২. এল়কলোমৰগ্গো
১. কোসিযসিক্খাপদৰণ্ণনা
কোসিযমিস্সকন্তি ‘‘কোসকারকা’’তি লদ্ধৰোহারানং পাণকানং কোসতো নিব্বত্তং অংসু কোসিযং, তেন মিস্সং কোসিযমিস্সকং. তেন পন কোসিযেন অপ্পকেনাপি মিস্সিতং কোসিযমিস্সকমেৰ, ন ইদং অব্বোহারিকন্তি ৰত্তুং লব্ভা. তেনাহ ‘‘একেনাপী’’তিআদি. কোসিযংসুনাতি কিমিকোসসম্ভৰেন অংসুনা. ‘‘অন্তমসো’’তিআদিকং পন ইমস্স সিক্খাপদস্স অচিত্তকত্তা ৰুত্তং. সন্থতং নাম সন্থরিত্ৰা কতং অৰাযিমং. তেনাহ ‘‘সমে ভূমিভাগে’’তিআদি. ইমস্সেৰ ৰচনস্স অনুসারেনাতি ইমস্সেৰ পঠমসন্থতস্স নিস্সজ্জনৰিধানৰচনানুসারেন. সব্বসন্থতন্তি সব্বসন্থতনিস্সজ্জনৰিধানং.
অঞ্ঞস্সত্থায কারাপনে দুক্কটত্তা অত্তনো অত্থায কারাপনৰসেন ‘‘সাণত্তিক’’ন্তি ৰুত্তং. অত্তনা ৰিপ্পকতপরিযোসাপননযেনাতি ‘‘অত্তনা ৰিপ্পকতং অত্তনা পরিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অত্তনা ৰিপ্পকতং পরেহি পরিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পরেহি ৰিপ্পকতং অত্তনা পরিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. পরেহি ৰিপ্পকতং পরেহি পরিযোসাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি (পারা. ৫৪৫) ইমিনা নযেন. ৰিতানাদিকরণেতি ৰিতানভূমত্থরণসাণিপাকারভিসিবিব্বোহনকরণে. যথা চ ৰিতানাদিকরণে, এৰং তেনাকারেন পরিভোগেপি অনাপত্তি. ‘‘অৰাযিম’’ন্তি (পারা. ৫৪৪) ৰুত্তত্তা ৰাযিত্ৰা করোন্তস্সাপি অনাপত্তি.
কোসিযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. সুদ্ধকাল়কসিক্খাপদৰণ্ণনা
কাল়কানন্তি সভাৰেন ৰা রজনেন ৰা কাল়কানং. যথাহ ‘‘কাল়কং নাম দ্ৰে কাল়কানি জাতিযা কাল়কং ৰা রজনকাল়কং ৰা’’তি. অঞ্ঞেহি অমিস্সিতানন্তি অঞ্ঞেহি অমিস্সিতকাল়কানন্তি অত্থো. ‘‘যথা পঠমে ‘একেনাপি কোসিযংসুনা’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. কোসিযসিক্খাপদৰণ্ণনা) ৰুত্তং, তথা ইধাপি ‘একেনাপি অঞ্ঞেন অমিস্সেত্ৰা’তি অৰুত্তত্তা অঞ্ঞেন পন মিস্সকভোগেপি অপঞ্ঞাযমানরূপকং চে ‘সুদ্ধকাল়ক’মিচ্চেৰ ৰুচ্চতী’’তি (ৰজির. টী. পারাজিক ৫৪৭) ৰদন্তি.
এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সুদ্ধকাল়কানং এল়কলোমানং সন্থত’’ন্তিআদিনা (পারা. ৫৪৯) নিস্সজ্জনৰিধানং ৰেদিতব্বং. সেসন্তি পুব্বপযোগদুক্কটচতুক্কপাচিত্তিযাদিকং. অঙ্গেসু পন ‘‘সুদ্ধকাল়কভাৰো’’তি অযং ৰিসেসো.
