২.দুতিযউরুৰেলসুত্তৰণ্ণনা

২২. দুতিযে হুহুঙ্কজাতিকেনাতি সো কির দিট্ঠমঙ্গলিকো মানৰসেন কোধৰসেন চ ‘‘হুহু’’ন্তি করোন্তো ৰিচরতি, তস্মা হুহুঙ্কজাতিকোতি ৰুচ্চতি. ‘‘হুহুক্কজাতিকো’’তিপি পঠন্তি, তেন সদ্ধিং আগতাতি অত্থো. জরাজিণ্ণাতি জরায খণ্ডদন্তপলিতকেসাদিভাৰং আপাদিতা. ৰযোৰুদ্ধাতি অঙ্গপচ্চঙ্গানং ৰুদ্ধিমরিযাদপ্পত্তা. জাতিমহল্লকাতি উপপত্তিযা মহল্লকভাৰেন সমন্নাগতা. মহত্তং লন্তি গণ্হন্তীতি মহল্লকা, জাতিযা মহল্লকা, ন ৰিভৰাদিনাতি জাতিমহল্লকা. ৰযোঅনুপ্পত্তাতি পচ্ছিমৰযং সম্পত্তা, পচ্ছিমৰযো নাম ৰস্সসতস্স পচ্ছিমো ততিযো ভাগো. জিণ্ণাতি ৰা পোরাণা, চিরকালপ্পৰত্তকুলন্ৰযাতি ৰুত্তং হোতি. ৰুদ্ধাতি সীলাচারাদিগুণৰুদ্ধিযুত্তা. মহল্লকাতি ৰিভৰমহন্ততায সমন্নাগতা. মহদ্ধনাতি মহাভোগা. অদ্ধগতাতি মগ্গপ্পটিপন্না ব্রাহ্মণানং ৰতচরিযাদিমরিযাদং অৰীতিক্কম্ম চরমানা. ৰযোঅনুপ্পত্তাতি জাতিৰুদ্ধভাৰং অন্তিমৰযং অনুপ্পত্তা. সুতং নেতন্তি এত্থ সুতং নো এতন্তি পদচ্ছেদো. নোতি চ করণত্থে সামিৰচনং. তেনাহ ‘‘অম্হেহি সুত’’ন্তি.

অকালেতি অযুত্তকালে. অসভাৰং ৰদতীতি যং নত্থি, তং ৰদতি. অনত্থং ৰদতীতি অকারণনিস্সিতং ৰদতি. অকারণনিস্সিতন্তি চ নিপ্ফলন্তি অত্থো. ফলঞ্হি কারণনিস্সিতং. অকারণনিস্সিততা চ তদৰিনাভাৰতো অকারণে নিস্সিতং, নিপ্ফলং সম্ফন্তি ৰুত্তং হোতি. অৰিনযং ৰদতীতি ন সংৰরৰিনযপ্পটিসংযুত্তং ৰদতি, অত্তনো সুণন্তস্স চ ন সংৰরৰিনযাৰহং ৰদতীতি ৰুত্তং হোতি. ন হদযে নিধেতব্বযুত্তকন্তি অহিতসংহিতত্তা চিত্তং অনুপ্পৰেসেত্ৰা নিধেতুং অযুত্তং. কথেতুং অযুত্তকালেনাতি ধম্মং কথেন্তেন যো অত্থো যস্মিং কালে ৰত্তব্বো, ততো পুব্বে পচ্ছা চ তস্স অকালো, তস্মিং অযুত্তকালে ৰত্তা. অপদেসরহিতন্তি সুত্তাপদেসরহিতং. সাপদেসং সকারণং কত্ৰা ন কথেতীতি ‘‘ভগৰতা অসুকে সুত্তে এৰং ৰুত্ত’’ন্তি এৰং সাপদেসং কারণসহিতং কত্ৰা ন কথেতি.

পরিযন্তরহিতন্তি পরিচ্ছেদরহিতং, সুত্তং ৰা জাতকং ৰা নিক্খিপিত্ৰা তস্স অনুযোগং উপমং ৰা ৰত্থুং ৰা আহরিত্ৰা যং সুত্তং জাতকং ৰা নিক্খিপিতং, তস্স সরীরভূতং কথং অনামসিত্ৰা বাহিরকথংযেৰ কথেতি, নিক্খিত্তং নিক্খিত্তমত্তমেৰ হোতি, ‘‘সুত্তং নু খো কথেতি জাতকং নু খো, নাস্স অন্তং ৰা কোটিং ৰা পস্সামা’’তি ৰত্তব্বতং আপজ্জতি. যথা ৰটরুক্খসাখানং গতগতট্ঠানে পারোহা ওতরন্তি, ওতিণ্ণো-তিণ্ণট্ঠানে ৰিরুল়্হিং আপজ্জিত্ৰা পুন ৰড্ঢন্তিযেৰ, এৰং অড্ঢযোজনম্পি যোজনম্পি গচ্ছতিযেৰ. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে পন মূলরুক্খো ৰিনস্সতি, অনুজাতপারোহমূলানিযেৰ তিট্ঠন্তি, এৰং অযম্পি নিগ্রোধধম্মকথিকো নাম হোতি. নিক্খিত্তং নিক্খিত্তমেৰ কত্ৰা পস্সেনেৰ পরিহরন্তো গচ্ছতি. যো পন বহুম্পি ভণন্তো ‘‘এতদত্থমিদং ৰুত্ত’’ন্তি নিক্খিত্তসুত্ততো অঞ্ঞম্পি অনুযোগূপমাৰত্থুৰসেন তদুপযোগীনং আহরিত্ৰা আহরিত্ৰা জানাপেতুং সক্কোতি, তথারূপস্স ধম্মকথিকস্স বহুম্পি কথেতুং ৰট্টতি. ন লোকিযলোকুত্তরঅত্থনিস্সিতন্তি অত্তনো পরেসঞ্চ ন লোকিযলোকুত্তরহিতাৰহং.

