৪. কারণপালীসুত্তৰণ্ণনা

১৯৪. চতুত্থে পণ্ডিতো মঞ্ঞেতি এত্থ মঞ্ঞেতি ইদং ‘‘মঞ্ঞতী’’তি ইমিনা সমানত্থং নিপাতপদং. তস্স ইতি-সদ্দং আনেত্ৰা অত্থং দস্সেন্তো ‘‘পণ্ডিতোতি মঞ্ঞতী’’তি আহ. অনুমতিপুচ্ছাৰসেন চেতং ৰুত্তং. তেনেৰাহ ‘‘উদাহু নো’’তি. ‘‘তং কিং মঞ্ঞতি ভৰং পিঙ্গিযানী সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৰেয্যত্তিয’’ন্তি ৰুত্তমেৰত্থং পুন গণ্হন্তো ‘‘পণ্ডিতো মঞ্ঞে’’তি আহ, তস্মা ৰুত্তং ‘‘ভৰং পিঙ্গিযানী সমণং গোতমং পণ্ডিতোতি মঞ্ঞতি উদাহু নো’’তি, যথা তে খমেয্য, তথা নং কথেহীতি অধিপ্পাযো. অহং কো নাম, মম অৰিসযো এসোতি দস্সেতি. কো চাতি হেতুনিস্সক্কে পচ্চত্তৰচনন্তি আহ ‘‘কুতো চা’’তি. তথা চাহ ‘‘কেন কারণেন জানিস্সামী’’তি, যেন কারণেন সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৰেয্যত্তিযং জানেয্যং, তং কারণং মযি নত্থীতি অধিপ্পাযো. বুদ্ধোযেৰ ভৰেয্য অবুদ্ধস্স সব্বথা বুদ্ধঞাণানুভাৰং জানিতুং অসক্কুণেয্যত্তাতি. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘অপ্পমত্তকং পনেতং, ভিক্খৰে, ওরমত্তকং সীলমত্তকং, যেন পুথুজ্জনো তথাগতস্স ৰণ্ণং ৰদমানো ৰদেয্য (দী. নি. ১.৭). অত্থি, ভিক্খৰে, অঞ্ঞেৰ ধম্মা গম্ভীরা দুদ্দসা দুরনুবোধা…পে… যেহি তথাগতস্স যথাভূতং ৰণ্ণং সম্মা ৰদমানো ৰদেয্যা’’তি (দী. নি. ১.২৮) চ. এত্থাতি ‘‘সোপি নূনস্স তাদিসো’’তি এতস্মিং পদে.

পসত্থপ্পসত্থোতি পসত্থেহি পাসংসেহি অত্তনো গুণেহেৰ সো পসত্থো, ন তস্স কিত্তিনা, পসংসাসভাৰেনেৰ পাসংসোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সব্বগুণান’’ন্তিআদি. মণিরতনন্তি চক্কৰত্তিনো মণিরতনং.

সদেৰকে পাসংসানম্পি পাসংসোতি দস্সেতুং ‘‘পসত্থেহি ৰা’’তি দুতিযৰিকপ্পো গহিতো. অরণীযতো অত্থো, সো এৰ ৰসতীতি ৰসোতি অত্থৰসো. তস্স তস্স পযোগস্স আনিসংসভূতং ফলন্তি আহ ‘‘অত্থৰসন্তি অত্থানিসংস’’ন্তি. অত্থো ৰা ফলং তদধীনৰুত্তিতায ৰসো এতস্সাতি অত্থৰসো, কারণং.

খুদ্দকমধূতি খুদ্দকমক্খিকাহি কতদণ্ডকমধু. অনেল়কন্তি নিদ্দোসং অপগতমক্খিকণ্ডকং.

উদাহরীযতি উব্বেগপীতিৰসেনাতি উদানং, তথা ৰা উদাহরণং উদানং. তেনাহ ‘‘উদাহারং উদাহরী’’তি. যথা পন তং ৰচনং উদানন্তি ৰুচ্চতি, তং দস্সেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদি ৰুত্তং. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

কারণপালীসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.