সুদ্ধকাল়কসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. দ্ৰেভাগসিক্খাপদৰণ্ণনা
গহেতব্বাতি যথা কাল়কা অধিকা ন হোন্তি, তথা গহেতব্বা. ঠপেত্ৰা চেত্থ কাল়কওদাতে অৰসেসা গোচরিযেসুযেৰ সঙ্গহং গচ্ছন্তীতি (সারত্থ. টী. ২.৫৫২) দট্ঠব্বং. এত্থ চ দ্ৰে ভাগাতি উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো কাল়কানং অধিকগ্গহণস্স পটিক্খেপৰসেন সিক্খাপদস্স পঞ্ঞত্তত্তা. তস্মা কাল়কানং ভাগদ্ৰযতো অধিকং ন ৰট্টতি, ঊনকং ৰট্টতি. তেনাহ ‘‘একস্সাপী’’তিআদি. একস্সাপি কাল়কলোমস্স অতিরেকভাৰেতি তুলায ধারযিত্ৰা ঠপিতেসু অন্তমসো ৰাতৰেগেনপি পহিতস্স একস্সাপি কাল়কলোমস্স অধিকভাৰে সতীতি অত্থো. ‘‘ততিযং ওদাতানং, চতুত্থং গোচরিযান’’ন্তি ইদং পন হেট্ঠিমপরিচ্ছেদো তেসং অধিকগ্গহণে পটিক্খেপাভাৰতো. তস্মা তেসং ৰুত্তপ্পমাণতো অধিকম্পি ৰট্টতি.
এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সন্থতং অনাদিযিত্ৰা দ্ৰে তুলে সুদ্ধকাল়কানং এল়কলোমানং, তুলং ওদাতানং, তুলং গোচরিযানং সন্থতং কারাপিতং নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পারা. ৫৫৪) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৰিধানং ৰেদিতব্বং. আদায চ ৰুত্তপরিচ্ছেদেন অনাদায চ করণতো কিরিযাকিরিযং. সেসন্তি পুব্বপযোগদুক্কটচতুক্কপাচিত্তিযাদিকং. অযং পন ৰিসেসো – তুলং ওদাতানং তুলং গোচরিযানং আদিযিত্ৰা করণে, বহুতরং ওদাতানং বহুতরং গোচরিযানং আদিযিত্ৰা করণে, সুদ্ধং ওদাতানং সুদ্ধং গোচরিযানং আদিযিত্ৰা করণে চ অনাপত্তীতি.
অঙ্গেসু পন পঠমঙ্গং কাল়কানং দ্ৰেভাগতো অতিরেকভাৰোতি দট্ঠব্বং. ইমানি তীণি ন কেৰলং অনিস্সট্ঠানেৰ পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টন্তীতি আহ ‘‘ইমানি পনা’’তিআদি. ‘‘পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টন্তী’’তি ইমিনা যদি পরিভুঞ্জতি, দুক্কটন্তি দস্সেতি.
দ্ৰেভাগসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. ছব্বস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা
যং সন্থতসম্মুতিং দেতীতি সম্বন্ধো. গিলানস্স ভিক্খুনোতি যস্স ৰিনা সন্থতা ন ফাসু হোতি, ন সক্কোতি চ সন্থতং আদায পক্কমিতুং, এৰংভূতস্স গিলানস্স ভিক্খুনো. সন্থতসম্মুতিং দেতীতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু গিলানো ন সক্কোতি সন্থতং আদায পক্কমিতু’’ন্তিআদিনা (পারা. ৫৬০) পদভাজনে ৰুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায সন্থতসম্মুতিং দেতি.
