অধিকরণসমথৰণ্ণনা
গণনপরিচ্ছেদোতি সঙ্খ্যাপরিচ্ছেদো. অধিকরীযন্তি এত্থাতি অধিকরণানি. কে অধিকরীযন্তি? সমথা. কথং অধিকরীযন্তি? সমনৰসেন. তস্মা তে তেসং সমনৰসেন পৰত্তন্তীতি আহ ‘‘অধিকরণানি সমেন্তী’’তিআদি. উপ্পন্নানং উপ্পন্নানন্তি উট্ঠিতানং উট্ঠিতানং. কিঞ্চাপি অধিকরণট্ঠেন একৰিধং, তথাপি ৰত্থুৰসেন নানা হোতীতি ‘‘অধিকরণান’’ন্তি বহুৰচনং কতং. ইদানি তস্স নানাত্তং দস্সেত্ৰা ৰিৰরিতুং ‘‘ৰিৰাদাধিকরণ’’ন্তিআদিমাহ. ৰিৰাদোযেৰ অধিকরণং ৰিৰাদাধিকরণং. এস নযো সেসেসুপি. সমথত্থন্তি সমনত্থং.
অধিকরণস্স সম্মুখা ৰিনযনতো সম্মুখাৰিনযো. দব্বমল্লপুত্তত্থেরসদিসস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স খীণাসৰস্সেৰ দাতব্বো ৰিনযো সতিৰিনযো. সম্মূল়্হস্স গগ্গভিক্খুসদিসস্স উম্মত্তকস্স দাতব্বো ৰিনযো অমূল়্হৰিনযো. পটিঞ্ঞাতেন করণভূতেন করণং পটিঞ্ঞাতকরণং. অথ ৰা পটিঞ্ঞাতে আপন্নভাৰাদিকে করণং কিরিযা, ‘‘আযতিং সংৰরেয্যাসী’’তি পরিৰাসদানাদিৰসেন চ পৰত্তং ৰচীকম্মং পটিঞ্ঞাতকরণং. যস্সা কিরিযায ধম্মৰাদিনো বহুতরা, এসা যেভুয্যসিকা নাম. যো পাপুস্সন্নতায পাপিযো, পুগ্গলো, তস্স উপৰাল়ভিক্খুসদিসস্স কত্তব্বতো তস্সপাপিযসিকা, অলুত্তসমাসোযং. তিণৰত্থারকসদিসত্তা তিণৰত্থারকো. যথা (চূল়ৰ. অট্ঠ. ২১২) হি গূথং ৰা মুত্তং ৰা ঘট্টিযমানং দুগ্গন্ধতায বাধতি, তিণেহি অৰত্থরিত্ৰা সুপ্পটিচ্ছাদিতস্স পনস্স গন্ধো ন বাধতি, এৰমেৰ যং অধিকরণং মূলানুমূলং গন্ত্ৰা ৰূপসমিযমানং কক্খল়ত্তায ৰাল়ত্তায ভেদায সংৰত্ততি, তং ইমিনা কম্মেন ৰূপসন্তং গূথং ৰিয তিণৰত্থারকেন পটিচ্ছন্নং সুৰূপসন্তং হোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘তিণৰত্থারকসদিসত্তা তিণৰত্থারকো’’তি.
তত্রাতি তেসু সত্তসু অধিকরণসমথেসু. ‘‘অট্ঠারসহি ৰত্থূহী’’তি লক্খণৰচনমেতং ‘‘যদি মে ব্যাধিকা ভৰেয্যুং, দাতব্বমিদমোসধ’’ন্তিআদিনা (সং. নি. টী. ২.৩.৩৯-৪২) ৰিয. তস্মা তেসু অঞ্ঞতরেন ৰিৰদন্তা অট্ঠারসহি ৰত্থূহি ৰিৰদন্তীতি ৰুচ্চতি. ৰিৰাদোতি ৰিপচ্চনীকৰাদো. উপৰদনাতি অক্কোসো. চোদনাতি অনুযোগো. দ্ৰেতি থুল্লচ্চযদুব্ভাসিতাপত্তিযো দ্ৰে. চতুন্নং কম্মানং করণন্তি চতুন্নং কম্মানং অন্তরে যস্স কস্সচি কম্মস্স করণং.
