৬. কুটিকারসিক্খাপদৰণ্ণনা
সঞ্ঞাচিকায পনাতি এত্থ সন্তি অত্তৰাচকো ততিযত্থে নিপাতো, যাচিকাতি ভাৰসাধনো, তেসঞ্চ মজ্ঝেপদলোপসমাসো. পনাতি নিপাতমত্তমেৰ. তেনাহ ‘‘সযং পৰত্তিতযাচনা ৰুচ্চতী’’তি. যা হি অত্তনা পৰত্তিতা, সা অত্তনো নাম হোতীতি আহ ‘‘তস্মা’’তিআদি. ননু ন সক্কা যাচনাযেৰ কুটিং কাতুন্তি অনুযোগং সন্ধায তস্সাধিপ্পাযত্থং দস্সেতুং ‘‘সযং যাচিতকেহী’’তিআদিমাহ. তত্থ সযং যাচিতকেহীতি ‘‘ৰাসিং দেথ, ফরসুং দেথা’’তিআদিনা (পারা. ৩৪২) সযং যাচিতকেহি. উপকরণেহীতি ৰাসিযাদীহি. পরেন ভণ্ডসামিকেন ‘‘মম ইদ’’ন্তি অপরিচ্চাগারক্খণগোপনৰসেন পরিগ্গহিতং পরপরিগ্গহিতকং, পরসন্তকন্তি ৰুত্তং হোতি. মূলচ্ছেদৰসেনাতি মূলস্স ছিন্দনৰসেন, পরসন্তকভাৰতো মোচেত্ৰা অত্তনো সন্তকং কত্ৰাতি ৰুত্তং হোতি. এৰঞ্হি অঞ্ঞাতকঅপ্পৰারিতট্ঠানতো যাচন্তস্স অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তিযা দুক্কটং. তাৰকালিকং পন ৰট্টতীতি তাৰকালিকং কত্ৰা যাচিতুং ৰট্টতি. সককম্মং ন যাচিতব্বাতি পাণাতিপাতসিক্খাপদরক্খণত্থং ৰুত্তং. ‘‘হত্থকম্মং দেথা’’তি অনিযমেত্ৰাপি ন যাচিতব্বা. এৰং যাচিতা হি তে ‘‘সাধু, ভন্তে’’তি ভিক্খুং উয্যোজেত্ৰা মিগেপি মারেত্ৰা আহরেয্যুং. নিযমেত্ৰা পন ‘‘ৰিহারে কিঞ্চি কত্তব্বং অত্থি, তত্থ হত্থকম্মং দেথা’’তি যাচিতব্বা. ‘‘কুটি নাম উল্লিত্তা ৰা হোতি, অৰলিত্তা ৰা উল্লিত্তাৰলিত্তা ৰা’’তি (পারা. ৩৪৫) পদভাজনে ৰুত্তত্তা ‘‘কুটিন্তি উল্লিত্তাদীসু অঞ্ঞতর’’ন্তি ৰুত্তং. তত্থ উদ্ধং মুখং লিত্তা উল্লিত্তা. অন্তো লিম্পন্তা হি এৰং লিম্পন্তি. অধো মুখং লিত্তা অৰলিত্তা. বহি লিম্পন্তা হি এৰং লিম্পন্তি. তেনাহ ‘‘তত্থ উল্লিত্তা নামা’’তিআদি. পিট্ঠসঙ্ঘাটোতি দ্ৰারবাহা. ‘‘সুধায ৰা মত্তিকায ৰা’’তি এতেন ঠপেত্ৰা ইমে দ্ৰে লেপে অৰসেসো ভস্মাগোমযাদিভেদো অলেপোতি দস্সেতি.
যস্মা পন সঞ্ঞাচিকায কুটিং করোন্তেনাপি ইধ ৰুত্তনযেনেৰ পটিপজ্জিতব্বং, তস্মা ‘‘সযং ৰা করোন্তেন আণত্তিযা ৰা কারাপেন্তেনা’’তি ৰুত্তং. এত্থ চ ‘‘সযং ৰা করোন্তেনা’’তি ইমিনা সামত্থিযতো লব্ভমানমত্থমাহ, ন তু পদত্থতো. ‘‘আণত্তিযা ৰা কারাপেন্তেনা’’তি (পারা. অট্ঠ. ২.৩৪৮-৩৪৯) পন পদত্থতো. এৰঞ্চ কত্ৰা যদি পন ‘‘করোন্তেন ৰা কারাপেন্তেন ৰা’’তি ৰদেয্য, ব্যঞ্জনং ৰিলোমিতং ভৰেয্য. ন হি কারাপেন্তো করোন্তো নাম হোতীতি এদিসী চোদনা অনৰকাসাতি দট্ঠব্বং. নত্থি সামী পতি এতিস্সাতি অসামিকা, তং অসামিকং, অনিস্সরন্তি অত্থো. অনিস্সরতা চেত্থ কারাপনেনাতি আহ ‘‘কারেতা দাযকেন ৰিরহিত’’ন্তি. উদ্দেসোতি উদ্দিসিতব্বো.
