৮. পচলাযমানসুত্তৰণ্ণনা

৬১. অট্ঠমে আলোকসঞ্ঞং মনসি করেয্যাসীতি দিৰা ৰা রত্তিং ৰা সূরিযপজ্জোতচন্দমণিআদীনং আলোকং ‘‘আলোকো’’তি মনসি করেয্যাসি. ইদং ৰুত্তং হোতি – সূরিযচন্দালোকাদিং দিৰা রত্তিঞ্চ উপলদ্ধং যথালদ্ধৰসেনেৰ মনসি করেয্যাসি, চিত্তে ঠপেয্যাসি. যথা তে সুভাৰিতালোককসিণস্স ৰিয কসিণালোকো যদিচ্ছকং যাৰদিচ্ছকঞ্চ সো আলোকো রত্তিযং উপতিট্ঠতি, যেন তত্থ দিৰাসঞ্ঞং ঠপেয্যাসি, দিৰা ৰিয ৰিগতথিনমিদ্ধোৰ ভৰেয্যাসীতি. তেনাহ ‘‘যথা দিৰা তথা রত্তি’’ন্তি. ইতি ৰিৰটেন চেতসাতি এৰং অপিহিতেন চিত্তেন থিনমিদ্ধপিধানেন অপিহিতত্তা. অপরিযোনদ্ধেনাতি সমন্ততো অনোনদ্ধেন অসঞ্ছাদিতেন. সহোভাসন্তি সঞাণোভাসং. থিনমিদ্ধৰিনোদনআলোকোপি ৰা হোতু কসিণালোকোপি ৰা পরিকম্মালোকোপি ৰা, উপক্কিলেসালোকো ৰিয সব্বোযং আলোকো ঞাণসমুট্ঠানোৰাতি. যেসং অকরণে পুগ্গলো মহাজানিযো হোতি, তানি অৰস্সং কাতব্বানি. যানি অকাতুম্পি ৰট্টন্তি, সতি সমৰাযে কাতব্বতো তানি করণীযানীতি আহ ‘‘ইতরানি করণীযানী’’তি. অথ ৰা কত্তব্বানি কম্মানি করণং অরহন্তীতি করণীযানি. ইতরানি কিচ্চানীতিপি ৰদন্তি.

আদিনযপ্পৰত্তা ৰিগ্গাহিককথাতি ‘‘ন ত্ৰং ইমং ধম্মৰিনযং আজানাসি, অহং ইমং ধম্মৰিনযং আজানামি, কিং ত্ৰং ইমং ধম্মৰিনযং আজানিস্সসি, মিচ্ছাপটিপন্নো ত্ৰমসি, অহমস্মি সম্মাপটিপন্নো, সহিতং মে, অসহিতং তে, পুরেৰচনীযং পচ্ছা অৰচ, পচ্ছাৰচনীযং পুরে অৰচ, অধিচিণ্ণং তে ৰিপরাৰত্তং, আরোপিতো তে ৰাদো, নিগ্গহিতো ত্ৰমসি. চর ৰাদপ্পমোক্খায, নিব্বেঠেহি ৰা সচে পহোসী’’তি (দী. নি. ১.১৮; ম. নি. ৩.৪১) এৰংপৰত্তা কথা. তত্থ সহিতং মেতি (দী. নি. অট্ঠ. ১.১৮) ময্হং ৰচনং সহিতং সিলিট্ঠং, অত্থযুত্তং কারণযুত্তন্তি অত্থো. সহিতন্তি ৰা পুব্বাপরাৰিরুদ্ধং. অসহিতং তেতি তুয্হং ৰচনং অসহিতং অসিলিট্ঠং. অধিচিণ্ণং তে ৰিপরাৰত্তন্তি যং তুয্হং দীঘরত্তাচিণ্ণৰসেন সুপ্পগুণং, তং ময্হং একৰচনেনেৰ ৰিপরাৰত্তং পরিৰত্তিত্ৰা ঠিতং, ন কিঞ্চি জানাসীতি অত্থো. আরোপিতো তে ৰাদোতি মযা তৰ ৰাদে দোসো আরোপিতো. চর ৰাদপ্পমোক্খাযাতি দোসমোচনত্থং চর ৰিচর, তত্থ তত্থ গন্ত্ৰা সিক্খাতি অত্থো. নিব্বেঠেহি ৰা সচে পহোসীতি অথ সযং পহোসি, ইদানি এৰ নিব্বেঠেহীতি অত্থো.

