১. উস্সযৰাদিকাসিক্খাপদৰণ্ণনা

মানুস্সযৰসেন কোধূস্সযৰসেনাতি বাহুল্লনযেন ৰুত্তং. তেনেৰ ৰক্খতি ‘‘তিচিত্তং তিৰেদন’’ন্তি. অড্ডকরণত্থাযাতি এত্থ অড্ডোতি ৰোহারিকৰিনিচ্ছযো ৰুচ্চতি. যং পব্বজিতা ‘‘অধিকরণ’’ন্তিপি ৰদন্তি, তস্স করণত্থায ৰোহারিকৰিনিচ্ছযত্থাযাতি ৰুত্তং হোতি. ৰীতিক্কমক্খণেযেৰাতি ৰত্থুজ্ঝাচারক্খণেযেৰ, ন ততিযায সমনুভাসনাযাতি অধিপ্পাযো. ভিক্খুনিং সঙ্ঘতো নিস্সারেতীতি আপন্নং ভিক্খুনিং ভিক্খুনিসঙ্ঘম্হা নিস্সারেতি. হেতুম্হি চাযং কত্তুৰোহারো ‘‘নিস্সারণহেতুভূতধম্মো ‘নিস্সারণীযো’তি ৰুত্তো’’তি কত্ৰা.

যত্থ ঠিতাযাতি উপস্সযভিক্খাচারমগ্গাদীসু যস্মিং ঠানে ঠিতায. ততো পট্ঠায গচ্ছন্তিযাতি ততো পট্ঠায ৰোহারিকানং সন্তিকং গচ্ছন্তিযা. দুতিযেতি দুতিযারোচনে. তেনাতি উপাসকেন. এৰং ৰুত্তাযাতি ‘‘মম চ তৰ চ কথং ত্ৰংযেৰ আরোচেহী’’তি ৰুত্তায. অঞ্ঞেন কথাপেতীতি কপ্পিযকারকেন কথাপেতি. যথা ৰা তথা ৰা হি আরোচিযমানেতি কপ্পিযকারকো ৰা ভিক্খুনিযা কথং পঠমং আরোচেতু, ইতরো ৰা অত্তনো কথং (পাচি. অট্ঠ. ৬৭৯). কপ্পিযকারকো ৰা উভিন্নম্পি কথং, ইতরো ৰা উভিন্নম্পি কথং আরোচেতূতি এৰং যথা তথা আরোচিযমানে. উভিন্নম্পি পন কথং সুত্ৰাতি যথা তথা ৰা আরোচিতং পন উভিন্নম্পি কথং সুত্ৰা.

আকড্ঢিযমানা গচ্ছতীতি ৰুচ্চমানা ৰোহারিকানং সন্তিকং গচ্ছতি, ইমস্স ‘‘তস্সা অনাপত্তী’’তি ইমিনা সম্বন্ধো. এৰং সেসেসুপি. রক্খং যাচতীতি ধম্মিকং রক্খং যাচতি. ইদানি যথা যাচিতা রক্খা ধম্মিকা হোতি, তং দস্সেতুং ‘‘উপস্সযে অঞ্ঞেহি কতং অনাচারং অনোদিস্স আচিক্খন্তী’’তি ৰুত্তং. তত্থ অতীতং আরব্ভ অত্থি ওদিস্স আচিক্খনা (পাচি. অট্ঠ. ৬৭৯), অত্থি অনোদিস্স আচিক্খনা, অনাগতং আরব্ভাপি অত্থি ওদিস্স আচিক্খনা, অত্থি অনোদিস্স আচিক্খনা.

কথং অতীতং আরব্ভ ওদিস্স আচিক্খনা হোতি? ভিক্খুনুপস্সযে গামদারকা, ধুত্তাদযো ৰা যে কেচি অনাচারং ৰা আচরন্তি, রুক্খং ৰা ছিন্দন্তি, ফলাফলং ৰা হরন্তি, পরিক্খারে ৰা অচ্ছিন্দন্তি. ভিক্খুনী ৰোহারিকে উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘অম্হাকং উপস্সযে ইদং নাম কত’’ন্তি ৰদতি. ‘‘কেনা’’তি ৰুত্তে ‘‘অসুকেন চ অসুকেন চা’’তি আচিক্খতি. এৰং অতীতং আরব্ভ ওদিস্স আচিক্খনা হোতি, সা ন ৰট্টতি. তঞ্চে সুত্ৰা তে ৰোহারিকা তেসং দণ্ডং করোন্তি, সব্বং ভিক্খুনিযা গীৰা হোতি. ‘‘দণ্ডং গণ্হিস্সন্তী’’তি অধিপ্পাযেপি সতি গীৰাযেৰ হোতি. সচে পন তস্স ‘‘দণ্ডং গণ্হথা’’তি ৰদতি, পঞ্চমাসকমত্তে গহিতে পারাজিকং হোতি.

