১. সুত্তন্তভাজনীযৰণ্ণনা
১৫৪. অসাধারণতোতি আৰেণিকতো. তং নেসং অসাধারণভাৰং ৰিপক্খৰসেন পতিট্ঠাপেতুং সাধারণং উদাহরণৰসেন দস্সেতি ‘‘আযতনসদ্দত্থো ৰিযা’’তি. অথ ৰা চক্খাদিঅত্থো এৰ চক্খাদিসদ্দৰিসেসিতো আযতনত্থোতি তং তাদিসং আযতনত্থং সন্ধাযাহ ‘‘আযতনসদ্দত্থো ৰিয অসাধারণতো’’তি.
যদি ৰিসযস্সাদনত্থো চক্খু-সদ্দো, সোতাদীনম্পি অযং সমঞ্ঞা সিযাতি অতিপ্পসঙ্গং পরিহরন্তো ‘‘সতিপী’’তিআদিমাহ. দুতিযে অত্থৰিকপ্পে চক্খতীতি ৰিঞ্ঞাণাধিট্ঠিতং সমৰিসমং আচিক্খতি, আচিক্খন্তং ৰিয, ৰিভাৰেন্তং ৰিয ৰা হোতীতি অত্থো. রূপমিৰ চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং ৰিয সৰিগ্গহমিৰ সবিম্বকং ৰিয ৰণ্ণৰাচকো রূপ-সদ্দো অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘ৰিত্থারণং ৰা রূপসদ্দস্স অত্থো’’তি.
ৰচনমেৰাতি সৰিঞ্ঞত্তিকসদ্দমেৰ. গমীযতীতি উপনীযতি. অজ্ঝোহরণস্স রসগ্গহণমূলতাৰচনেন রসস্স পরম্পরায জীৰিতহেতুতং দস্সেতি. রসনিমিত্তঞ্হি রসগ্গহণং, রসগ্গহণনিমিত্তং অজ্ঝোহরণং, তংনিমিত্তং জীৰিতন্তি. রসগ্গহণমূলতা চ অজ্ঝোহরণস্স যেভুয্যতো ৰেদিতব্বা. দিস্সতি অপদিস্সতি এতেন ফলন্তি দেসো, হেতূতি আহ ‘‘উপ্পত্তিদেসোতি উপ্পত্তিকারণ’’ন্তি. তথাতি চক্খাযতনাদিপ্পকারেন. মনোগোচরভূতাতি মনসো এৰ গোচরভূতা. সামঞ্ঞলক্খণেনেৰাতি অনুভৰনাদিৰিসেসলক্খণং অগ্গহেত্ৰা ধম্মভাৰসঙ্খাতসাধারণলক্খণেনেৰ. একাযতনত্তং উপনেত্ৰা ৰুত্তা দ্ৰাদস একসভাৰত্তা ভিন্দিত্ৰা ৰচনে পযোজনাভাৰা. দ্ৰারালম্বনৰিভাগদস্সনত্থা হি আযতনদেসনাতি.
পুব্বন্ততোতি পুরিমভাগতো পাকভাৰতো. পাকভাৰো হি সভাৰধম্মানং পুব্বন্তো, ৰিদ্ধংসাভাৰো অপরন্তো.
নিৰাসট্ঠানাদীসু আযতন-সদ্দো ন আযতনত্থাদীসু ৰিয পদত্থৰিৰরণমুখেন পৰত্তো, অথ খো তস্মিং তস্মিং দেৰঘরাদিকে নিরুল়্হতায এৰমত্থোতি আহ ‘‘রুল়্হিৰসেন আযতনসদ্দস্সত্থং ৰত্তু’’ন্তি. মনোতি দ্ৰারভূতমনো. নিস্সযভাৰোতি এত্থ নিস্সযসদিসো নিস্সযো, সদিসতা চ ফলস্স তপ্পটিবদ্ধৰুত্তিতায দট্ঠব্বা. ৰচনীযত্থো ভাৰত্থো.
তাৰত্ৰতোতি তত্তকতো. ঊনচোদনাতি দ্ৰাদসতো ঊনানি কস্মা ন ৰুত্তানীতি চোদনা. যদি চক্খুৰিঞ্ঞাণাদীনং অসাধারণং ধম্মজাতং ধম্মাযতনং, এৰং সন্তে চক্খাদীনম্পি ধম্মাযতনভাৰো সিযাতি চোদনং সন্ধাযাহ ‘‘সতিপী’’তিআদি. দ্ৰারারম্মণভাৰেহীতি ন আরম্মণভাৰেনেৰ অসাধারণং, অথ খো দ্ৰারারম্মণভাৰেহি অসাধারণং সম্ভৰতীতি ৰচনসেসো.
