতুং ন করোতি পুঞ্ঞন্তি.

দুতিযানিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অনিযতৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.