৩. অকালচীৰরসিক্খাপদৰণ্ণনা

পুরিমসিক্খাপদে ৰিয এত্থাপি ভিক্খুনাতি সামিঅত্থে করণৰচনন্তি আহ ‘‘নিট্ঠিতচীৰরস্মিং ভিক্খুনা’’তিআদি. ‘‘অকালচীৰরং নাম অনত্থতে কথিনে একাদসমাসে উপ্পন্নং, অত্থতে কথিনে সত্তমাসে উপ্পন্নং, কালেপি আদিস্স দিন্নং, এতং অকালচীৰরং নামা’’তি (পারা. ৫০০) পদভাজনিযং ৰুত্তত্তা ‘‘য্ৰাযং অনত্থতে কথিনে’’তিআদিমাহ. য্ৰাযং চীৰরকালো ৰুত্তোতি সম্বন্ধো. ৰস্সানস্সাতি ৰস্সানসঙ্খাতস্স উতুনো. পচ্ছিমো মাসো নাম চীৰরমাসো. তস্মিঞ্হি অনত্থতেপি কথিনে উপ্পন্নং চীৰরং অনধিট্ঠিতং, অৰিকপ্পিতং ঠপেতুং ৰট্টতি. পঞ্চ মাসাতি পচ্ছিমকত্তিকমাসো, হেমন্তিকা চত্তারো চাতি পঞ্চ মাসা. অঞ্ঞদাতি অনত্থতে কথিনে একাদসমাসে, অত্থতে কথিনে সত্তমাসে. কালেপীতি ‘‘অনত্থতে কথিনে চীৰরমাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা’’তি যথাৰুত্তচীৰরকালেপি. ‘‘আদিনা নযেনা’’তি ইমিনা ‘‘দদামি দজ্জামী’’তিআদীনং (পারা. অট্ঠ. ২.৪৬৯) সঙ্গহো. কিঞ্চাপি চেতানি সব্বানি ‘‘অকালচীৰর’’ন্তি ৰুত্তানি, তথাপি পিট্ঠিসমযেযেৰ উপ্পন্নানি ‘‘অকালচীৰর’’ন্তি ইধাধিপ্পেতানি.

‘‘কালে সঙ্ঘস্স ইদং অকালচীৰর’’ন্তি দিন্নং পন অকালচীৰরসামঞ্ঞতো অত্থুদ্ধারৰসেন ৰুত্তং. যথা পিট্ঠিসমযে উপ্পন্নং চীৰরং ৰুট্ঠৰস্সেহি, সেসেহি চ সম্মুখীভূতেহি ভাজেতুং লব্ভতীতি অকালচীৰরং নাম জাতং, তথেৰিদম্পীতি তদিদং অকালচীৰরসামঞ্ঞং. যদি এৰং ‘‘পুগ্গলস্স ৰা ইদং তুয্হং ‘দম্মী’তিআদিনা নযেন দিন্ন’’ন্তি কস্মা ৰুত্তং, ন হি পুগ্গলস্স আদিস্স দিন্নং কেনচি ভাজনীযং হোতীতি? নাযং ৰিরোধো, আদিস্স দানসামঞ্ঞতো লব্ভমানমত্থং দস্সেতুং তথা ৰুত্তন্তি. অত্তনো ৰা ধনেনাতি অত্তনো কপ্পাসসুত্তাদিনা ধনেন. ইমস্স ‘‘উপ্পজ্জেয্যা’’তি ইমিনা সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. ‘‘সীমায দেতী’’তিআদি পুগ্গলাধিট্ঠাননযেন ৰুত্তং. এত্থ পন সীমায দানং একা মাতিকা, কতিকায দানং দুতিযা…পে… পুগ্গলস্স দানং অট্ঠমা.