যেভুয্যসহুপ্পত্তিআদীহীতি যেভুয্যেন চক্খাযতনাদীনি কস্সচি কদাচি একতো উপ্পজ্জন্তি. ‘‘কামধাতুযা উপপত্তিক্খণে কস্সচি একাদসাযতনানি উপ্পজ্জন্তী’’তি হি ৰুত্তং. তস্মা আযতনানং উপ্পত্তিক্কমো তাৰ ন যুজ্জতি, ন পহানক্কমো কুসলাব্যাকতানং অপ্পহাতব্বতো, ন পটিপত্তিক্কমো অকুসলানং, একচ্চঅব্যাকতানঞ্চ অপ্পটিপজ্জনীযতো, ন ভূমিক্কমো অড্ঢেকাদসন্নং আযতনানং একন্তকামাৰচরত্তা, ইতরেসং চতুভূমিপরিযাপন্নত্তা, একচ্চস্স লোকুত্তরভাৰতো চ. এৰং উপ্পত্তিক্কমাদিঅযুত্তিযোজনা ৰেদিতব্বা. যেসু ৰিজ্জমানেসু অত্তভাৰস্স পঞ্ঞাপনা, তে ‘‘ময্হং চক্খু’’ন্তিআদিনা অধিকসিনেহৰত্থুভূতা চক্খাদযো যথা অজ্ঝত্তিকতায, এৰং দস্সনাদিকিচ্চকরইন্দ্রিযতা চ পধানাতি আহ ‘‘অজ্ঝত্তিকভাৰেন, ৰিসযিভাৰেন চা’’তি. ঘানাদিক্কমেনাতি ঘানং জিৰ্হা কাযোতি ইমিনা কমেন.
পচ্চুপ্পন্নারম্মণত্তা ৰা চক্খাদীনি পঠমং ৰুত্তানি, মনো পন কিঞ্চি পচ্চুপ্পন্নারম্মণং, কিঞ্চি যাৰনৰত্তব্বারম্মণন্তি পচ্ছা ৰুত্তং. পচ্চুপ্পন্নারম্মণেসুপি উপাদারূপারম্মণানি চত্তারি পঠমং ৰুত্তানি, ততো ভূতরূপারম্মণং. উপাদারূপারম্মণেসুপি দূরতরে দূরে, সীঘতরং সীঘঞ্চ আরম্মণসম্পটিচ্ছনদীপনত্থং চক্খাদীনং দেসনাক্কমো. চক্খুসোতদ্ৰযঞ্হি দূরগোচরন্তি পঠমং ৰুত্তং. তত্রাপি চক্খু দূরতরগোচরন্তি সব্বপঠমং ৰুত্তং. পস্সন্তোপি হি দূরতরে নদিসোতং ন তস্স সদ্দং সুণাতি. ঘানজিৰ্হাসুপি ঘানং সীঘতরৰুত্তীতি পঠমং ৰুত্তং. পুরতো ঠপিতমত্তস্স হি ভোজনস্স গন্ধো গয্হতীতি. যথাঠানং ৰা তেসং দেসনাক্কমো. ইমস্মিঞ্হি সরীরে সব্বুপরি চক্খুস্স অধিট্ঠানং, তস্স অধো সোতস্স, তস্স অধো ঘানস্স, তস্স অধো জিৰ্হায, তথা কাযস্স যেভুয্যেন, মনো পন অরূপীভাৰতো সব্বপচ্ছা ৰুত্তো. তংতংগোচরত্তা তস্স তস্সানন্তরং বাহিরাযতনানি ৰুত্তানীতি ৰুত্তোৰাযমত্থোতি এৰম্পি ইমেসং কমো ৰেদিতব্বো.
ততোতি হদযৰত্থুভেদতো. যঞ্হি হদযৰত্থুং নিস্সায একং মনোৰিঞ্ঞাণং পৰত্ততি, ন তদেৰ নিস্সায অঞ্ঞং পৰত্ততি. নিদ্দেসৰসেনাতি সঙ্খেপৰিত্থারনিদ্দেসৰসেন. যোজেতব্বং ‘‘কুসলসমুট্ঠানং কুসলসমুট্ঠানস্স সভাগ’’ন্তিআদিনা.
