৭. সন্তুট্ঠিসুত্তৰণ্ণনা
২৭. সত্তমে নিদ্দোসানীতি অৰজ্জরহিতানি আগমনসুদ্ধিতো কাযমণ্ডনাদিকিলেসৰত্থুভাৰাভাৰতো চ. তত্থ সুলভতায পরিযেসনদুক্খস্স অভাৰো দস্সিতো, অপ্পতায পরিহরণদুক্খস্সপি অভাৰো দস্সিতো, অনৰজ্জতায অগরহিতব্বতায ভিক্খুসারুপ্পভাৰো দস্সিতো হোতি. অপ্পতায ৰা পরিত্তাসস্স অৰত্থুতা, সুলভতায গেধাদীনং অৰত্থুতা, অনৰজ্জতায আদীনৰদস্সননিস্সরণপঞ্ঞানং অত্থিতা দস্সিতা হোতি. অপ্পতায ৰা লাভেন ন সোমনস্সং জনযন্তি, অলাভেন ন দোমনস্সং জনযন্তি, অনৰজ্জতায ৰিপ্পটিসারনিমিত্তং অঞ্ঞাণুপেক্খং ন জনযন্তি অৰিপ্পটিসারৰত্থুভাৰতো.
পংসুকূলন্তি সঙ্কারকূটাদীসু যত্থ কত্থচি পংসূনং উপরি ঠিতত্তা অব্ভুগ্গতট্ঠেন পংসুকূলং ৰিযাতি পংসুকূলং, পংসু ৰিয কুচ্ছিতভাৰং উলতি গচ্ছতীতি পংসুকূলন্তি এৰং লদ্ধনামং রথিকাদীসু পতিতনন্তকানি উচ্চিনিত্ৰা কতচীৰরং. রুক্খমূলন্তি ৰিৰেকানুরূপং যং কিঞ্চি রুক্খসমীপং. যং কিঞ্চি মুত্তন্তি যং কিঞ্চি গোমুত্তং. কেচি পনেত্থ ‘‘গোমুত্তপরিভাৰিতহরীতকখণ্ডং পূতিমুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. ‘‘পূতিভাৰেন আপণাদিতো ৰিস্সট্ঠং ছড্ডিতং অপরিগ্গহিতং যং কিঞ্চি ভেসজ্জং পূতিমুত্তন্তি অধিপ্পেত’’ন্তি অপরে.
যতো খোতি পচ্চত্তে নিস্সক্কৰচনং, যং খোতি ৰুত্তং হোতি. তেন তুট্ঠো হোতীতি ৰুত্তকিরিযং পরামসতি. তুট্ঠোতি সন্তুট্ঠো. ইদমস্সাহন্তি য্ৰাযং চতুব্বিধেন যথাৰুত্তেন পচ্চযেন অপ্পেন সুলভেন সন্তোসো, ইদং ইমস্স ভিক্খুনো সীলসংৰরাদীসু অঞ্ঞতরং একং সামঞ্ঞঙ্গং সমণভাৰকারণন্তি অহং ৰদামি. সন্তুট্ঠস্স হি চতুপারিসুদ্ধিসীলং পরিপুণ্ণং হোতি, সমথৰিপস্সনা চ ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি. অথ ৰা সামঞ্ঞং নাম অরিযমগ্গো, তস্স সঙ্খেপতো দ্ৰে অঙ্গা বাহিরং অজ্ঝত্তিকন্তি. তত্থ বাহিরং সপ্পুরিসূপনিস্সযো সদ্ধম্মস্সৰনঞ্চ. অজ্ঝত্তিকং পন যোনিসোমনসিকারো ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তি চ. তেসু যস্মা যথারহং ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিভূতা তস্স মূলভূতা চেতে ধম্মা, যদিদং অপ্পিচ্ছতা সন্তুট্ঠিতা পৰিৰিত্ততা অসংসট্ঠতা আরদ্ধৰীরিযতাতি এৰমাদযো, তস্মা ৰুত্তং ‘‘ইদমস্সাহং অঞ্ঞতরং সামঞ্ঞঙ্গন্তি ৰদামী’’তি.
সেনাসনমারব্ভাতি ৰিহারাদিং মঞ্চপীঠাদিঞ্চ সেনাসনং নিস্সায. চীৰরং পানভোজনন্তি নিৰাসনাদিচীৰরং অম্বপানকাদিপানং খাদনীযভোজনীযাদিভুঞ্জিতব্বৰত্থুঞ্চ আরব্ভাতি সম্বন্ধো. ৰিঘাতোতি ৰিঘাতভাৰো, চিত্তস্স দুক্খং ন হোতীতি যোজনা. অযঞ্হেত্থ সঙ্খেপত্থো – ‘‘অমুকস্মিং নাম আৰাসে পচ্চযা সুলভা’’তি লভিতব্বট্ঠানগমনেন ৰা ‘‘ময্হং পাপুণাতি, ন তুয্হ’’ন্তি ৰিৰাদাপজ্জনেন ৰা নৰকম্মকরণাদিৰসেন ৰা সেনাসনাদীনি পরিযেসন্তানং অসন্তুট্ঠানং ইচ্ছিতালাভাদিনা যো ৰিঘাতো চিত্তস্স হোতি, সো তত্থ সন্তুট্ঠস্স ন হোতি. দিসা নপ্পটিহঞ্ঞতীতি সন্তুট্ঠিযা চাতুদ্দিসভাৰেন দিসা ন পটিহনতি. ৰুত্তঞ্হেতং ‘‘চাতুদ্দিসো অপ্পটিঘো চ হোতি, সন্তুস্সমানো ইতরীতরেনা’’তি (সু. নি. ৪২).
সমণধম্মস্স অনুলোমাতি সমণধম্মস্স সমথৰিপস্সনাভাৰনায, অরিযমগ্গস্সেৰ ৰা অনুচ্ছৰিকা অপ্পিচ্ছতাদযো. তুট্ঠচিত্তস্স ভিক্খুনোতি তুট্ঠচিত্তেন ভিক্খুনা. অধিগ্গহিতা হোন্তীতি পটিপক্খধম্মে অভিভৰিত্ৰা গহিতা হোন্তি. অন্তোগতাতি অব্ভন্তরগতা. ন পরিবাহিরাতি ন বাহিরা কতা.
সন্তুট্ঠিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.