এৰং অধিকরণানি দস্সেত্ৰা ইদানি তেসু ইদং অধিকরণং এত্তকেহি সমথেহি সম্মতীতি দস্সেতুং ‘‘তত্থা’’তিআদি ৰুত্তং. যস্মিং ৰিহারে উপ্পন্নং, তস্মিংযেৰ ৰা সম্মতীতি সম্বন্ধো. এৰং সেসেসুপি. তত্থ যস্মিং ৰিহারে উপ্পন্নন্তি ‘‘যস্মিং ৰিহারে ময্হং ইমিনা পত্তো গহিতো, চীৰরং গহিত’’ন্তিআদিনা (পরি. অট্ঠ. ৩৪১) নযেন পত্তচীৰরাদীনং অত্থায ৰিৰাদাধিকরণং উপ্পন্নং হোতি. তস্মিংযেৰ ৰা সম্মতীতি তস্মিং ৰিহারেযেৰ আৰাসিকেহি সন্নিপতিত্ৰা ‘‘অলং, আৰুসো’’তি অত্থপচ্চত্থিকে সঞ্ঞাপেত্ৰা পাল়িমুত্তকৰিনিচ্ছযেনেৰ ৰূপসমেন্তেহি সম্মতি. সচে পন তং অধিকরণং নেৰাসিকা ৰূপসমেতুং ন সক্কোন্তি, অথঞ্ঞো ৰিনযধরো আগন্ত্ৰা ‘‘কিং, আৰুসো, ইমস্মিং ৰিহারে উপোসথো ৰা পৰারণা ৰা ঠিতা’’তি পুচ্ছতি, তেহি চ তস্মিং কারণে কথিতে তং অধিকরণং খন্ধকতো চ পরিৰারতো চ সুত্তেন ৰিনিচ্ছিনিত্ৰা ৰূপসমেতি. এৰম্পি এতস্মিংযেৰ সম্মতীতি দট্ঠব্বং.
অঞ্ঞত্থ ৰূপসমেতুং গচ্ছন্তানং অন্তরামগ্গে ৰা সম্মতীতি ‘‘ন মযং এতস্স ৰিনিচ্ছযে তিট্ঠাম, নাযং ৰিনযে কুসলো, অমুকস্মিং নাম গামে ৰিনযধরা থেরা ৰসন্তি, তত্থ গন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছিনিস্সামা’’তি গচ্ছন্তানং অন্তরামগ্গে ৰা কারণং সল্লক্খেত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞাপেন্তেহি, অঞ্ঞেহি ৰা তে ভিক্খূ নিজ্ঝাপেন্তেহি সম্মতি. ন হেৰ খো পন অঞ্ঞমঞ্ঞসঞ্ঞত্তিযা ৰা সভাগভিক্খুনিজ্ঝাপনেন ৰা ৰূপসন্তং হোতি, অপিচ খো পটিপথং আগচ্ছন্তো একো ৰিনযধরো দিস্ৰা ‘‘কত্থাৰুসো, গচ্ছথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘অমুকং নাম গামং ইমিনা নাম করণেনা’’তি ৰুত্তে ‘‘অলং, আৰুসো, কিং তত্থ গতেনা’’তি তত্থেৰ ধম্মেন ৰিনযেন তং অধিকরণং ৰূপসমেতি. এৰম্পি অন্তরামগ্গে ৰূপসম্মতি নাম.
যত্থ গন্ত্ৰা সঙ্ঘস্স নিয্যাতিতং, তত্থ সঙ্ঘেন ৰাতি সচে পন ‘‘অলং, আৰুসো, কিং তত্থ গতেনা’’তি ৰুচ্চমানাপি ‘‘মযং তত্থেৰ গন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছযং পাপেস্সামা’’তি (পরি. অট্ঠ. ৩৪১) ৰিনযধরস্স ৰচনং অনাদিযিত্ৰা যত্থ গন্ত্ৰা সভাগভিক্খুসঙ্ঘস্স অধিকরণং নিয্যাতিতং, তত্থ সঙ্ঘেন ‘‘অলং, আৰুসো, সঙ্ঘসন্নিপাতং নাম গরুক’’ন্তি তত্থেৰ নিসীদিত্ৰা ৰিনিচ্ছিতং সম্মতি. ন হেৰ খো পন সভাগভিক্খূনং সঞ্ঞত্তিযা ৰূপসন্তং হোতি, অপিচ খো সঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৰা আরোচিতং সঙ্ঘমজ্ঝে ৰিনযধরা ৰূপসমেন্তি. এৰম্পি তত্থ সঙ্ঘেন ৰিনিচ্ছিতং সম্মতি নাম.
উব্বাহিকায সম্মতপুগ্গলেহি ৰা ৰিনিচ্ছিতন্তি অপলোকেত্ৰা ৰা খন্ধকে ৰুত্তায ৰা ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায সম্মতেহি পুগ্গলেহি ৰিসুং ৰা নিসীদিত্ৰা, তস্সাযেৰ ৰা পরিসায ‘‘অঞ্ঞেন ন কিঞ্চি কথেতব্ব’’ন্তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ২৩১) সাৰেত্ৰা ৰিনিচ্ছিতং. অযন্তি অযং যথাৰুত্তা চতুব্বিধা সম্মুখতা.
