৩. দুট্ঠুল্লৰাচাসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুট্ঠুল্লৰাচস্সাদরাগৰসেনাতি দুট্ঠুল্লা ৰাচা দুট্ঠুল্লৰাচা, তায অস্সাদচেতনা দুট্ঠুল্লৰাচস্সাদো, তেন সম্পযুত্তরাগৰসেন. এত্থাধিপ্পেতং মাতুগামং দস্সেতুং ‘‘মাতুগাম’’ন্তিআদিমাহ. দুট্ঠুল্লাদুট্ঠুল্লসংলক্খণসমত্থন্তি অসদ্ধম্মসদ্ধম্মপ্পটিসংযুত্তং কথং জানিতুং সমত্থং. যা পন মহল্লিকাপি বালা এল়মূগা, অযং ইধানধিপ্পেতা. ৰণ্ণো নাম দ্ৰে মগ্গে উদ্দিস্স ‘‘ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তিআদিনা (পারা. অট্ঠ. ২.২৮৫) থোমনা. অৰণ্ণো নাম দ্ৰে মগ্গে উদ্দিস্স ৰুত্তৰিপরিযাযেন গরহনা, ‘‘ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন অসমন্নাগতাসী’’তিআদীহি খুংসনাতি ৰুত্তং হোতি. যাচনা নাম ‘‘দেহি মে, অরহসি মে দাতু’’ন্তি (পারা. ২৮৫) ৰচনং. আযাচনা নাম ‘‘কদা তে মাতা পসীদিস্সতি, কদা তে পিতা পসীদিস্সতি, কদা তে দেৰতাযো পসীদিস্সন্তি, কদা তে সুখণো সুলযো সুমুহুত্তো ভৰিস্সতি, কদা তে মেথুনং ধম্মং লভিস্সামী’’তি (পারা. ২৮৫) ৰচনং. পুচ্ছনং নাম ‘‘কথং ত্ৰং সামিকস্স দেসি, কথং জারস্স দেসী’’তি (পারা. ২৮৫) ৰচনং. পটিপুচ্ছনং নাম ‘‘এৰং কির ত্ৰং সামিকস্স দেতি, এৰং জারস্স দেসী’’তি (পারা. ২৮৫) ৰচনং. আচিক্খনং নাম পুট্ঠস্স ‘‘এৰং দেহি, এৰং দেন্তা সামিকস্স পিযা ভৰিস্সসি, মনাপা চা’’তি (পারা. ২৮৫) ভণনং. অনুসাসনং নাম অপুট্ঠস্স ‘‘এৰং দেহি, এৰং দেন্তা সামিকস্স পিযা ভৰিস্সসি, মনাপা চা’’তি (পারা. ২৮৫) ভৰনং. অক্কোসনং (পারা. ২৮৫) নাম ‘‘অনিমিত্তাসি, নিমিত্তমত্তাসি, অলোহিতাসি, ধুৰলোহিতাসি, ধুৰচোল়াসি, পগ্ঘরন্তীসি, সিখরণীসি, ইত্থিপণ্ডকাসি, ৰেপুরিসিকাসি, সম্ভিন্নাসি, উভতোব্যঞ্জনকাসী’’তি (পারা. ২৮৫) ৰচনং. যস্মা মেথুনুপসংহিতায ৰাচায অধিকং দুট্ঠুল্লং নাম নত্থি, তস্মা ‘‘মেথুনুপসংহিতাহী’’তি ইদং দুট্ঠুল্লৰাচায সিখাপত্তলক্খণদস্সনন্তি ৰুত্তং, ন পন মেথুনুপসংহিতাযেৰ দুট্ঠুল্লৰাচত্তা. সিখরণীসীতি (পারা. অট্ঠ. ২.২৮৫) বহিনিক্খন্তআণিমংসা. সম্ভিন্নাসীতি সম্ভিন্নৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গা. উভতোব্যঞ্জনকাসীতি পুরিসনিমিত্তেন, ইত্থিনিমিত্তেন চাতি উভতোব্যঞ্জনেহি সমন্নাগতা.
এত্থ চ ৰণ্ণভণনে তাৰ ‘‘ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৰদতি, ন তাৰ সীসং এতি. ‘‘তৰ ৰচ্চমগ্গো চ পস্সাৰমগ্গো চ সুভো সুভসণ্ঠানো দস্সনীযো, ঈদিসেন নাম ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৰদতি, সীসং এতি, সঙ্ঘাদিসেসো হোতীতি অত্থো.
অৰণ্ণভণনে পন ‘‘অনিমিত্তাসী’’তিআদীহি একাদসহি পদেহি অৰণ্ণে অঘটিতে সীসং ন এতি, ঘটিতেপি তেসু ‘‘সিখরণীসি সম্ভিন্নাসি উভতোব্যঞ্জনকাসী’’তি ইমেহি তীহি ঘটিতেযেৰ সঙ্ঘাদিসেসো.
যাচনাযপি ‘‘দেহি মে’’তি এত্তকেনেৰ সীসং ন এতি, ‘‘মেথুনং ধম্মং দেহী’’তি এৰং মেথুনধম্মেন ঘটিতে এৰ সঙ্ঘাদিসেসো.
