৪. কাল়কারামসুত্তৰণ্ণনা
২৪. চতুত্থে বাল়্হং খো নে পসংসসীতি নে সমণে বাল়্হং কত্ৰা পসংসসি ৰণ্ণযসি. কীদিসং সীলং এতেসন্তি কিংসীলা. কো সমাচারো এতেসন্তি কিংসমাচারা. গুণমগ্গসণ্ঠিতাতি গুণগ্গসণ্ঠিতা. ম-কারো পদসন্ধিকরো, অগ্গগুণে পতিট্ঠিতাতি ৰুত্তং হোতি. সন্তিন্দ্রিযা সন্তমানসা, ‘‘সন্তং তেসং গতং ঠিত’’ন্তিপি পঠন্তি. এককিযাতি এককা, চতূসু ইরিযাপথেসু এককা হুত্ৰা ৰিহরন্তীতি অধিপ্পাযো. তেনেৰাহ ‘‘অদুতিযা’’তি. তাদিসা সমণা মমাতীতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো. তেন –
‘‘কাযকম্মং সুচি নেসং, ৰাচাকম্মং অনাৰিলং;
মনোকম্মং সুৰিসুদ্ধং, তাদিসা সমণা মম.
‘‘ৰিমলা সঙ্খমুত্তাভা, সুদ্ধা অন্তরবাহিরা;
পুণ্ণা সুদ্ধেহি ধম্মেহি, তাদিসা সমণা মম.
‘‘লাভেন উন্নতো লোকো, অলাভেন চ ওনতো;
লাভালাভেন একট্ঠা, তাদিসা সমণা মম.
‘‘যসেন উন্নতো লোকো, অযসেন চ ওনতো;
যসাযসেন একট্ঠা, তাদিসা সমণা মম.
‘‘পসংসাযুন্নতো লোকো, নিন্দাযপি চ ওনতো;
সমা নিন্দাপসংসাসু, তাদিসা সমণা মম.
‘‘সুখেন উন্নতো লোকো, দুক্খেনপি চ ওনতো;
অকম্পা সুখদুক্খেসু, তাদিসা সমণা মমা’’তি. (ধ. প. অট্ঠ. ২.৩০৩ চূল়সুভদ্দাৰত্থু) –
এৰমাদিং সঙ্গণ্হাতি.
‘‘দূরে সন্তো’’তিআদিগাথায অযমত্থো. সন্তোতি রাগাদীনং সন্ততায বুদ্ধাদযো সন্তো নাম, ইধ পন পুব্ববুদ্ধেসু কতাধিকারা উস্সন্নকুসলমূলা ভাৰিতভাৰনা সত্তা সন্তোতি অধিপ্পেতা. পকাসন্তীতি দূরে ঠিতাপি বুদ্ধানং ঞাণপথং আগচ্ছন্তা পাকটা হোন্তি. হিমৰন্তোৰাতি যথা তিযোজনসহস্সৰিত্থতো পঞ্চযোজনসতুব্বেধো চতুরাসীতিযা কূটসহস্সেহি পটিমণ্ডিতো হিমৰন্তপব্বতো দূরে ঠিতানম্পি অভিমুখে ঠিতো ৰিয পকাসতি, এৰং পকাসন্তীতি অত্থো. অসন্তেত্থ ন দিস্সন্তীতি লাভগরুকা, ৰিত্থিণ্ণপরলোকা, আমিসচক্খুকা, জীৰিকত্থায পব্বজিতা, বালপুগ্গলা অসন্তো নাম. তে এত্থ বুদ্ধানং দক্খিণস্স জাণুমণ্ডলস্স সন্তিকে নিসিন্নাপি ন দিস্সন্তি ন পঞ্ঞাযন্তি. রত্তিং খিত্তা যথা সরাতি রত্তিং চতুরঙ্গসমন্নাগতে অন্ধকারে খিত্তা সরা ৰিয তথারূপস্স উপনিস্সযভূতস্স পুব্বহেতুনো অভাৰেন ন পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো.
ব্রহ্মদেয্যন্তি সেট্ঠদেয্যং, যথা দিন্নং ন পুন গহেতব্বং হোতি নিস্সট্ঠং পরিচ্চত্তং, এৰং দিন্নন্তি অত্থো.
দিট্ঠং ন মঞ্ঞতীতি এত্থ দিট্ঠন্তি মংসচক্খুনাপি দিট্ঠং, দিব্বচক্খুনাপি দিট্ঠং, রূপাযতনস্সেতং অধিৰচনং. যঞ্হি চক্খুদ্ৰযেন কতদস্সনকিরিযাসমাপনং, যং চক্খুদ্ৰযং পস্সতি অপস্সি পস্সিস্সতি, সমৰাযে পস্সেয্য, তং সব্বং কালৰিসেসৰচনিচ্ছায অভাৰতো ‘‘দিট্ঠ’’ন্তেৰ ৰুত্তং যথা ‘‘দুদ্ধ’’ন্তি. তেনেৰাহ ‘‘দিট্ঠং রূপাযতন’’ন্তি. এৰরূপানি হি ৰচনানীতি ‘‘দট্ঠব্বং সোতব্ব’’ন্তিআদীনি.
লাভেপি তাদী, অলাভেপি তাদীতি যথা অলাভকালে লাভস্স লদ্ধকালেপি তথেৰাতি তাদিসো. যসেপীতি যসে সতিপি মহাপরিৰারকালেপি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
কাল়কারামসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.