সাতি সন্থতসম্মুতি. ৰূপসন্তো ৰা পুন কুপ্পতীতি ৰূপসন্তো ৰা সো আবাধো পুন কুপ্পতি, অনুৰস্সম্পি কাতুং ৰট্টতি, পুন সম্মুতিদানকিচ্চং নত্থীতি অধিপ্পাযো. ন কেৰলং তস্মিংযেৰ রোগে কুপ্পিতে, অথ খো অঞ্ঞস্মিং রোগে কুপ্পিতেপি গতগতট্ঠানে অনুৰস্সং কাতুং লভতি. তেনেৰ হি সমন্তপাসাদিকাযং ‘‘সচে অরোগো হুত্ৰা পুন মূলব্যাধিনাৰ গিলানো হোতি, সোযেৰ পরিহারো, নত্থঞ্ঞং ‘সম্মুতিকিচ্চ’ন্তি ফুস্সদেৰত্থেরো আহ. উপতিস্সত্থেরো পন সো ৰা ব্যাধি পটিকুপ্পতু, অঞ্ঞো ৰা, সকিং ‘গিলানো’তি নামং লদ্ধং লদ্ধমেৰ, পুন ‘সম্মুতিকিচ্চং নত্থী’তি আহা’’তি (পারা. অট্ঠ. ২.৫৫৭) উপতিস্সত্থেরৰাদো পচ্ছা ৰুত্তো.
এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, সন্থতং ঊনকছব্বস্সানি কারাপিতং অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযা নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পারা. ৫৬২) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৰিধানং ৰেদিতব্বং. ‘‘সেসং পঠমসদিসমেৰা’’তি ইমিনা ‘‘অত্তনা কতং পরেহি পরিযোসাপেতী’’তিআদিকং অতিদিট্ঠং. অযং পন ৰিসেসো – পরিপুণ্ণে ছব্বস্সে ৰা অতিরেকছব্বস্সে ৰা অনাপত্তি. অঙ্গেসু চ ছব্বস্সানং অন্তোভাৰো নানাত্তং.
ছব্বস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা
নিসীদনসন্থতন্তি ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৰুচ্চতী’’তি এত্থ পদভাজনিযং (পারা. ৫৬৮) ৰুত্তত্তা সদসং সন্থতং, এত্থ চ নিসীদনগ্গহণং সন্থতে চীৰরসঞ্ঞানিৰারণত্থং, যতো তে ভিক্খূ কম্বলচীৰরসঞ্ঞায সন্থতং ছড্ডেত্ৰা ধুতঙ্গানি সমাদিযিংসু. সযনাসনপ্পযোজনত্তা সন্থতস্স ‘‘পুরাণসন্থতং নামা’’তিআদি ৰুত্তং. যত্থাতি যস্মিং সন্থতে. ৰিদত্থিমত্তন্তি সুগতৰিদত্থিমত্তং. উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো চাযং ‘‘অনাপত্তি অলভন্তো থোকতরং আদিযিত্ৰা করোতী’’তি (পারা. ৫৭০) পদভাজনে ৰুত্তত্তা. একদেসেতি ইদানি কত্তব্বনৰসন্থতস্স একপ্পদেসে. ৰিজটেত্ৰাতি ৰিদ্ধংসেত্ৰা. অনাদাতি য-কারলোপেনাযং নিদ্দেসোতি আহ ‘‘সতি পুরাণসন্থতে অগ্গহেত্ৰা’’তি.
এত্থ চ ‘‘ইদং মে, ভন্তে, নিসীদনসন্থতং অনাদিযিত্ৰা পুরাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৰিদত্থিং কারাপিতং নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পারা. ৫৬৮) ইমিনা নযেন নিস্সজ্জনৰিধানং ৰেদিতব্বং. সন্থতৰিস্সজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তন্তি ভগৰতা সন্থতানি ৰিপ্পকিণ্ণানি দিস্ৰা ‘‘সদ্ধাদেয্যৰিনিপাতনে কারণং নত্থি, পরিভোগুপাযং নেসং দস্সেস্সামী’’তি (পারা. অট্ঠ. ২.৫৬৬) সন্থতৰিস্সজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং. কিরিযাকিরিযত্তা ইমস্স সিক্খাপদস্স ‘‘সেসং ততিযসদিসমেৰা’’তি ৰুত্তং, দ্ৰেভাগসিক্খাপদসদিসমেৰাতি অত্থো. অযং পন ৰিসেসো – পুরাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৰিদত্থিযা আদায করণে, অলভন্তস্স থোকতরং আদায করণে, সব্বথা অলভন্তস্স অনাদায করণে চ অনাপত্তীতি. অঙ্গেসু পনেত্থ পঠমঙ্গপুরাণসন্থতস্স সামন্তা সুগতৰিদত্থিঅনাদিযনাতি দট্ঠব্বং.
নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. এল়কলোমসিক্খাপদৰণ্ণনা
অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্সাতি অদ্ধানমেৰ মগ্গো অদ্ধানমগ্গো, তং পটিপন্নস্সাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘অদ্ধানসঙ্খাত’’ন্তিআদি. অদ্ধানসদ্দেন ৰিসেসিতত্তা পন ‘‘দীঘমগ্গ’’ন্তি ৰুত্তং. অদ্ধানগমনসমযস্স ৰিভঙ্গে ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামীতি ভুঞ্জিতব্ব’’ন্তিআদিৰচনতো (পাচি. ২১৮) অদ্ধযোজনম্পি অদ্ধানমগ্গো হোতি. এল়কলোমানি চেতানি অদ্ধানমগ্গতো অঞ্ঞত্থ উপ্পন্নানি পটিগ্গহেতুং ন ৰট্টন্তি, যতো ‘‘অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্সা’’তিআদিকং ৰুত্তন্তি অনুযোগং সন্ধাযাহ ‘‘সব্বঞ্চেত’’ন্তিআদি. তত্থ সব্বঞ্চেতন্তি ‘‘ভিক্খুনো পনেৰ অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্স এল়কলোমানি উপ্পজ্জেয্যু’’ন্তিআদিকং এতং সব্বং. ৰত্থুমত্তদীপনমেৰাতি ‘‘তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং গচ্ছন্তস্স অন্তরামগ্গে এল়কলোমানি উপ্পজ্জিংসূ’’তিআদিকস্স (পারা. ৫৭১) ৰত্থুমত্তস্স দীপনমেৰ. যত্থ কত্থচীতি অদ্ধানতো অঞ্ঞত্থাপি যত্থ কত্থচি ঠানেসু. সহত্থাতি করণত্থে নিস্সক্কৰচনন্তি আহ ‘‘সহত্থেনা’’তি. লক্খণৰচনঞ্চেতং, তস্মা যেন কেনচি সরীরাৰযৰেনাতি অত্থো দট্ঠব্বো. তেনাহ ‘‘অত্তনা হরিতব্বানীতি অত্থো’’তি. অসন্তে হারকেতি এত্থ পদানং অন্তোগধাৰধারণতো অৰধারণত্থো লব্ভতীতি আহ ‘‘অসন্তেযেৰা’’তিআদি.