‘‘পরিক্খেপারহট্ঠানেনা’’তি ইমিনা অপরিক্খিত্তস্স ৰিহারস্স ধুৰসন্নিপাতট্ঠানাদিতো পঠমলেড্ডুপাতস্স অন্তো উপচারসীমাতি দস্সেতি. ইদানি দুতিযলেড্ডুপাতস্সপি অন্তো উপচারসীমাযেৰাতি দস্সেতুং ‘‘অপিচা’’তিআদি আরদ্ধং. ধুৰসন্নিপাতট্ঠানম্পি সীমাপরিযন্তগতমেৰ ৰেদিতব্বং. আৰাসে ৰড্ঢন্তে ৰড্ঢতীতি সচে উপচারতো অবহিভূতো হুত্ৰা আৰাসো ৰড্ঢতীতি অধিপ্পাযো. মহাপচ্চরিযং পন ‘‘ভিক্খূসুপি ৰড্ঢন্তেসু ৰড্ঢতী’’তি ৰুত্তং. ‘‘সচে ৰিহারে সন্নিপতিতভিক্খূহি সদ্ধিং একাবদ্ধা হুত্ৰা যোজনসতম্পি পূরেত্ৰা নিসীদন্তি, যোজনসতম্পি উপচারসীমাৰ হোতি, সব্বেসং লাভো পাপুণাতী’’তি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তং. ভিক্খুনীনং আরামপৰেসনসেনাসনাপুচ্ছনানীতি আগন্তুকগমিকানং ভিক্খুনীনং আরামপৰেসনাপুচ্ছনং, সেনাসনাপুচ্ছনঞ্চাতি অত্থো. তথা হি আগন্তুকায ভিক্খুনিযা আরামপৰেসনং আপুচ্ছিতব্বং, গমিকায সঙ্ঘিকং দসৰিধং সেনাসনং. এত্থ চ কিঞ্চাপি ‘‘ভিক্খুনীন’’ন্তি ৰুত্তং, গমিকস্স পন ভিক্খুস্সাপি ইমিস্সাযেৰ সীমায ৰসেন সেনাসনাপুচ্ছনং ৰেদিতব্বং.

পরিৰাসমানত্তারোচনন্তি পারিৰাসিকমানত্তচারীনং পরিৰাসারোচনং, মানত্তারোচনঞ্চ. ৰস্সচ্ছেদনিস্সযসেনাসনগ্গাহাদিৰিধানন্তি ৰস্সচ্ছেদৰিধানং, নিস্সযগ্গাহৰিধানং, সেনাসনগ্গাহৰিধানন্তি অত্থো. আদিসদ্দেন নিস্সযপটিপ্পস্সদ্ধি, লাভগ্গাহো আগন্তুকৰত্তং পূরেত্ৰা আরামপৰেসনন্তি এৰমাদিকং সঙ্গণ্হাতি. ইমিস্সাৰ সীমায ৰসেনাতি উপচারসীমাযেৰাতি যথাসম্ভৰং অন্তো, বহি চ ইমস্স সব্বস্স লব্ভনতো ৰুত্তং.

লাভত্থায ঠপিতা সীমা লাভসীমা (মহাৰ. ৩৭৯), সা চ খো নেৰ সম্মাসম্বুদ্ধেন অনুঞ্ঞাতা, ন ধম্মসঙ্গাহকত্থেরেহি ঠপিতা, অপিচ খো লাভদাযকেহি. তেনাহ ‘‘যং রাজরাজমহামত্তাদযো’’তিআদি. সমন্তাতি ৰিহারস্স সমন্তা. যন্তি সুঙ্কসস্সাদি. ‘‘সীমং ঠপেন্তী’’তি পাঠসেসো. একস্স রঞ্ঞো আণাপৰত্তিট্ঠানন্তি চোল়ভোগো কেরল়ভোগোতি এৰং একেকস্স রঞ্ঞো আণাপৰত্তিট্ঠানং. দ্ৰিধা আপো গতো এত্থাতি দীপো, ওঘেন অনজ্ঝোত্থতো ভূমিভাগো, সোৰ সীমা দীপসীমা. তেনাহ সমুদ্দন্তেনা’’তিআদি. চক্কৰাল়সীমা চক্কৰাল়পব্বতেনেৰ পরিচ্ছিন্নাতি আহ ‘‘একচক্কৰাল়পব্বতপরিক্খেপব্ভন্তরং চক্কৰাল়সীমা’’তি.