সভাৰোতি ৰিসযিৰিসযভাৰো, তদভিনিব্বত্তিযঞ্চ যোগ্যতা. কারণসমত্থতাতি কারণভূতা সমত্থতা পচ্চযভাৰো. দ্ৰারাদিভাৰোতি দ্ৰারারম্মণে দ্ৰারৰুত্তিভাৰো. ইমস্মিং অত্থেতি অনন্তরং ৰুত্তঅত্থে. যস্মাতি যায ধম্মতায যেন দ্ৰারাদিভাৰেন কারণভূতেন. সম্ভৰনৰিসেসনন্তি কিরিযায পরামসনমাহ. যং সম্ভৰনং, ধম্মতাৰেসাতি অত্থো. রিত্তকানেৰাতি ধুৰাদিভাৰরিত্তকানেৰ. ৰিসমাদীসু অজ্ঝাসযো এতেসন্তি ৰিসমাদিঅজ্ঝাসযানি, ৰিসমাদিঅজ্ঝাসযানি ৰিয হোন্তীতি ৰিসমাদিঅজ্ঝাসযানি, চক্খাদীনি. ৰিসমভাৰ…পে… ৰনভাৰেহীতি ৰিসমভাৰাদিসন্নিস্সিতঅহিআদিসদিসুপাদিন্নধম্মেহি চক্খাদীহি, ৰনসন্নিস্সিতমক্কটসদিসেন চিত্তেন চ অভিরমিতত্তা. ৰনভাৰোতি হি ৰনজ্ঝাসযোতি অত্থো.
পুরিমন্তৰিৰিত্ততাতি পুব্বভাগৰিরহো. উপ্পাদতো পুরিমকোট্ঠাসো হি ইধ পুরিমন্তো. অপরন্তেতি অপরভাগে, ভঙ্গতো উদ্ধন্তি অত্থো. উদযব্বযপরিচ্ছিন্নো হি সভাৰধম্মো. যং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অনিধানগতা ভগ্গা, পুঞ্জো নত্থি অনাগতে’’তি (মহানি. ১০). সদা অভাৰোতি ন সদা অভাৰপতিট্ঠাপনং সব্বকালম্পি নত্থীতি, অথ খো উদযব্বযপরিচ্ছিন্নত্তা সদাভাৰপটিক্খেপোতি আহ ‘‘অনিচ্চলক্খণ’’ন্তি. সভাৰৰিজহনন্তি ভঙ্গপ্পত্তিমাহ. ৰিপরিৰত্তনং উপ্পাদজরাৰত্থাহি সন্তানং ৰিনা ন ৰিকারাপত্তীতি আহ ‘‘সন্তানৰিকারাপত্তি ৰা’’তি.
জাতিধম্মতাদীহীতি জাতিজরাব্যাধিমরণাদিসভাৰতাহি. অনিট্ঠতাতি ন ইট্ঠতা, দুক্খতাতি অত্থো. পুরিমং সামঞ্ঞলক্খণন্তি ‘‘পটিপীল়নট্ঠেনা’’তি পুব্বে সামঞ্ঞতো ৰুত্তং দুক্খলক্খণং. পচ্চযৰসেন দুক্খনাকারেন পৰত্তমানানং সভাৰধম্মানং দুক্খনং পুগ্গলস্সেৰ ৰসেন দুক্খমতাতি আহ ‘‘পুগ্গলস্স পীল়নতো দুক্খম’’ন্তি. দুক্খৰচনন্তি ‘‘দুক্খ’’ন্তি সত্থু ৰচনং.
‘‘নত্থি এতস্স ৰসৰত্তকো’’তি ইমিনা নত্থি এতস্স অত্তাতি অনত্তাতি ইমমত্থং দস্সেতি, ‘‘নাপি ইদং ৰসৰত্তক’’ন্তি ইমিনা পন ন অত্তাতি অনত্তাতি. অত্তনোতি নিযকজ্ঝত্তং সন্ধায ৰদতি. পরস্মিন্তি ততো অঞ্ঞস্মিং. পরস্স চ অত্তনীতি এত্থাপি এসেৰ নযো. তং এতস্স নত্থীতি তং যথাৰুত্তপরপরিকপ্পিতং ৰসৰত্তকং এতস্স চক্খাদিনো নত্থি, এতেন চতুকোটিকসুঞ্ঞতায সঙ্গহো দট্ঠব্বো. ‘‘সুঞ্ঞং তং তেন ৰসৰত্তনাকারেনা’’তি ইমিনা উভযথাপি অৰসৰত্তনট্ঠে দস্সিতব্বে তত্থ তাৰ একং দস্সেতুং ‘‘পরস্সা’’তিআদিং ৰত্ৰা পুন ‘‘অথ ৰা’’তিআদিনা ইতরং দস্সেতি. সামি এৰ সামিকো, ন সামিকো অস্সামিকোতি এৰং অত্থে গয্হমানে ‘‘অস্সামিকতো’’তি পদস্স সুঞ্ঞৰিসেসনতায পযোজনং নত্থি. কামকারিযন্তি যথাকামকরণীযং. অৰসৰত্তনত্থং ৰিসেসেত্ৰা দস্সেতি সমাসদ্ৰযত্থসঙ্গহতো.