তত্রাতি সামিস্মিং ভুম্মৰচনন্তি আহ ‘‘তস্সা কুটিযা’’তি. দীঘসোতি নিস্সক্কৰচনন্তি আহ ‘‘দীঘতো’’তি. বহিকুট্টেতি কুট্টস্স বহি, থুসেন মিস্সকো পিণ্ডো থুসপিণ্ডো, তস্স পরিযন্তো থুসপিণ্ডপরিযন্তো, তেন, থুসমিস্সকমত্তিকাপিণ্ডপরিযন্তেনাতি ৰুত্তং হোতি. থুসপিণ্ডস্সূপরি সেতকম্মং পন অব্বোহারিকং. অব্ভন্তরে ভৰো অব্ভন্তরিমো, তেন. যত্থাতি যস্সং কুটিযং. পমাণযুত্তোতি পকতিৰিদত্থিযা নৰৰিদত্থিপমাণো. ‘‘তিরিযং সত্তন্তরা’’তি (পারা. ৩৪৮) উক্কংসতো পমাণস্স ৰুত্তত্তা ‘‘হেট্ঠিমকোটিযা চতুহত্থৰিত্থারা ন হোতী’’তি ৰুত্তং.
সোধেত্ৰাতি সমতলসীমমণ্ডলসদিসং কত্ৰা. পদভাজনে ৰুত্তনযেন সঙ্ঘং তিক্খত্তুং যাচিত্ৰাতি ‘‘সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো ‘অহং, ভন্তে, সঞ্ঞাচিকায কুটিং কত্তুকামো অসামিকং অত্তুদ্দেসং, সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং কুটিৰত্থুওলোকনং যাচামী’’’তি (পারা. ৩৪৯) পদভাজনে ৰুত্তনযেন তিক্খত্তুং যাচিত্ৰা. সঙ্ঘেন ৰা সম্মতাতি পদভাজনিযং (পারা. ৩৫০) ৰুত্তেন ঞত্তিদুতিযকম্মেন, অপলোকনকম্মৰসেন ৰা সঙ্ঘেন সম্মতা. ৰত্থূতি কুটিৰত্থু. অনারম্ভন্তি অনুপদ্দৰং. পরিতো কমতি গচ্ছতি এত্থাতি পরিক্কমনং, তেন সহ ৰত্ততীতি সপরিক্কমনং, সউপচারন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘তেহি ভিক্খূহী’’তিআদি.
কিপিল্লিকাদীনন্তি এত্থ কিপিল্লিকা (পারা. অট্ঠ. ২.৩৫৩) নাম রত্তকাল়পিঙ্গলাদিভেদা যা কাচি, তা আদি যেসং তানি কিপিল্লিকাদীনি, তেসং. আদিসদ্দেন উপচিকাদীনং সঙ্গহণং. আসযোতি নিবদ্ধৰসনট্ঠানং, সো আদি যেসং তে আসযাদযো, তেহি. আদিসদ্দেন চেত্থ নিস্সিতস্স গহণং. সোল়সহি উপদ্দৰেহীতি ‘‘কিপিল্লিকানং ৰা আসযো হোতি, উপচিকানং ৰা উন্দূরানং ৰা অহীনং ৰা ৰিচ্ছিকানং ৰা সতপদীনং ৰা হত্থীনং ৰা অস্সানং ৰা সীহানং ৰা ব্যগ্ঘানং ৰা দীপীনং ৰা অচ্ছানং ৰা তরচ্ছানং ৰা যেসং কেসঞ্চি তিরচ্ছানগতানং পাণানং ৰা আসযো হোতি, পুব্বণ্ণনিস্সিতং ৰা হোতি, অপরণ্ণঅব্ভাঘাতআঘাতনসুসানউয্যানরাজৰত্থুহত্থিসালাঅস্সসালাবন্ধনাগারপানাগারসূনরচ্ছাচচ্চরসভাসংসরণনিস্সিতং ৰা হোতী’’তি (পারা. ৩৫৩) এৰং ৰুত্তেহি সোল়সহি উপদ্দৰেহি. তত্থ চ অব্ভাঘাতং (পারা. অট্ঠ. ২.৩৫৩) নাম কারণাঘরং. আঘাতনং নাম ধম্মগন্ধিকা. সুসানন্তি মহাসুসানং. সংসরণং নাম অনিব্বিজ্ঝগমনীযো গতপচ্চাগতমগ্গো.