সেসাতি খণ্ডসীমাদযো. খণ্ডসীমায দেমাতি দিন্নন্তি খণ্ডসীমায কেনচি কম্মেন সন্নিপতিতং সঙ্ঘং দিস্ৰা ‘‘খণ্ডসীমাযং সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দিন্নং. খণ্ডসীমায ঠিতে রুক্খে ৰা পব্বতে ৰা ঠিতোপি হেট্ঠা ৰা পথৰিৰেমজ্ঝগতোপি খণ্ডসীমাযেৰ ঠিতোতি ৰেদিতব্বো. সমানসংৰাসসীমায দিন্নন্তি ‘‘সমানসংৰাসসীমায দম্মী’’তি দিন্নং. এস নযো সেসেসুপি. খণ্ডসীমা সীমন্তরিকট্ঠানং ন পাপুণাতি তত্থ সমানসংৰাসসীমায অভাৰতোতি অধিপ্পাযো. সমানসংৰাসঅৰিপ্পৰাসসীমাসু দিন্নস্স ইদং নানাত্তং – ‘‘অৰিপ্পৰাসসীমায দম্মী’’তি দিন্নং গামট্ঠানং ন পাপুণাতি. কস্মা? ‘‘ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চা’’তি (মহাৰ. ১৪৪) ৰুত্তত্তা. ‘‘সমানসংৰাসসীমায দম্মী’’তি দিন্নং পন গামে ঠিতানম্পি পাপুণাতীতি. অব্ভন্তরসীমাউদকুক্খেপসীমাসু দিন্নন্তি তত্থ উপোসথাদিঅত্থায সন্নিপতিতে দিস্ৰা ‘‘ইমিস্সা অব্ভন্তরসীমায দেমা’’তিআদিনা দিন্নং. জনপদরট্ঠরজ্জদীপচক্কৰাল়সীমাসুপি গামসীমাদীসু ৰুত্তসদিসোৰ ৰিনিচ্ছযোতি আহ ‘‘জনপদসীমাদীসূ’’তিআদি. একোপি গন্ত্ৰা সব্বেসং সঙ্গণ্হিতুং লভতীতি একোপি গন্ত্ৰা ইধ ৰস্সগ্গেন ভাজেত্ৰা গহেত্ৰা আগন্তুং লভতীতি অত্থো. একোতি সভাগো একো ভিক্খু, অযম্পি ভাগমেৰ গহেতুং লভতি. তেনাহ ‘‘সভাগানং ভাগং গণ্হাতী’’তি.

এৰং তাৰ যো সীমং পরামসিত্ৰা দেতি, তস্স দানে ৰিনিচ্ছযং ৰত্ৰা ইদানি যো ‘‘অসুকসীমাযা’’তি ৰত্তুং ন জানাতি, কেৰলং ‘‘সীমা’’তি ৰচনমত্তমেৰ জানন্তো ৰিহারং আগন্ত্ৰা ‘‘সীমায দম্মী’’তি ৰা ‘‘সীমট্ঠকসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰা ভণতি, তত্থ ৰিনিচ্ছযং দস্সেতুং ‘‘যো পন ৰিহারং পৰিসিত্ৰা’’তিআদিমাহ. কতরন্তি কতরসীমং. অহমেতং ভেদং ন জানামীতি অহং ‘‘অসুকা সীমা’’তি এতং ৰিভাগং ন জানামি. উপচারসীমট্ঠেহি ভাজেতব্বং লাভস্স উপচারসীমায পরিচ্ছিন্নত্তাতি অধিপ্পাযো. সাতি সমানলাভকতিকা.