সসন্তানে ধম্মানং ৰিসদিসুপ্পত্তি ইধ ভাৰসঙ্কন্তিগমনং নামাতি আহ ‘‘সন্ততিযং ভাৰন্তরুপ্পত্তিযেৰা’’তি. তথা ৰিসদিসুপ্পত্তিযং পুরিমাকারৰিগমো পকতিভাৰৰিজহনন্তি আহ ‘‘সন্ততিযা যথাপৰত্তাকারৰিজহন’’ন্তি. ভৰতীতি ৰা ভাৰো, অৰত্থাৰিসেসো, তস্স সঙ্কমনং ভাৰসঙ্কন্তি. সভাৰধম্মো হি উপ্পাদক্খণং ঠিতিক্খণঞ্চ পত্ৰা ভিজ্জতীতি উপ্পাদাৰত্থায জরাৰত্থং, ততো ভঙ্গাৰত্থং সঙ্কমতীতি ৰুচ্চতি. তথা সঙ্কমতো চ অত্তলাভক্খণতো উদ্ধং জরামরণেহি তংসভাৰপরিচ্চাগো পকতিভাৰৰিজহনন্তি খণৰসেন চেতং যোজেতব্বং. পুব্বাপরৰসেনাতি চ খণানং পুব্বাপরৰসেনাতি অত্থো সম্ভৰতি. একত্থত্তাতি সমানাধিকরণত্তা, ন পন ৰিসেসনৰিসেসিতব্বভাৰানং একত্তা. ‘‘চক্খুং অনিচ্চ’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘অনিচ্চং চক্খু’’ন্তিপি ৰুত্তমেৰ হোতীতি ‘‘যং চক্খু, তং অনিচ্চং, যং অনিচ্চং, তং চক্খু’’ন্তি আপন্নমেৰাতি আহ ‘‘অনিচ্চানং সেসধম্মানম্পি চক্খুভাৰো আপজ্জতী’’তি.
তেহি চ অনিচ্চদুক্খলক্খণেহি চ অনত্তলক্খণমেৰ ৰিসেসেন দস্সিতং ‘‘যদনিচ্চং, তং দুক্খং, যং দুক্খং, তদনত্তা’’তিআদীসু (সং. নি. ৩.১৫, ৪৫, ৭৬, ৮৫; ২.৪.১, ২; পটি. ম. ২.১০) ৰিয. দোসলক্খণাকারনিদস্সনত্থোতি দোসস্স লক্খিতব্বাকারনিদস্সনত্থো. এৰং দুক্খেনাতি এৰং নানপ্পকারেন অক্খিরোগাদিদুক্খেন আবাধতায. অনত্তলক্খণদীপকানন্তি অনত্ততাপঞ্ঞাপনস্স জোতকানং উপাযভূতানং. ন হি ঘটভেদকণ্টকৰেধাদিৰসেন লব্ভমানা অনিচ্চদুক্খতা সত্তানং একন্ততো অনত্ততাধিগমহেতূ হোন্তি. পচ্চযপটিবদ্ধতাঅভিণ্হসম্পটিপীল়নাদিৰসেন পন লব্ভমানা হোন্তি. তথা হি চক্খাদীনি কম্মাদিমহাভূতাদিপচ্চযপটিবদ্ধৰুত্তীনি, ততো এৰ অহুত্ৰা সম্ভৰন্তি, হুত্ৰা পটিৰেন্তীতি অনিচ্চানি, অভিণ্হসম্পটিপীল়িতত্তা দুক্খানি, এৰংভূতানি চ অৰসৰত্তনতো অনত্তকানীতি পরিগ্গহে ঠিতেহি সমুপচিতঞাণসম্ভারেহি পস্সিতুং সক্কা.