তণ্হা সব্বসো খীযন্তি এত্থাতি তণ্হাসঙ্খযো, তস্মিং. তণ্হাসঙ্খযেতি চ ইদং ৰিসযে ভুম্মন্তি আহ ‘‘তং আরম্মণং কত্ৰা’’তি. ৰিমুত্তচিত্ততাযাতি সব্বসংকিলেসেহি ৰিপ্পযুত্তচিত্ততায. অপরভাগে পটিপদা নাম অরিযসচ্চাভিসমযো. সা সাসনচারিগোচরা পচ্চত্তং ৰেদিতব্বতোতি আহ ‘‘পুব্বভাগপ্পটিপদং সংখিত্তেন দেসেথাতি পুচ্ছতী’’তি. অকুপ্পধম্মতায খযৰযসঙ্খাতং অন্তং অতীতাতি অচ্চন্তা, সো এৰ অপরিহাযনসভাৰত্তা অচ্চন্তা নিট্ঠা অস্সাতি অচ্চন্তনিট্ঠা. তেনাহ ‘‘একন্তনিট্ঠো সততনিট্ঠোতি অত্থো’’তি. ন হি পটিৰিদ্ধস্স লোকুত্তরধম্মস্স দস্সন্নং কুপ্পন্নং নাম অত্থি. অচ্চন্তমেৰ চতূহি যোগেহি খেমো এতস্স অত্থীতি অচ্চন্তযোগক্খেমী. মগ্গব্রহ্মচরিযস্স ৰুসিতত্তা তস্স চ অপরিহাযনসভাৰত্তা অচ্চন্তং ব্রহ্মচারীতি অচ্চন্তব্রহ্মচারী. তেনাহ ‘‘নিচ্চব্রহ্মচারীতি অত্থো’’তি. পরিযোসানন্তি মগ্গব্রহ্মচরিযপরিযপরিযোসানং ৰট্টদুক্খপরিযোসানঞ্চ.

পঞ্চক্খন্ধাতি পঞ্চুপাদানক্খন্ধা. সক্কাযসব্বঞ্হি সন্ধায ইধ ‘‘সব্বে ধম্মা’’তি ৰুত্তং ৰিপস্সনাৰিসযস্স অধিপ্পেতত্তা. তস্মা আযতনধাতুযোপি তগ্গতিকা এৰ দট্ঠব্বা. তেনাহ ভগৰা ‘‘নালং অভিনিৰেসাযা’’তি. ন যুত্তা অভিনিৰেসায ‘‘এতং মম, এসো মে অত্তা’’তি অজ্ঝোসানায. ‘‘অলমেৰ নিব্বিন্দিতুং অলং ৰিরজ্জিতু’’ন্তিআদীসু (দী. নি. ২.২৭২; সং. নি. ২.১২৪, ১২৮, ১৩৪, ১৪৩) ৰিয অলং-সদ্দো যুত্তত্থোপি হোতীতি আহ ‘‘ন যুত্তা’’তি. সম্পজ্জন্তীতি ভৰন্তি. যদিপি ‘‘ততিযা চতুত্থী’’তি ইদং ৰিসুদ্ধিদ্ৰযং অভিঞ্ঞাপঞ্ঞা, তস্স পন সপচ্চযনামরূপদস্সনভাৰতো সতি চ পচ্চযপরিগ্গহে সপচ্চযত্তা অনিচ্চন্তি, নামরূপস্স অনিচ্চতায দুক্খং, দুক্খঞ্চ অনত্তাতি অত্থতো লক্খণত্তযং সুপাকটমেৰ হোতীতি আহ ‘‘অনিচ্চং দুক্খং অনত্তাতি ঞাতপরিঞ্ঞায অভিজানাতী’’তি. তথেৰ তীরণপরিঞ্ঞাযাতি ইমিনা অনিচ্চাদিভাৰেন নালং অভিনিৰেসাযাতি নামরূপস্স উপসংহরতি, ন অভিঞ্ঞাপঞ্ঞানং সম্ভারধম্মানং. পুরিমায হি অত্থতো আপন্নং লক্খণত্তযং গণ্হাতি সলক্খণসল্লক্খণপরত্তা তস্সা. দুতিযায সরূপতো তস্সা লক্খণত্তযারোপনৰসেন সম্মসনভাৰতো. একচিত্তক্খণিকতায অভিনিপাতমত্ততায চ অপ্পমত্তকম্পি. রূপপরিগ্গহস্স ওল়ারিকভাৰতো অরূপপরিগ্গহং দস্সেতি. দস্সেন্তো চ ৰেদনায আসন্নভাৰতো, ৰিসেসতো সুখসারাগিতায, ভৰস্সাদগধিতমানসতায চ থেরস্স ৰেদনাৰসেন নিব্বত্তেত্ৰা দস্সেতি.