যত্থ ময্হং ধুৰকারা করীযন্তীতি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) এত্থ যস্মিং ৰিহারে তস্স চীৰরদাযকস্স সন্তকং সঙ্ঘস্স পাকৰত্তং ৰা ৰত্ততি. যস্মিং ৰিহারে ভিক্খূ অত্তনো ভারং কত্ৰা সদা গেহে ভোজেতি, যত্থ ৰা অনেন আৰাসো ৰা কারিতো, সলাকভত্তাদীনি ৰা নিবদ্ধানি, ইমে ধুৰকারা নাম. যেন পন সকলোপি ৰিহারো পতিট্ঠাপিতো, তত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. তেনাহ ‘‘যত্থ তস্স পাকৰত্তং ৰা ৰত্ততী’’তিআদি. তত্থ পাকৰত্তন্তি দানৰত্তং. ৰত্ততীতি পৰত্ততি. যতোতি যস্মা ৰিহারা. যত্থাতি যস্মিং ৰিহারে. সব্বত্থাতি সব্বেসু ৰিহারেসু. মাতিকং আরোপেত্ৰাতি একস্মিং ৰিহারে ভিক্খূ বহুতরা, একস্মিং থোকতরা, একঞ্চ ৰত্থং, ধুৰকারট্ঠানঞ্চ বহুকং, কত্থ দেমাতি পুচ্ছিত্ৰা, যদি পন মঞ্চো ৰা পীঠং ৰা একমেৰ হোতি, তং পুচ্ছিত্ৰা যস্স ৰা ৰিহারস্স, একৰিহারেপি ৰা যস্স সেনাসনস্স সো ৰিচারেতি, তত্থ দাতব্বং. সচেপি ‘‘অসুকভিক্খু গণ্হতূ’’তি ৰদতি, ৰট্টতি. অথ ‘‘ময্হং ধুৰকারে দেথা’’তি ৰত্ৰা অৰিচারেত্ৰাৰ গচ্ছতি, সঙ্ঘস্সপি ৰিচারেতুং ৰট্টতি. এৰং পন ৰিচারেতব্বং – ‘‘সঙ্ঘত্থেরস্স ৰসনট্ঠানে দেথা’’তি ৰত্তব্বং. সচে তত্থ সেনাসনং পরিপুণ্ণং হোতি, যত্থ নপ্পহোতি, তত্থ দাতব্বং. সচে একো ভিক্খু ‘‘ময্হং ৰসনট্ঠানে সেনাসনপরিভোগভণ্ডং নত্থী’’তি ৰদতি, তত্থ দাতব্বং.

সঙ্ঘস্স দম্মীতি দিন্নন্তি ‘‘ইমানি চীৰরানি সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি এৰং দিন্নং. ততো বহিদ্ধাপীতি উপচারসীমাতো বহিদ্ধাপি. তেহি সদ্ধিন্তি উপচারসীমাগতেহি সদ্ধিং. একাবদ্ধানঞ্চ পাপুণাতি পরিসাৰসেন ৰড্ঢিতা সীমা হোতীতি কত্ৰাতি অধিপ্পাযো. তস্মাতি যস্মা উপচারসীমাগতানং পাপুণাতি, যস্মা চ ততো বহিদ্ধাপি উপচারসীমোক্কন্তেহি একাবদ্ধানং পাপুণাতি, তস্মা. তেসন্তি উপচারসীমাগতানং, ততো বহিদ্ধা তেহি সদ্ধিং একাবদ্ধানঞ্চ. গাহতে সতীতি অন্তেৰাসিকাদিকে গণ্হন্তে সতি. অসম্পত্তানম্পীতি উপচারসীমাযং ঠিতেহি ঘণ্টিং পহরিত্ৰা কালং ঘোসেত্ৰা লাভভাজনট্ঠানং অসম্পত্তানম্পি উপচারসীমায পৰিট্ঠানং, তেহি ৰা সদ্ধিং একাবদ্ধানং হুত্ৰা অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে ৰা অন্তোৰিহারেযেৰ ৰা ঠিতানঞ্চাতি অত্থো. ভাগো দাতব্বোতি সঙ্ঘনৰকস্স দিন্নেপীতি অধিপ্পাযো. দুতিযভাগে পন থেরাসনং আরুল়্হে আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি. দুতিযভাগতো ৰস্সগ্গেন দাতব্বং.