‘‘কদা তে মাতা পসীদিস্সতী’’তিআদীসু আযাচনৰচনেসুপি এত্তকেনেৰ সীসং ন এতি, ‘‘কদা তে মাতা পসীদিস্সতি, কদা তে মেথুনং ধম্মং লভিস্সামী’’তি ৰা ‘‘তৰ মাতরি পসন্নায ৰা মেথুনং ধম্মং লভিস্সামী’’তিআদিনা পন নযেন মেথুনধম্মেন ঘটিতেযেৰ সঙ্ঘাদিসেসো.
‘‘কথং ত্ৰং সামিকস্স দেসী’’তিআদীসু (পারা. ২৮৫) পুচ্ছাৰচনেসুপি ‘‘মেথুনং ধম্ম’’ন্তি ৰুত্তেযেৰ সঙ্ঘাদিসেসো. ‘‘এৰং কির ত্ৰং সামিকস্স দেসী’’তি (পারা. ২৮৫) পটিপুচ্ছাৰচনেসুপি এসেৰ নযো.
আচিক্খনায চ ‘‘এৰং দেহী’’তি, ‘‘এৰং দদমানা’’তি ৰুত্তেপি সীসং ন এতি, ‘‘মেথুনং ধম্মং এৰং দেহি, এৰং উপনেহি, এৰং মেথুনং ধম্মং দদমানা উপনযমানা সামিকস্স পিযা হোতী’’তিআদিনা পন নযেন মেথুনধম্মেন ঘটিতেযেৰ সঙ্ঘাদিসেসো. অনুসাসনিৰচনেসুপি এসেৰ নযো.
অক্কোসৰচনেসু পন একাদসসু ‘‘সিখরণীসি সম্ভিন্নাসি উভতোব্যঞ্জনকাসী’’তি ইমানি তীণিযেৰ পদানি সুদ্ধানি সীসং এন্তি, ইতি ইমানি চ তীণি, পুরিমানি চ ৰচ্চমগ্গপস্সাৰমগ্গমেথুনধম্মপদানি তীণীতি ছ পদানি সুদ্ধানি আপত্তিকরানি, সেসানি ‘‘অনিমিত্তাসী’’তিআদীনি অনিমিত্তে ‘‘মেথুনং ধম্মং মে দেহী’’তি ৰা ‘‘অনিমিত্তাসি, মেথুনং ধম্মং মে দেহী’’তি ৰা আদিনা নযেন মেথুনধম্মেন ঘটিতানেৰ আপত্তিকরানি হোন্তীতি ৰেদিতব্বানি.
অধক্খকন্তি অক্খকতো পট্ঠায অধো. উব্ভজাণুমণ্ডলন্তি জাণুমণ্ডলতো পট্ঠায উদ্ধং. উব্ভক্খকন্তি অক্খকতো পট্ঠায উদ্ধং. অধোজাণুমণ্ডলন্তি জাণুমণ্ডলতো পট্ঠায অধো. অক্খকং, পন জাণুমণ্ডলঞ্চ এত্থেৰ দুক্কটখেত্তে সঙ্গহং গচ্ছতি ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গে ৰিয. ন হি বুদ্ধা গরুকাপত্তিং সাৰসেসং পঞ্ঞাপেন্তীতি. কাযপ্পটিবদ্ধন্তি ৰত্থং ৰা পুপ্ফং ৰা আভরণং ৰা.
অত্থধম্মঅনুসাসনিপুরেক্খারানন্তি (পারা. অট্ঠ. ২.২৮৭) এত্থ ‘‘অনিমিত্তা’’তিআদীনং পদানং অত্থং কথেন্তো, অট্ঠকথং ৰা সজ্ঝাযং করোন্তো অত্থপুরেক্খারো নাম, পাল়িং ৰাচেন্তো, সজ্ঝাযং ৰা করোন্তো ধম্মপুরেক্খারো নাম, ‘‘ইদানিপি অনিমিত্তাসি, উভতোব্যঞ্জনকাসি, অপ্পমাদং দানি করেয্যাসি, যথা আযতিম্পি এৰরূপা মা হোহিসী’’তি ভণন্তো অনুসাসনিপুরেক্খারো নাম. ইতি অত্থঞ্চ ধম্মঞ্চ অনুসাসনিঞ্চ পুরক্খিত্ৰা ভণন্তানং অনাপত্তি. যো পন ভিক্খুনীনং পাল়িং ৰাচেন্তো পকতিৰাচনামগ্গং পহায হসন্তো হসন্তো ‘‘সিখরণীসি, সম্ভিন্নাসি, উভতোব্যঞ্জনকাসী’’তি পুনপ্পুনং ভণতি, তস্স আপত্তিযেৰ. ইধ আদিকম্মিকো উদাযিত্থেরো, তস্স অনাপত্তি আদিকম্মিকস্স. ননু ‘‘সিখরণী’’তিআদীহি অক্কোসন্তস্স পটিঘচিত্তং উপ্পজ্জতীতি দুক্খৰেদনাযপি ভৰিতব্বং, অথ কস্মা দ্ৰিৰেদনন্তি? নাযং দোসো. রাগৰসেন হি অযং আপত্তি, ন পটিঘৰসেন, তস্মা রাগৰসেনেৰ পৰত্তো অক্কোসো ইধাধিপ্পেতো, ন পটিঘৰসেনাপীতি.
দুট্ঠুল্লৰাচাসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.