খযৰিরাগোতি খযসঙ্খাতো ৰিরাগো সঙ্খারানং পলুজ্জনা. যং আগম্ম সব্বসো সঙ্খারেহি ৰিরজ্জনা হোতি, তং নিব্বানং অচ্চন্তৰিরাগো. নিরোধানুপস্সিম্হিপীতি নিরোধানুপস্সিপদেপি. এসেৰ নযোতি অতিদিসিত্ৰা তং একদেসেন ৰিৰরন্তো ‘‘নিরোধোপি হি…পে… দুৰিধোযেৰা’’তি আহ. খন্ধানং পরিচ্চজনং তপ্পটিবদ্ধকিলেসপ্পহানৰসেনাতি যেনাকারেন ৰিপস্সনা কিলেসে পজহতি, তেনাকারেন তংনিমিত্তক্খন্ধে চ পজহতীতি ৰত্তব্বতং অরহতীতি আহ ‘‘সা হি…পে… ৰোস্সজ্জতী’’তি. আরম্মণতোতি কিচ্চসাধনৰসেন আরম্মণকরণতো. এৰঞ্হি মগ্গতো অঞ্ঞেসং নিব্বানারম্মণানং পক্খন্দনৰোস্সগ্গাভাৰো সিদ্ধোৰ হোতি. পরিচ্চজনেন পক্খন্দনেন চাতি দ্ৰীহিপি ৰা কারণেহি. সোতি মগ্গো. সব্বেসং খন্ধানং ৰোস্সজ্জনং তপ্পটিবদ্ধসংকিলেসপ্পহানেন দট্ঠব্বং. যস্মা ৰা ৰিপস্সনাচিত্তং পক্খন্দতীতি মগ্গসম্পযুত্তচিত্তং সন্ধাযাহ. মগ্গো চ সমুচ্ছেদৰসেন কিলেসে খন্ধে চ পরিচ্চজতি, তস্মা যথাক্কমং ৰিপস্সনামগ্গানঞ্চ ৰসেন পক্খন্দনপরিচ্চাগৰোস্সগ্গাপি ৰেদিতব্বা. তদুভযসমঙ্গীতি ৰিপস্সনাসমঙ্গী মগ্গসমঙ্গী চ. ‘‘অনিচ্চানুপস্সনায নিচ্চসঞ্ঞং পজহতী’’তিআদিৰচনতো (পটি. ম. ১.৫২) হি যথা ৰিপস্সনায কিলেসানং পরিচ্চাগপ্পটিনিস্সগ্গো লব্ভতি, এৰং আযতিং তেহি কিলেসেহি উপ্পাদেতব্বক্খন্ধানম্পি পরিচ্চাগপটিনিস্সগ্গো ৰত্তব্বো. পক্খন্দনপটিনিস্সগ্গো পন মগ্গে লব্ভমানায একন্তকারণভূতায ৰুট্ঠানগামিনিৰিপস্সনায ৰসেন ৰেদিতব্বো. মগ্গে পন তদুভযম্পি ঞাযাগতমেৰ নিপ্পরিযাযতোৰ লব্ভমানত্তা. তেনাহ ‘‘তদুভযসমঙ্গীপুগ্গলো’’তিআদি. পুচ্ছন্তস্স অজ্ঝাসযৰসেন ‘‘ন কিঞ্চি লোকে উপাদিযতী’’তি এত্থ কামুপাদানৰসেন উপাদিযনং পটিক্খিপতীতি আহ ‘‘তণ্হাৰসেন ন উপাদিযতী’’তি. তণ্হাৰসেন ৰা অসতি উপাদিযনে দিট্ঠিৰসেন উপাদিযনং অনৰকাসমেৰাতি ‘‘তণ্হাৰসেন’’ইচ্চেৰ ৰুত্তং. ন পরামসতীতি নাদিযতি. দিট্ঠিপরামাসৰসেন ৰা ‘‘নিচ্চ’’ন্তিআদিনা ন পরামসতি. সংখিত্তেনেৰ কথেসীতি তস্স অজ্ঝাসযৰসেন পপঞ্চং অকত্ৰা কথেসি.

পচলাযমানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.