সচে পন ‘‘বহিউপচারসীমাযং ঠিতানং দেথা’’তি ৰদন্তি, ন দাতব্বং. যদি পন ৰিহারো মহা হোতি, থেরাসনতো পট্ঠায ৰত্থেসু দীযমানেসু অলসজাতিকা মহাথেরা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৰীসতিৰস্সানং দীযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৰত্তব্বা. ঠিতিকং ঠপেত্ৰা তেসং দত্ৰা পচ্ছা ঠিতিকায দাতব্বং.

‘‘অসুকৰিহারে কির বহুচীৰরং উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৰা যোজনন্তরিকৰিহারতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানং ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায দাতব্বং, অযমেত্থ সঙ্খেপো. ৰিত্থারো পন সমন্তপাসাদিকায চীৰরক্খন্ধকৰণ্ণনাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বো.

এৰং ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নেসু ৰিনিচ্ছযং ৰত্ৰা ইদানি বহিউপচারসীমাযং ভিক্খুং দিস্ৰা ‘‘সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নেসু ৰিনিচ্ছযং দস্সেতুং ‘‘যং পনা’’তিআদি ৰুত্তং. একাবদ্ধপরিসায পাপুণাতীতি সচে যোজনং ফরিত্ৰা পরিসা ঠিতা হোতি, একাবদ্ধা চে, সব্বেসং পাপুণাতীতি অত্থো. একাবদ্ধতা চেত্থ দ্ৰাদসহত্থব্ভন্তরতো পরিচ্ছিন্দিতব্বা. তেনাহ ‘‘যে পনা’’তিআদি.

উভতোসঙ্ঘস্স দিন্নন্তি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নং. ‘‘দ্ৰেধাসঙ্ঘস্স দম্মি, দ্ৰিন্নং সঙ্ঘানং দম্মি, ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স চ দম্মী’’তি ৰুত্তেপি উভতোসঙ্ঘস্স দিন্নমেৰ হোতি. উপড্ঢং ভিক্খূনং, উপড্ঢং ভিক্খুনীনং দাতব্বন্তি দ্ৰে ভাগে সমে কত্ৰা একো ভাগো ভিক্খূনং, একো ভাগো ভিক্খুনীনং দাতব্বো. গহেতুং লভতি উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তাতি অধিপ্পাযো. চেতিযস্সাতি থূপাদিনো. তঞ্হি ধাতাযতনাদিভাৰেন চিতত্তা, লোকস্স চিত্তীকারট্ঠানতায চ ‘‘চেতিয’’ন্তি ৰুচ্চতি. ন কোচি ৰিসেসোতি আহ ‘‘ইধ পন চেতিযস্সা’’তিআদি.

‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন দ্ৰাৰীসতিকোট্ঠাসে কত্ৰা দস ভিক্খূনং, দস ভিক্খুনীনং, একো পুগ্গলস্স, একো চেতিযস্স দাতব্বো. তত্থ পুগ্গলো সঙ্ঘতোপি অত্তনো ৰস্সগ্গেন পুন গহেতুং লভতি, চেতিযস্স একোযেৰ. অযং পন ৰারো যথাৰুত্তেনেৰ নযেন ঞাযতীতি কত্ৰা ইধ ন ৰুত্তো. সমন্তপাসাদিকাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) পন ৰুত্তোযেৰ.

ন মজ্ঝে ভিন্দিত্ৰা দাতব্বং ‘‘ভিক্খুনীন’’ন্তি পুগ্গলিকৰসেন ৰুত্তত্তা. পুগ্গলো ৰিসুং ন লভতীতি পুব্বে ৰিয ৰিসুং পুগ্গলিককোট্ঠাসং ন লভতি. পাপুণনট্ঠানতো একমেৰ লভতীতি অত্তনো ৰস্সগ্গেন পত্তব্বট্ঠানতো একমেৰ কোট্ঠাসং লভতি. কস্মা? ভিক্খুসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তা. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্স একপুগ্গলপটিৰীসো লব্ভতি, পুগ্গলস্স ৰিসুং ন লব্ভতি. তস্মা একং চেতিযস্স দত্ৰা অৰসেসং ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৰা ভাজেতব্বং. তেনাহ ‘‘চেতিযস্স চাতি ৰুত্তে পনা’’তিআদি.