এত্থ চ ‘‘ইমানি মে, ভন্তে, এল়কলোমানি তিযোজনং অতিক্কামিতানি নিস্সগ্গিযানী’’তিআদিনা (পারা. ৫৭৩) নিস্সজ্জনৰিধানং ৰেদিতব্বং. তিকপাচিত্তিযন্তি অতিরেকতিযোজনে অতিরেকতিযোজনসঞ্ঞিৰেমতিকঊনকসঞ্ঞীনং ৰসেন তীণি পাচিত্তিযানি. ৰাসাধিপ্পাযেন গন্ত্ৰা ততো পরং হরণেতি যত্থ গতো, তত্থ উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীনং ৰা পচ্চযাদীনং ৰা অলাভেন ততো পরং অঞ্ঞত্থ হরণে, ততোপি অঞ্ঞত্থাতি এৰং যোজনসতম্পি হরণে অনাপত্তি. অচ্ছিন্নং ৰা নিস্সট্ঠং ৰাতি চোরেহি অচ্ছিন্নং ৰা ৰিনযকম্মকতং ৰা. কতভণ্ডন্তি কতং ভণ্ডং কম্বলকোজৰসন্থতাদি যং কিঞ্চি অন্তমসো সুত্তকেন বদ্ধমত্তম্পি. তেনাহ ‘‘অন্তমসো’’তিআদি. যো পন তনুকপত্তত্থৰিকন্তরে (পারা. অট্ঠ. ২.৫৭৫) ৰা আযোগঅংসবদ্ধককাযবন্ধনাদীনং অন্তরেসু ৰা পিপ্ফলিকাদীনং মলরক্খণত্থং সিপাটিকাযং ৰা অন্তমসো ৰাতাবাধিকো কণ্ণচ্ছিদ্দেপি লোমানি পক্খিপিত্ৰা গচ্ছতি, আপত্তিযেৰ. সুত্তকেন পন বন্ধিত্ৰা পক্খিত্তং কতভণ্ডট্ঠানে তিট্ঠতি, ৰেণিং কত্ৰা হরতি, ইদং নিধানমুখং নাম, আপত্তিযেৰ.
পঠমপ্পটিলাভোতি অত্তনো অত্থায এল়কলোমানং পঠমুপ্পত্তি. এতেন অচ্ছিন্ননিস্সট্ঠপ্পটিলদ্ধানং পটিক্খেপো. অঞ্ঞস্স অজানন্তস্স যানে পক্খিপিত্ৰাতি (পারা. অট্ঠ. ২.৫৭২) গচ্ছন্তে রথাদিকে ৰা হত্থিপিট্ঠিআদীসু ৰা সামিকস্স অজানন্তস্সেৰ ‘‘হরিস্সতী’’তি পক্খিপিত্ৰা. অগচ্ছন্তেপি এসেৰ নযো. সচে পন অগচ্ছন্তে রথাদিম্হি ৰা হত্থিপিট্ঠিআদীসু ৰা ঠপেত্ৰা আরোহিত্ৰা সারেতি, হেট্ঠা ৰা গচ্ছন্তো চোদেতি, পক্কোসন্তো ৰা অনুবন্ধাপেতি, ‘‘অঞ্ঞং হরাপেতী’’তি (পারা. ৫৭৫) ৰচনতো অনাপত্তি. এত্থ চ ‘‘অজানন্তস্স যানে’’তি ইমিনা জানন্তস্স চে যানে পক্খিপতি, অঞ্ঞং হরাপেতি নামাতি দস্সেতি. অহরণপচ্চাহরণন্তি হরণপচ্চাহরণানমভাৰো.
এল়কলোমসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. এল়কলোমধোৰাপনসিক্খাপদৰণ্ণনা
সক্কেসূতি ‘‘সক্যা ৰত, ভো কুমারা’’তি (দী. নি. ১.২৬৭) উদানং পটিচ্চ ‘‘সক্যা’’তি লদ্ধনামানং নিৰাসো একোপি জনপদো রুল়্হিসদ্দেন ‘‘সক্কা’’তি ৰুচ্চতি, তস্মিং সক্কেসু জনপদে. ছব্বগ্গিযা নাম পণ্ডুকলোহিতকাদযো ছমূলকা, তেসং সিস্সা চ.