কারকসঙ্ঘস্সাতি ৰূপসমেতুং সন্নিপতিতস্স কারকসঙ্ঘস্স. সঙ্ঘসামগ্গিৰসেন সম্মুখীভাৰোতি ‘‘যাৰতিকা ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা, তে আগতা হোন্তি, ছন্দারহানং ছন্দো আহটো হোতি, সম্মুখীভূতা ন পটিক্কোসন্তী’’তি (চূল়ৰ. ২২৮) এৰং ৰুত্তসঙ্ঘসামগ্গিৰসেন সম্মুখীভাৰো, এতেন যথা তথা পধানকারকপুগ্গলানং সম্মুখতামত্তং সঙ্ঘসম্মুখতা নাম ন হোতীতি দস্সেতি. ভূততাতি তচ্ছতা. সচ্চপরিযাযো হি ইধ ধম্মসদ্দো ‘‘ধম্মৰাদী’’তিআদীসু (দী. নি. ১.৯, ১৯৪) ৰিয. ৰিনেতি এতেনাতি ৰিনযো, তস্স তস্স অধিকরণস্স ৰূপসমনায ভগৰতা ৰুত্তৰিধি, তস্স ৰিনযস্স সম্মুখতা ৰিনযসম্মুখতা. তেনাহ ‘‘যথা তং…পে… ৰিনযসম্মুখতা’’তি. যেনাতি যেন পুগ্গলেন. অত্থপচ্চত্থিকানন্তি (সারত্থ. টী. চূল়ৰগ্গ ৩.২২৮) ৰিৰাদৰত্থুসঙ্খাতে অত্থে পচ্চত্থিকানং. সঙ্ঘসম্মুখতা পরিহাযতি সম্মতপুগ্গলেহেৰ ৰূপসমনতো.
নন্তি ৰিৰাদাধিকরণং. পঞ্চঙ্গসমন্নাগতন্তি (চূল়ৰ. ২৩৪) ‘‘ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, গহিতাগহিতং জানাতী’’তি ৰুত্তেহি পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং. গূল়্হকৰিৰটকসকণ্ণজপ্পকেসু তীসু সলাকগ্গাহেসূতি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তেসং ভিক্খূনং সঞ্ঞত্তিযা তযো সলাকগ্গাহকে গূল়্হকং, ৰিৰটকং, সকণ্ণজপ্পক’’ন্তি (চূল়ৰ. ২৩৫) সমথক্খন্ধকে ৰুত্তেসু তীসু সলাকগ্গাহেসু. সলাকং গাহেত্ৰাতি ধম্মৰাদীনঞ্চ অধম্মৰাদীনঞ্চ সলাকাযো নিমিত্তসঞ্ঞং আরোপেত্ৰা চীৰরভোগে কত্ৰা সমথক্খন্ধকে ৰুত্তনযেন গাহাপেত্ৰা. এৰঞ্হি তত্থ ৰুত্তং –
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, গূল়্হকো সলাকগ্গাহো হোতি? তেন সলাকগ্গাহাপকেন ভিক্খুনা সলাকাযো ৰণ্ণাৰণ্ণাযো কত্ৰা একমেকো ভিক্খু উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো ‘অযং এৰংৰাদিস্স সলাকা, অযং এৰংৰাদিস্স সলাকা, যং ইচ্ছসি, তং গণ্হাহী’তি. গহিতে ৰত্তব্বো ‘মা চ কস্সচি দস্সেহী’তি. সচে জানাতি ‘অধম্মৰাদী বহুতরা’তি, ‘দুগ্গহো’তি পচ্চুক্কড্ঢিতব্বং. সচে জানাতি ‘ধম্মৰাদী বহুতরা’তি, ‘সুগ্গহো’তি সাৰেতব্বং. এৰং খো, ভিক্খৰে, গূল়্হকো সলাকগ্গাহো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ৰিৰটকো সলাকগ্গাহো হোতি? সচে জানাতি ‘ধম্মৰাদী বহুতরা’তি, ৰিস্সট্ঠেনেৰ ৰিৰটেন গাহেতব্বো. এৰং খো, ভিক্খৰে, ৰিৰটকো সলাকগ্গাহো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, সকণ্ণজপ্পকো সলাকগ্গাহো হোতি? তেন সলাকগ্গাহাপকেন ভিক্খুনা একমেকস্স ভিক্খুনো উপকণ্ণকে আরোচেতব্বং ‘অযং এৰংৰাদিস্স সলাকা, অযং এৰৰাদিস্স সলাকা, যং ইচ্ছসি, তং গণ্হাহী’তি. গহিতে ৰত্তব্বো ‘মা চ কস্সচি আরোচেহী’তি. সচে জানাতি ‘অধম্মৰাদী বহুতরা’তি, ‘দুগ্গহো’তি পচ্চুক্কড্ঢিতব্বং. সচে জানাতি ‘ধম্মৰাদী বহুতরা’তি, ‘সুগ্গহো’তি সাৰেতব্বং. এৰং খো, ভিক্খৰে, সকণ্ণজপ্পকো সলাকগ্গাহো হোতী’’তি.