তেহি সদ্ধিং পুগ্গলচেতিযপরামসনং অনন্তরনযসদিসমেৰাতি তেহি ভিক্খূহি ভিক্খুনীহি সদ্ধিং পুগ্গলস্স চ চেতিযস্স চ গহণং অনন্তরনযসদিসমেৰাতি অত্থো. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ, ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ চেতিযস্স চ, ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্স একপটিৰীসো লব্ভতি, পুগ্গলস্স ৰিসুং নত্থি, ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৰাৰ ভাজেতব্বন্তি ৰুত্তং হোতি. পুগ্গলস্স ৰিসুং ন লব্ভতীতি পুগ্গলস্স ৰিসুং পটিৰীসো ন লব্ভতি, ৰস্সগ্গেন একোৰ লব্ভতীতি অত্থো. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন চেতিযস্স ৰিসুং পটিৰীসো লব্ভতীতি আহ ‘‘চেতিযস্স পন লব্ভতী’’তি. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্সেৰ ৰিসুং লব্ভতি, ন পুগ্গলস্স. চেতিযস্স পন লব্ভতিযেৰাতি ‘‘ভিক্খূনঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন চেতিযস্স ৰিসুং পটিৰীসো লব্ভতীতি অত্থো. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্সেৰ ৰিসুং লব্ভতি, ন পুগ্গলস্স. ভিক্খুনিসঙ্ঘং আদিং কত্ৰাপি এৰমেৰ যোজেতব্বং.

এত্থাহ – যং পনেতরহি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) পণ্ডিতমনুস্সা সধাতুকং পটিমং ৰা চেতিযং ৰা ঠপেত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স উভতোসঙ্ঘস্স দানং দেন্তি, পটিমায ৰা চেতিযস্স ৰা পুরতো আধারকে পত্তং ঠপেত্ৰা দক্খিণোদকং দত্ৰা ‘‘বুদ্ধানং দেমা’’তি, তত্থ যং পঠমং খাদনীযং ভোজনীযং দেন্তি, ৰিহারং ৰা আহরিত্ৰা ‘‘ইদং চেতিযস্স দেমা’’তি পিণ্ডপাতঞ্চ মালাগন্ধাদীনি চ দেন্তি, তত্থ কথং পটিপজ্জিতব্বন্তি? ৰুচ্চতে – মালাগন্ধাদীনি তাৰ চেতিযে আরোপেতব্বানি, ৰত্থেহি পটাকা, তেলেন পদীপা কাতব্বা, পিণ্ডপাতমধুফাণিতাদীনি পন যো নিবদ্ধচেতিযজগ্গকো হোতি পব্বজিতো ৰা গহট্ঠো ৰা, তস্স দাতব্বানি. নিবদ্ধজগ্গকে অসতি আহটভত্তং ঠপেত্ৰা ৰত্তং কত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. উপকট্ঠে কালে ভুঞ্জিত্ৰা পচ্ছাপি ৰত্তং কাতুং ৰট্টতিযেৰ.

মালাগন্ধাদীসু চ যং কিঞ্চি ‘‘ইদং হরিত্ৰা চেতিযপূজং করোথা’’তি ৰুত্তে দূরম্পি হরিত্ৰা পূজেতব্বং. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স হরা’’তি ৰুত্তেপি হরিতব্বং. সচে পন ‘‘অহং পিণ্ডায চরামি, আসনসালাযং ভিক্খূ অত্থি, তে হরিস্সন্তী’’তি ৰুত্তে ‘‘ভন্তে, তুয্হংযেৰ দম্মী’’তি ৰদতি, ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. অথ পন ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স দস্সামী’’তি হরন্তস্স গচ্ছতো অন্তরাৰ কালো উপকট্ঠো হোতি, অত্তনো পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি.

ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দম্মীতি ৰদতীতি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) ‘‘ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স ইমানি চীৰরানি দম্মী’’তি ৰদতি. তেসং বহিসীমট্ঠানম্পি পাপুণাতীতি অত্থতে কথিনে বহিসীমট্ঠানম্পি যাৰ কথিনস্স উব্ভারা পাপুণাতি, তস্মা দিসাপক্কন্তস্সাপি সতি পটিগ্গাহকে দাতব্বং. অনত্থতে পন কথিনে অন্তোহেমন্তে, এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা দিন্নং পচ্ছিমৰস্সংৰুট্ঠানম্পি পাপুণাতি. যত্থ কত্থচীতি যেসু কেসুচি ৰিহারেসু. এৰং ৰদতীতি ‘‘ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰদতি. তত্র সম্মুখীভূতানং সব্বেসং পাপুণাতি পিট্ঠিসমযে উপ্পন্নত্তা. সচে পন ‘‘ৰস্সং ৰসন্তানং দম্মী’’তি ৰদতি, অন্তোৰস্সেযেৰ ৰস্সং ৰসন্তাৰ লভন্তি, ছিন্নৰস্সা ন লভন্তি. চীৰরমাসে পন ‘‘ৰস্সং ৰসন্তানং দম্মী’’তি ৰুত্তে পচ্ছিমিকায ৰস্সূপগতানংযেৰ পাপুণাতি, পুরিমিকায ৰস্সূপগতানঞ্চ ছিন্নৰস্সানঞ্চ ন পাপুণাতি.

চীৰরমাসতো পট্ঠায যাৰ হেমন্তস্স পচ্ছিমো দিৰসো, তাৰ ‘‘ৰস্সাৰাসিকং দেমা’’তি ৰুত্তে কথিনং অত্থতং ৰা হোতু, অনত্থতং ৰা, অতীতৰস্সংৰুট্ঠানংযেৰ পাপুণাতি. গিম্হানং পঠমদিৰসতো পট্ঠায ৰুত্তে পন মাতিকা আরোপেতব্বা ‘‘অতীতৰস্সাৰাসস্স পঞ্চ মাসা অতিক্কন্তা, অনাগতো চতুমাসচ্চযেন ভৰিস্সতি, কতরৰস্সাৰাসস্স দেসী’’তি. সচে ‘‘অতীতৰস্সংৰুট্ঠানং দম্মী’’তি ৰদতি, তংঅন্তোৰস্সংৰুট্ঠানমেৰ পাপুণাতি, দিসা পক্কন্তানম্পি সভাগা গণ্হিতুং লভন্তি.

সচে ‘‘অনাগতে ৰস্সাৰাসিকং দম্মী’’তি ৰদতি, তং ঠপেত্ৰা ৰস্সূপনাযিকদিৰসে গহেতব্বং. অথ ‘‘অগুত্তো ৰিহারো, চোরভযং অত্থি, ন সক্কা ঠপেতুং, গণ্হিত্ৰা ৰা আহিণ্ডিতু’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘সম্পত্তানং দম্মী’’তি ৰদতি, ভাজেত্ৰা গহেতব্বং. সচে ৰদতি ‘‘ইতো মে, ভন্তে, ততিযে ৰস্সে ৰস্সাৰাসিকং ন দিন্নং, তং দম্মী’’তি, তস্মিং অন্তোৰস্সে ৰুট্ঠভিক্খূনং পাপুণাতি. সচে তে দিসা পক্কন্তা, অঞ্ঞো ৰিস্সাসিকো গণ্হাতি, দাতব্বং. অথ একোযেৰ অৰসিট্ঠো, সেসা কালঙ্কতা, সব্বং একস্সেৰ পাপুণাতি. সচে একোপি নত্থি, সঙ্ঘিকং হোতি, সম্মুখীভূতেহি ভাজিতব্বং.