এল়কলোমধোৰাপনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. জাতরূপসিক্খাপদৰণ্ণনা
রজতন্তি ন কেৰলং রূপিযমেৰ ইধাধিপ্পেতং, অথ খো যং কিঞ্চি ৰোহারগমনীযং কহাপণাদি চ এতং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘অপিচা’’তিআদি. তত্থ কহাপণোতি (পারা. অট্ঠ. ২.৫৮৩-৫৮৪) সুৰণ্ণমযো ৰা রূপিযমযো ৰা পাকতিকো ৰা. লোহমাসকো নাম তম্বলোহাদীহি কতমাসকো. দারুমাসকো নাম সারদারুনা ৰা ৰেল়ুপেসিকায ৰা অন্তমসো তালপণ্ণেনপি রূপং ছিন্দিত্ৰা কতমাসকো. জতুমাসকো নাম লাখায ৰা নিয্যাসেন ৰা রূপং সমুট্ঠাপেত্ৰা কতমাসকো. ‘‘যে ৰোহারং গচ্ছন্তী’’তি ইমিনা পন পদেন যো যো যত্থ যত্থ জনপদে যদা যদা ৰোহারং গচ্ছতি, অন্তমসো অট্ঠিমযোপি চম্মমযোপি রুক্খফলবীজমযোপি সমুট্ঠাপিতরূপোপি অসমুট্ঠাপিতরূপোপি সব্বো সঙ্গহিতো. তদেৰাতি জাতরূপরজতমেৰ. হিরঞ্ঞং নাম কহাপণো.
‘‘সাদিযতী’’তি ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতি ‘‘গণ্হিতুকামো হোতী’’তি. ন কেৰলং কাযৰাচাহি পটিক্খিত্তমেৰ পটিক্খিত্তং হোতি, অথ খো মনসাপি পটিক্খিত্তং পটিক্খিত্তমেৰ হোতীতি আহ ‘‘কাযৰাচাহী’’তিআদি. সচে পন কাযৰাচাহি অপ্পটিক্খিপিত্ৰা চিত্তেন অধিৰাসেতি, কাযৰাচাহি কত্তব্বস্স পটিক্খেপস্স অকরণতো অকিরিযসমুট্ঠানং কাযৰচীদ্ৰারে আপত্তিং আপজ্জতি. মনোদ্ৰারে পন আপত্তি নাম নত্থি.
একো সতং (পারা. অট্ঠ. ২.৫৮৩-৫৮৪) ৰা সহস্সং ৰা পাদমূলে ঠপেতি ‘‘তুয্হিদং হোতূ’’তি, ভিক্খু ‘‘নযিদং কপ্পতী’’তি পটিক্খিপতি. উপাসকো ‘‘পরিচ্চত্তং মযা তুম্হাক’’ন্তি গতো, অঞ্ঞো তত্থ আগন্ত্ৰা পুচ্ছতি ‘‘কিং, ভন্তে, ইদ’’ন্তি. যং তেন চ অত্তনা চ ৰুত্তং, তং আচিক্খিতব্বং. সো চে ৰদতি ‘‘গোপেস্সামি, ভন্তে, গুত্তট্ঠানং দস্সেথা’’তি, সত্তভূমিকম্পি পাসাদং অভিরুহিত্ৰা ‘‘ইদং গুত্তট্ঠান’’ন্তি আচিক্খিতব্বং, ‘‘ইধ নিক্খিপাহী’’তি ন ৰত্তব্বং. এত্তাৰতা কপ্পিযঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ নিস্সায ঠিতং হোতি, দ্ৰারং পিদহিত্ৰা রক্খন্তেন ৰসিতব্বং. সচে কিঞ্চি ৰিক্কাযিকভণ্ডং পত্তং ৰা চীৰরং ৰা আগচ্ছতি, ‘‘ইদং গহেস্সথ, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘উপাসক, অত্থি অম্হাকং ইমিনা অত্থো, ৰত্থু চ এৰরূপং নাম সংৰিজ্জতি, কপ্পিযকারকো নত্থী’’তি ৰত্তব্বং. সচে সো ৰদতি ‘‘অহং কপ্পিযকারকো ভৰিস্সামি, দ্ৰারং ৰিৰরিত্ৰা দেথা’’তি, দ্ৰারং ৰিৰরিত্ৰা ‘‘ইমস্মিং ওকাসে ঠপিত’’ন্তি ৰত্তব্বং, ‘‘ইমং গণ্হা’’তি ন ৰত্তব্বং. এৰঞ্চ কপ্পিযঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ নিস্সায ঠিতমেৰ হোতি. সো চেতং গহেত্ৰা তস্স কপ্পিযভণ্ডং দেতি, ৰট্টতি. সচে অধিকং গণ্হাতি, ‘‘ন মযং তৰ ভণ্ডং গণ্হাম, নিক্খমাহী’’তি ৰত্তব্বো.