এত্থ চ অলজ্জুস্সন্নায (চূল়ৰ. অট্ঠ. ২৩৫) পরিসায গূল়্হকো সলাকগ্গাহো কাতব্বো, লজ্জুস্সন্নায ৰিৰটকো, বালুস্সন্নায সকণ্ণজপ্পকোতি ৰেদিতব্বো. ধম্মৰাদীনং যেভুয্যতাযাতি ধম্মৰাদীনং একেনপি অধিকতায, কো পন ৰাদো দ্ৰীহি তীহি.
‘‘চতূহি সমথেহি সম্মতী’’তি ইদং সব্বসঙ্গাহকৰসেন ৰুত্তং, তত্থ পন দ্ৰীহি এৰ ৰূপসমনং দট্ঠব্বং. এৰং ৰিনিচ্ছিতন্তি সচে আপত্তি নত্থি, উভো খমাপেত্ৰা, অথ অত্থি, আপত্তিং দস্সেত্ৰা রোপনৰসেন ৰিনিচ্ছিতং. পটিকম্মং পন আপত্তাধিকরণসমথে পরতো আগমিস্সতীতি. ন সমণসারুপ্পং অস্সামণকং, সমণেহি অকত্তব্বং, তস্মিং. অজ্ঝাচারে ৰীতিক্কমে সতি.
পারাজিকসামন্তেন ৰাতি দুক্কটেন ৰা থুল্লচ্চযেন ৰা. মেথুনধম্মে হি পারাজিকসামন্তা নাম দুক্কটং হোতি, অদিন্নাদানাদীসু থুল্লচ্চযং. পটিচরতোতি পটিচ্ছাদেন্তস্স. অচ্ছিন্নমূলো ভৰিস্সতীতি পারাজিকং অনাপন্নো ভৰিস্সতি, সীলৰা ভৰিস্সতীতি ৰুত্তং হোতি. সম্মা ৰত্তিত্ৰাতি ৰত্তং পূরেত্ৰা. ওসারণং লভিস্সতীতি কম্মপ্পটিপ্পস্সদ্ধিং লভিস্সতি.
তস্সাতি আপত্তাধিকরণস্স. সম্মুখাৰিনযেনেৰ ৰূপসমো নত্থি পটিঞ্ঞায, তথারূপায খন্তিযা ৰা ৰিনা অৰূপসমনতো. যা পন পটিঞ্ঞাতি সম্বন্ধো.
এত্থাতি আপত্তিদেসনাযং. সিযাতি অৰস্সং. কক্খল়ত্তায ৰাল়ত্তাযাতি কক্খল়ভাৰায চেৰ ৰাল়ভাৰায চ. থুল্লৰজ্জন্তি পারাজিকঞ্চেৰ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ. গিহিপ্পটিসংযুত্তন্তি গিহীনং হীনেন খুংসনৰম্ভনধম্মিকপ্পটিস্সৰেসু আপন্নং আপত্তিং.
যথানুরূপন্তি ‘‘দ্ৰীহি সমথেহি, তীহি, চতূহি, একেনা’’তি এৰং ৰুত্তনযেনেৰ যথানুরূপং. এত্থাতি ইমস্মিং সমথাধিকারে. ৰিনিচ্ছযনযোতি ৰিনিচ্ছযনযমত্তং. তেনাহ ‘‘ৰিত্থারো পনা’’তিআদি. অস্সাতি ৰিত্থারস্স. সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তোতি সমন্তপাসাদিকায নাম ৰিনযট্ঠকথাযং ৰুত্তো. তস্মা তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বোতি অধিপ্পাযো.
এত্তকন্তি এতংপরমং, ন ইতো ভিয্যো.
অধিকরণসমথৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ইতি কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায
ৰিনযত্থমঞ্জূসাযং লীনত্থপ্পকাসনিযং
ভিক্খুপাতিমোক্খৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স