কথং পনেতেসং হুত্ৰা অভাৰো জানিতব্বোতি? খণে খণে অঞ্ঞথত্তদস্সনতো. তং কথং ঞাযতীতি? যুত্তিতো. কা পনেত্থ যুত্তীতি? ৰিসেসগ্গহণং. যদি চক্খাদীনং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং ন সিযা, বহিপচ্চযভেদে যদিদং পচ্ছা ৰিসেসগ্গহণং, তং ন সিযা. যস্স হি তাদিসং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং নত্থি, তস্স অসতি বহিপচ্চযৰিসেসে কথং পচ্ছা ৰিসেসগ্গহণং ভৰেয্য, ভৰতি চ ৰিসেসগ্গহণং. তস্মা অত্থি নেসং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং যং সণিকং সণিকং ৰড্ঢেন্তং পচ্ছা পাকটতরং জাযতীতি. তথা হি সরীরস্স তাৰ আনাপানানং অনৰত্থানতো পরিস্সমতো চ ৰিসেসগ্গহণং. অনৰত্থিতা হি অস্সাসপস্সাসা ৰাতা ৰারেন ৰারেন পৰত্তনতো. যদি হি অস্সসিতে ৰা পস্সস্সিতে ৰা সরীরস্স কোচি পচ্ছা ৰিসেসো ন সিযা, ন নেসং কোচি ভেদো সিযা, দিট্ঠো চ সো. তস্মা অস্সসিতং সরীরং অঞ্ঞথা হোন্তং কমেন তাদিসং অৰত্থং পাপুণাতি. যা পস্সাসস্স পচ্চযো হোতি, পস্সসিতে চ পুন তথেৰ অস্সাসস্স পচ্চযো হোতীতি আনাপানানং অনৰত্থানতোপি সরীরস্স ৰিসেসগ্গহণং অঞ্ঞথত্তসিদ্ধি. তথা পরিস্সমোপি অসতি ৰিসেসে পচ্ছা সরীরস্স ন সিযা, যেনাযং ইরিযাপথন্তরাদীনি সেৰনেন পরিস্সমৰিনোদনং করোতি.
অথ ৰা রূপাদিভেদতোপি ৰিসেসগ্গহণং. রূপগন্ধরসফস্সাদীনঞ্হি ৰিসেসেন যো সরীরে অনিন্দ্রিযবদ্ধেসু চ খীরূদকৰত্থপুপ্ফফলোসধিধঞ্ঞাদীনং পচ্ছা ৰিসেসো গয্হতি, সো অসতি বহিপচ্চযৰিসেসে নেসং জরাদিঅৰত্থাসু ৰণ্ণবলাদিভেদো, রসৰীরিযৰিপাকানুভাৰভেদো চ খণে খণে অঞ্ঞথত্তং ৰিনা কথমুপলব্ভেয্য. যং পন তং ধম্মতারূপং সিলাদি, তত্থ কথন্তি? তস্সাপি সীতুণ্হসম্ফস্সভেদতো অত্থেৰ ৰিসেসগ্গহণং. তং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং ৰিনা ন যুজ্জতীতি. সতি চ রূপাদিভেদে সিদ্ধোৰ তংনিস্সযমহাভূতভেদোপি. ন হি নিস্সযমহাভূতভেদেন ৰিনা নিস্সিতভেদো সম্ভৰতীতি. এৰং তাৰ রূপধম্মানং ৰিসেসগ্গহণতো খণে খণে অঞ্ঞথত্তং, ততো চ হুত্ৰা অভাৰসিদ্ধি.