যেহি নিমন্তিতেহি যাগু পীতাতি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) নিমন্তিতেহি যেহি ভিক্খূহি যাগু পীতা, যেহি পন ভিক্খাচারৰত্তেন ঘরদ্ৰারেন গচ্ছন্তেহি ৰা ঘরং পৰিট্ঠেহি ৰা যাগু লদ্ধা, যেসং ৰা আসনসালতো পত্তং আহরিত্ৰা মনুস্সেহি নীতা, যেসং ৰা থেরেহি পেসিতা, তেসং ন পাপুণাতি. সচে পন নিমন্তিতভিক্খূহি সদ্ধিং অঞ্ঞেপি বহূ আগন্ত্ৰা অন্তোগেহঞ্চ বহিগেহঞ্চ পূরেত্ৰা নিসিন্না, দাযকো চ এৰং ৰদতি ‘‘নিমন্তিতা ৰা হোন্তু, অনিমন্তিতা ৰা, যেসং মযা যাগু দিন্না, সব্বেসং ইমানি ৰত্থানি হোন্তূ’’তি, সব্বেসং পাপুণাতি. যেহি পন থেরানং হত্থতো যাগু লদ্ধা, তেসং ন পাপুণাতি. অথ সো ‘‘যেহি ময্হং যাগু পীতা, সব্বেসং হোতূ’’তি ৰদতি, সব্বেসং পাপুণাতি. ভত্তখজ্জকাদীহীতি এত্থ আদিসদ্দেনপি চীৰরসেনাসনভেসজ্জানং গহণং.

পুগ্গলস্সাতি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) সম্মুখাসম্মুখভূতস্স পুগ্গলস্স. তেনাহ ‘‘ইদং চীৰর’’ন্তিআদি. সচে পন ‘‘ইদং তুম্হাকঞ্চেৰ তুম্হাকং অন্তেৰাসিকানঞ্চ দম্মী’’তি এৰং ৰদতি, থেরস্স চ অন্তেৰাসিকানঞ্চ পাপুণাতি. উদ্দেসং গহেতুং আগতো, গহেত্ৰা গচ্ছন্তো চ অত্থি, তস্সাপি পাপুণাতি. তুম্হেহি সদ্ধিং নিবদ্ধচারিকভিক্খূনং দম্মী’’তি ৰুত্তে উদ্দেসন্তেৰাসিকানং ৰত্তং কত্ৰা উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীনি গহেত্ৰা ৰিচরন্তানং সব্বেসং পাপুণাতি. এত্থাতি অট্ঠসু মাতিকাসু. যদি পন অযমেত্থ সঙ্খেপকথা, ৰিত্থারো পন কথং ঞাতব্বোতি আহ ‘‘সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তো’’তি. সমন্তপাসাদিকাযং চীৰরক্খন্ধকৰণ্ণনাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৭৯) ৰুত্তোতি অত্থো.

‘‘ঞাতকেহি ৰা মে চীৰরত্থায পেসিতং, মিত্তেহি ৰা পেসিতং, তে আভতে চীৰরে দস্সন্তী’’তি এৰং ঞাতিতো ৰা মিত্ততো ৰা পচ্চাসা হোতীতি ৰেদিতব্বং. কপ্পিযভণ্ডেনাতি কপ্পাসসুত্তাদিনা অত্তনো ধনেন. সণ্হন্তি সুখুমং. অঞ্ঞং পচ্চাসাচীৰরং লভিত্ৰা এৰ কালব্ভন্তরে কারেতব্বন্তি অঞ্ঞং মূলচীৰরসদিসং পচ্চাসাচীৰরং লভিত্ৰাযেৰ মাসব্ভন্তরে কারেতব্বং. তঞ্চ খো সতিযাযেৰ পচ্চাসায, অসতিযা পন পচ্চাসায মূলচীৰরং দসাহং চে সম্পত্তং, তদহেৰ অধিট্ঠাতব্বং. তেনাহ ‘‘সচে ন লভতী’’তিআদি. পচ্চাসাচীৰরম্পি পরিক্খারচোল়ং অধিট্ঠাতব্বন্তি পঠমতরং উপ্পন্নং থূলপচ্চাসাচীৰরম্পি সন্ধায ৰুত্তং. পি-সদ্দেন ন কেৰলং মূলচীৰরমেৰাতি দস্সেতি.

অকালচীৰরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.