আৰিজ্ঝিতুং সক্কুণেয্যতাযাতি ছিন্নতটাদীনমভাৰতো অনুপরিযাযিতুং সক্কুণেয্যতায. তেন ভিক্খুনাতি কুটিকারকেন ভিক্খুনা. যাচিতেহীতি ‘‘একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো ‘অহং, ভন্তে, সঞ্ঞাচিকায কুটিং কত্তুকামো অসামিকং অত্তুদ্দেসং, সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং কুটিৰত্থুদেসনং যাচামী’’’তি (পারা. ৩৫১) তিক্খত্তুং যাচিতেহি. ঞত্তিদুতিযেন কম্মেনাতি –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু সঞ্ঞাচিকায কুটিং কত্তুকামো অসামিকং অত্তুদ্দেসং, সো সঙ্ঘং কুটিৰত্থুদেসনং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো কুটিৰত্থুং দেসেয্য. এসা ঞত্তি. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু সঞ্ঞাচিকায কুটিং কত্তুকামো অসামিকং অত্তুদ্দেসং, সো সঙ্ঘং কুটিৰত্থুদেসনং যাচতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো কুটিৰত্থুং দেসেতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো কুটিৰত্থুস্স দেসনা, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য. দেসিতং সঙ্ঘেন ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো কুটিৰত্থু, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি –
এৰং পদভাজনে ৰুত্তেন ঞত্তিদুতিযেন কম্মেন. আল়ৰিকা নাম আল়ৰিরট্ঠে জাতা দারকা, তে পব্বজিতকালেপি ‘‘আল়ৰিকা’’ত্ৰেৰ পঞ্ঞাযিংসু. তে সন্ধায ৰুত্তং আল়ৰিকে ভিক্খূ’’তি. লেপে ঘটিতেতি (পারা. অট্ঠ. ২.৩৫৩) অন্তোলেপে ৰা অন্তোলেপেন সদ্ধিং ভিত্তিঞ্চ ছদনঞ্চ একাবদ্ধং কত্ৰা ঘটিতে, বহিলেপে ৰা বহিলেপেন সদ্ধিং ঘটিতে. দ্ৰে চ দুক্কটানি সারম্ভঅপরিক্কমনৰসেন. উভযৰিপন্নাতি উভযেহি দেসনাপমাণেহি ৰিপন্না ৰিরহিতা উভযৰিপন্না, অদেসিতৰত্থুকা পমাণাতিক্কন্তাতি অত্থো. তস্মিন্তি দ্ৰারবন্ধে ৰা ৰাতপানে ৰা. লেপো ন ঘটিযতীতি পুব্বে দিন্নলেপো দ্ৰারবন্ধেন ৰা ৰাতপানেন ৰা সদ্ধিং ন ঘটিযতি, একাবদ্ধং হুত্ৰা ন তিট্ঠতীতি ৰুত্তং হোতি. তন্তি দ্ৰারবন্ধং ৰা ৰাতপানং ৰা পরামসতি. পঠমমেৰাতি লেপকিচ্চস্স নিট্ঠিতত্তা দ্ৰারবন্ধৰাতপানানং ঠপনতো পুব্বেযেৰ, লেপস্স নিট্ঠিতক্খণেযেৰাতি অধিপ্পাযো. ‘‘ভিক্খু কুটিং করোতি দেসিতৰত্থুকং পমাণিকং সারম্ভং সপরিক্কমনং, আপত্তি দুক্কটস্স. ভিক্খু কুটিং করোতি দেসিতৰত্থুকং পমাণিকং অনারম্ভং অপরিক্কমনং, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (পারা. ৩৫৫) পদভাজনিযং ৰুত্তত্তা ‘‘কেৰলং সারম্ভাযা’’তিআদি ৰুত্তং. ৰিপ্পকতন্তি অনিট্ঠিতং. অঞ্ঞস্স দদতো চাতি অঞ্ঞস্স পুগ্গলস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা দদতো চ. গুহা নাম ইট্ঠকগুহা ৰা সিলাগুহা ৰা দারুগুহা ৰা ভূমিগুহা ৰা. তিণকুটি নাম সত্তভূমিকোপি পাসাদো তিণচ্ছদনো ‘‘তিণকুটিকা’’তি ৰুচ্চতি. অঞ্ঞস্সাতি আচরিযস্স ৰা উপজ্ঝাযস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা. ৰাসাগারং ঠপেত্ৰাতি (পারা. অট্ঠ. ২.৩৬৪) অত্তনো ৰসনত্থায ৰাসাগারং ঠপেত্ৰা. উপোসথাগারাদীসূতি এত্থ আদিসদ্দেন জন্তাঘরভোজনসালাঅগ্গিসালানং গহণং. হেট্ঠিমপমাণসম্ভৰোতি চতুহত্থৰিত্থিণ্ণতা. অদেসাপেত্ৰা করোতোতি ৰত্থুং অদেসাপেত্ৰা পমাণাতিক্কন্তং, পমাণযুত্তং ৰা করোতো. এত্থ চ ৰত্থুনো অদেসাপনং অকিরিযা. কুটিকরণং কিরিযা.
কুটিকারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.