অরূপধম্মানং পন আরম্মণাদিভেদেন ৰিসেসগ্গহণং. যত্থ যত্থ হি আরম্মণে অরূপধম্মা উপ্পজ্জন্তি, তত্থ তত্থেৰ তে ভিজ্জন্তি, ন অঞ্ঞং সঙ্কমন্তি, আরম্মণধম্মা চ যথাসকং খণতো উদ্ধং ন তিট্ঠন্তীতি. স্ৰাযমত্থো পদীপাদিউদাহরণেন ৰেদিতব্বো. অঞ্ঞে এৰ হি খণে খণে রূপাদযো পদীপজালায, তথা খীরধারাদীসু পতন্তীসু, ৰাযুম্হি চ পহরন্তে সম্ফস্সানি. যথা চেতেসং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং, কিমঙ্গং পন চিত্তচেতসিকানং. কিঞ্চ সদ্দভেদতো, সদ্দৰিসেসতোপি তন্নিমিত্তানং চিত্তচেতসিকানং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং, ততো ৰিসেসগ্গহণং. পগুণঞ্হি গন্থং সীঘং পরিৰত্তেন্তস্স চিত্তসমুট্ঠানানং সদ্দানং ভেদো দিট্ঠো. ন হি কারণভেদেন ৰিনা ফলভেদো অত্থি. যথা তং ৰাদিতসদ্দানং, এৰং আরম্মণভেদেন অরূপধম্মানং ৰিসেসগ্গহণং. তেনেৰ নেসং খণে খণে অঞ্ঞথত্তং ৰেদিতব্বং. জাতিভূমিসম্পযুত্তধম্মভেদেন ৰিসেসগ্গহণেপি এসেৰ নযো. এৰং রূপারূপধম্মানং ৰিসেসগ্গহণতো খণে খণে অঞ্ঞথত্তসিদ্ধি. যতো হুত্ৰা অভাৰতো চক্খাদীনি অনিচ্চানীতি সিদ্ধানি, অনিচ্চত্তা এৰ অভিণ্হসম্পটিপীল়নতো দুক্খানি, ততো চ অৰসৰত্তনতো অনত্তকানি. তেনাহ ভগৰা ‘‘যদনিচ্চং, তং দুক্খং, যং দুক্খং, তদনত্তা’’তি (সং. নি. ৩.১৫, ৪৫, ৭৬, ৮৫; ২.৪.১, ২; পটি. ম. ২.১০).
নিরন্তরং পৰত্তমানস্সাতি অভিণ্হসদ্দত্থং ৰিসেসেত্ৰা ৰদতি. ধাতুমত্ততাযাতি ধাতুমত্তভাৰেন. সমূহতোতি সসম্ভারচক্খাদিপিণ্ডতো. ‘‘চক্খাদীন’’ন্তি ইদং ‘‘সমূহতো’’তি পদং অপেক্খিত্ৰা সম্বন্ধে সামিৰচনং, ‘‘ৰিনিব্ভুজন’’ন্তি পদং অপেক্খিত্ৰা কম্মত্থেতি ৰেদিতব্বং. চত্তারিপি ঘনানীতি সন্ততিসমূহকিচ্চারম্মণঘনানি. পৰত্তরূপাদিগ্গহণতোতি রুপ্পনাদিৰসেন পৰত্তঞ্চ তং রূপাদিগ্গহণঞ্চাতি পৰত্তরূপাদিগ্গহণং, ততোতি যোজেতব্বং. অনিচ্চাদিগ্গহণস্স সব্ভাৰাতি রূপৰেদনাদিঞাণতো ভিন্নস্স অনিচ্চাদিঞাণস্স লব্ভমানত্তা. তেন সতিপি রূপাদিঅত্থানং অনিচ্চাদিভাৰে রুপ্পনাদিভাৰতো অনিচ্চাদিভাৰস্স ভেদমাহ. ইদানি তমেৰ ভেদং ঞাততীরণপরিঞ্ঞাৰিসযতায পাকটং কাতুং ‘‘ন হী’’তিআদিমাহ. নাতিধাৰিতুন্তি ইধ লক্খণলক্খণৰন্তা ভিন্না ৰুত্তা. তত্থ লক্খণারম্মণিকৰিপস্সনায খন্ধারম্মণতাৰচনেন অভিন্নাতি অঞ্ঞমঞ্ঞৰিরোধাপাদনেন অতিধাৰিতুং ন যুত্তং. কস্মাতি চে? ৰুত্তং ‘‘তে পনাকারা’’তিআদি. অধিপ্পাযোপি চেত্থ লক্খণানং রূপাদিআকারমত্ততাৰিভাৰনন্তি দট্ঠব্বো. ‘‘অনিচ্চং দুক্খং অনত্তা’’তি হি সঙ্খারে সভাৰতো সল্লক্খেন্তোযেৰ লক্খণানি চ সল্লক্খেতীতি. যথা অনিচ্চাদিতো অনিচ্চতাদীনং ৰুত্তনযেন ভেদো, এৰং অনিচ্চতাদীনম্পি সতিপি লক্খণভাৰসামঞ্ঞে নানাঞাণগোচরতায, নানাপটিপক্খতায, নানিন্দ্রিযাধিকতায চ ৰিমোক্খমুখত্তযভূতানং অঞ্ঞমঞ্ঞভেদোতি দস্সেন্তো ‘‘অনিচ্চন্তি চ গণ্হন্তো’’তিআদিমাহ. তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
সুত্তন্তভাজনীযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.