তেহি ‘‘কেনা’’তি ৰুত্তে পন ‘‘অসুকেনা’তি ৰত্তুং অম্হাকং ন ৰট্টতি, তুম্হেযেৰ জানিস্সথ. কেৰলঞ্হি মযং রক্খং যাচাম, তং নো দেথ, অৰহটভণ্ডম্পি আহরাপেথা’’তি ৰত্তব্বং. এৰং অনোদিস্স আচিক্খনা হোতি, সা ৰট্টতি. এৰং ৰুত্তে সচেপি তে ৰোহারিকা তে কারকে গৰেসিত্ৰা তেসং দণ্ডং করোন্তি, সব্বং সাপতেয্যম্পি গহিতং, ভিক্খুনিযা নেৰ গীৰা, ন আপত্তি.

পরিক্খারং হরন্তে দিস্ৰা তেসং অনত্থকামতায ‘‘চোরো চোরো’’তি ৰত্তুম্পি ন ৰট্টতি. এৰং ৰুত্তেপি হি যং তেসং দণ্ডং করোন্তি, সব্বং ভিক্খুনিযা গীৰা হোতি. অত্তনো ৰচনকরং পন ‘‘ইমিনা মে পরিক্খারো গহিতো, তং আহরাপেহি, মা চস্স দণ্ডং করোথা’’তি ৰত্তুং ৰট্টতি. দাসদাসিৰাপিআদীনং অত্থায অড্ডং করোন্তি, অযং অকপ্পিযঅড্ডো নাম, ন ৰট্টতি.

কথং অনাগতং আরব্ভ ওদিস্স আচিক্খনা হোতি? ৰুত্তনযেনেৰ পরেহি অনাচারাদীসু কতেসু ভিক্খুনী ৰোহারিকে এৰং ৰদতি ‘‘অম্হাকং উপস্সযে ইদঞ্চিদঞ্চ করোন্তি, রক্খং নো দেথ আযতিং অকরণত্থাযা’’তি. ‘‘কেন এৰং কত’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘অসুকেন চ অসুকেন চা’’তি আচিক্খতি. এৰং অনাগতং আরব্ভ ওদিস্স আচিক্খনা হোতি, সাপি ন ৰট্টতি. তেসঞ্হি দণ্ডে কতে পুরিমনযেনেৰ সব্বং ভিক্খুনিযা গীৰা. সেসং পুরিমসদিসমেৰ.

সচে পন ৰোহারিকা ভিক্খুনুপস্সযে এৰরূপং অনাচারং করোন্তানং ‘‘ইমং নাম দণ্ডং করোমা’’তি ভেরিং চরাপেত্ৰা আণায অতিট্ঠমানে পরিযেসিত্ৰা দণ্ডং করোন্তি, ভিক্খুনিযা নেৰ গীৰা, ন আপত্তি.

যো চাযং ভিক্খুনীনং ৰুত্তো, ভিক্খূনম্পি এসেৰ নযো. ভিক্খুনোপি হি ওদিস্স আচিক্খনা ন ৰট্টতি, যং তথা আচিক্খিতে তেসং দণ্ডং করোন্তি, তং সব্বং গীৰা হোতি. ৰুত্তনযেনেৰ দণ্ডং গণ্হাপেন্তস্স পারাজিকং. যো পন ‘‘দণ্ডং করিস্সন্তী’’তি জানন্তোপি অনোদিস্স কথেতি, তে চ পরিযেসিত্ৰা দণ্ডং করোন্তিযেৰ, ন দোসো. ৰিহারসীমায রুক্খাদীনি ছিন্দন্তানং ৰাসিফরসুআদীনি গহেত্ৰা পাসাণে কোট্টেন্তি, ন ৰট্টতি. সচে ধারা ভিজ্জতি, কারাপেত্ৰা দাতব্বা. উপধাৰিত্ৰা তেসং পরিক্খারে গণ্হন্তি, তম্পি ন কাতব্বং. লহুপরিৰত্তঞ্হি চিত্তং, থেয্যচেতনায উপ্পন্নায মূলচ্ছেজ্জম্পি গচ্ছেয্য.

উস্সযৰাদিকাসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.