সঙ্ঘমজ্ঝেযেৰ নিস্সজ্জিতব্বন্তি এত্থ যস্মা রূপিযং নাম অকপ্পিযং, তস্মা ‘‘নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা’’তি ন ৰুত্তং. যস্মা পন তং পটিগ্গহিতমত্তমেৰ, ন তেন কিঞ্চি কপ্পিযভণ্ডং চেতাপিতং, তস্মা উপাযেন পরিভোগদস্সনত্থং ‘‘সঙ্ঘমজ্ঝেযেৰ নিস্সজ্জিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. আদি-সদ্দেন তেলাদীনং গহণং. সোতি যো গহট্ঠো ‘‘সপ্পি ৰা তেলং ৰা ৰট্টতি উপাসকা’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তো, সো. অঞ্ঞেন লভিত্ৰাতি ভিক্খুনা ৰা আরামিকেন ৰা অত্তনো ৰস্সগ্গেন লভিত্ৰা. ততো নিব্বত্তরুক্খচ্ছাযাপীতি নিস্সগ্গিযৰত্থুনা আহটবীজতো নিব্বত্তরুক্খপরিচ্ছেদেন ঠিতচ্ছাযাপি, পরিচ্ছেদাতিক্কন্তা পন আগন্তুকত্তা ৰট্টতি. নো চে ছড্ডেতীতি অথ নেৰ গহেত্ৰা গচ্ছতি, ন ছড্ডেতি, ‘‘কিং ময্হং ইমিনা ব্যাপারেনা’’তি যেনকামং পক্কমতি. পঞ্চঙ্গসমন্নাগতো ‘‘যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, ছড্ডিতাছড্ডিতঞ্চ জানেয্যা’’তি (পারা. ৫৮৪) এৰং ৰুত্তপঞ্চঙ্গেহি সমন্নাগতো. সম্মন্নিতব্বোতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং রূপিযছড্ডকং সম্মন্নেয্যা’’তিআদিনা পদভাজনে ৰুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায সম্মন্নিতব্বো.
অনিমিত্তং কত্ৰা গূথং ৰিয ছড্ডেতব্বন্তি পতিতট্ঠানং সল্লক্খণৰসেন নিমিত্তং অকত্ৰা গূথং ৰিয ছড্ডেতব্বং, অক্খীনি নিমীলেত্ৰাৰ নদিযা ৰা পপাতে ৰা ৰনগহনে ৰা গূথং ৰিয অনপেক্খেন পতিতোকাসং অসমন্নাহরন্তেন পাতেতব্বন্তি ৰুত্তং হোতি. তেনাহ ‘‘গূথং ৰিয ছড্ডেতব্ব’’ন্তি. তিকপাচিত্তিযন্তি রূপিযসঞ্ঞিৰেমতিকঅরূপিযসঞ্ঞীনং ৰসেন তীণি পাচিত্তিযানি. অরূপিযে রূপিযসঞ্ঞিনোতি খরপত্তাদীসু সুৰণ্ণাদিসঞ্ঞিনো. রতনসিক্খাপদনযেনাতি ‘‘অজ্ঝারামে ৰা অজ্ঝাৰসথে ৰা’’তি (পাচি. ৫০৫) এত্থ ৰুত্তৰিধিনা.
জাতরূপসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদৰণ্ণনা
কতাদিৰসেনাতি কতঅকতকতাকতৰসেন. সুৰণ্ণাদিচতুব্বিধম্পি নিস্সগ্গিযৰত্থু ইধ রূপিযগ্গহণেন গহিতন্তি আহ ‘‘জাতরূপরজতপরিৰত্তন’’ন্তি. ইদঞ্চ উক্কট্ঠপরিচ্ছেদেন ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. তেনাহ ‘‘পুরিমসিক্খাপদেন হী’’তিআদি. পরিৰত্তনন্তি সাদিতরূপিযস্স পরিৰত্তনং. পুরিমনযানুসারেনাতি ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকারকং রূপিযসংৰোহারং সমাপজ্জিং, ইদং মে নিস্সগ্গিয’’ন্তিআদিনা (পারা. ৫৮৯).
রূপিযসংৰোহারৰত্থুস্মিন্তি পটিগ্গহণস্সেৰ পটিক্খিত্তত্তা পটিগ্গহিতপরিৰত্তনে দোসং অদিস্ৰা রূপিযপরিৰত্তনে. তস্স ৰাতি পরিৰত্তিতস্স ৰা. ধনস্স ৰাতি অত্তনো মূলধনস্স ৰা. অত্তনো ৰা হি অরূপিযেন পরস্স রূপিযং চেতাপেয্য, অত্তনো ৰা রূপিযেন পরস্স অরূপিযং, উভযথাপি রূপিযসংৰোহারো কতোৰ হোতীতি.
রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. কযৰিক্কযসিক্খাপদৰণ্ণনা
রূপিযসংৰোহারস্স পন হেট্ঠাসিক্খাপদেন গহিতত্তা কপ্পিযভণ্ডানমেৰেত্থ গহণন্তি আহ ‘‘চীৰরাদীন’’ন্তিআদি. তত্থ চীৰরাদীনং কপ্পিযভণ্ডানন্তি অন্তমসো দসিকসুত্তং উপাদায চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযানং যেসং কেসঞ্চি কপ্পিযভণ্ডানং. কযং নাম পরভণ্ডস্স গহণং. ৰিক্কযং নাম অত্তনো ভণ্ডস্স দানং. তেনাহ ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তিআদি. পরস্সাতি ঠপেত্ৰা পঞ্চ সহধম্মিকে অঞ্ঞস্স. এত্থ চ ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকারকং কযৰিক্কযং সমাপজ্জিং, ইদং মে নিস্সগ্গিযং, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তিআদিনা (পারা. ৫৯৫) নযেন নিস্সজ্জিতব্বং. তেনাহ ‘‘ৰুত্তলক্খণৰসেনা’’তিআদি. ননু চেত্থ চীৰরধোৰনে ৰা কেসচ্ছেদনে ৰা ভূমিসোধনাদিনৰকম্মে ৰা পরভণ্ডং অত্তনো হত্থগতং নিস্সজ্জিতব্বং নাম নত্থি, তত্থ কিং কাতব্বন্তি আহ ‘‘অসন্তে পাচিত্তিযং দেসেতব্বমেৰা’’তি. যথা নিস্সগ্গিযৰত্থুম্হি পরিভুত্তে ৰা নট্ঠে ৰা পাচিত্তিযং দেসেতি, এৰং ইধাপি দেসেতব্বমেৰাতি অধিপ্পাযো.
ইদং অম্হাকং অত্থীতি ইদং পটিগ্গহিতং তেলং ৰা সপ্পি ৰা অম্হাকং সংৰিজ্জতি. অম্হাকঞ্চ ইমিনা চ ইমিনা চ অত্থোতি অম্হাকঞ্চ তদঞ্ঞেন ইমিনা চ ইমিনা চ অপ্পটিগ্গহিতকেন অত্থো. ‘‘রূপিযসংৰোহারে ৰুত্তনযমেৰা’’তি ইমিনা ‘‘তিকপাচিত্তিযং অকযৰিক্কযে কযৰিক্কযসঞ্ঞিনো চ ৰেমতিকস্স চ দুক্কট’’ন্তি ইমং নযমতিদিসতি.
কযৰিক্কযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
এল়কলোমৰগ্গো দুতিযো.