পকট্ঠানং উক্কট্ঠানং সীলাদিঅত্থানং বোধনতো সভাৰনিরুত্তিৰসেন চ বুদ্ধাদীহি ভাসিতত্তা পকট্ঠানং ৰচনপ্পবন্ধানং আল়ীতি পাল়ি, পরিযত্তিধম্মো. পুরিমস্স অত্থস্স পচ্ছিমেন অত্থেন অনুসন্ধানং অনুসন্ধি, অত্থমুখেন পন পাল়িপ্পদেসানম্পি অনুসন্ধি হোতিযেৰ. স্ৰাযং অনুসন্ধি পুচ্ছানুসন্ধিঅজ্ঝাসযানুসন্ধিযথানুসন্ধিআদিৰসেন চতুব্বিধো, তংতংদেসনানং পন পুব্বাপরপাল়িৰসেন অনুসন্ধিৰসেন পুব্বাপরৰসেনাতি পচ্চেকং যোজেতব্বং. উগ্গহিতন্তি ব্যঞ্জনসো অত্থসো চ উদ্ধং উদ্ধং গহিতং, পরিযাপুণনৰসেন চেৰ পরিপুচ্ছাৰসেন চ হদযেন গহিতন্তি অত্থো. ৰট্টদুক্খনিস্সরণত্থিকেহি সোতব্বতো সুতং, পরিযত্তিধম্মো. তং ধারেতীতি সুতধরো. যো হি সুতধরো, সুতং তস্মিং পতিট্ঠিতং হোতি সুপ্পতিট্ঠিতং অরোগিকং, তস্মা ৰুত্তং ‘‘সুতস্স আধারভূতো’’তি. তেনাহ ‘‘যস্স হী’’তিআদি. একং পদং একক্খরম্পি অৰিনট্ঠং হুত্ৰা সন্নিচীযতীতি সন্নিচযো, সুতং সন্নিচযো এতস্মিন্তি সুতসন্নিচযো. অজ্ঝোসাযাতি অনুপ্পৰিসিত্ৰা. তিট্ঠতীতি ন সম্মুস্সতি.

পগুণাতি ৰাচুগ্গতা. নিচ্চলিকন্তি অৰিপরিৰত্তং. সংসন্দিত্ৰাতি অঞ্ঞেহি সংসন্দিত্ৰা. সমনুগ্গাহিত্ৰাতি পরিপুচ্ছাৰসেন অত্থং ওগাহিত্ৰা. পবন্ধস্স ৰিচ্ছেদাভাৰতো গঙ্গাসোতসদিসং. ‘‘ভৰঙ্গসোতসদিস’’ন্তি ৰা পাঠো, অকিত্তিমং সুখপ্পৰত্তীতি অত্থো. সুত্তেকদেসস্স সুত্তমত্তস্স চ ৰচসা পরিচযো ইধ নাধিপ্পেতো, ৰগ্গাদিৰসেন পন অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘সুত্তদসক…পে… সজ্ঝাযিতা’’তি, ‘‘দসসুত্তানি গতানি, দসৰগ্গানি গতানী’’তিআদিনা সল্লক্খেত্ৰা ৰাচায সজ্ঝাযিতাতি অত্থো. মনসা অনু অনু পেক্খিতা ভাগসো নিজ্ঝাযিতা চিন্তিতা মনসানুপেক্খিতা. রূপগতং ৰিয পঞ্ঞাযতীতি রূপগতং ৰিয চক্খুস্স ৰিভূতং হুত্ৰা পঞ্ঞাযতি. সুপ্পটিৰিদ্ধাতি নিজ্জটং নিগ্গুম্বং কত্ৰা সুট্ঠু যাথাৰতো পটিৰিদ্ধা.

অধিকং চেতোতি অভিচেতো, উপচারজ্ঝানচিত্তং. তস্স পন অধিকতা পাকতিককামাৰচরচিত্তেহি সুন্দরতায, সা পটিপক্খতো সুদ্ধিযাতি আহ ‘‘অভিক্কন্তং ৰিসুদ্ধং চিত্ত’’ন্তি. অধিচিত্তন্তি সমাধিমাহ. সোপি উপচারসমাধি দট্ঠব্বো. ৰিৰেকজং পীতিসুখং, সমাধিজং পীতিসুখং, অপীতিজং কাযসুখং, সতিপারিসুদ্ধিজং ঞাণসুখন্তি চতুব্বিধম্পি ঝানসুখং পটিপক্খতো নিক্খন্ততং উপাদায নেক্খম্মসুখন্তি ৰুচ্চতীতি আহ ‘‘নেক্খম্মসুখং ৰিন্দতী’’তি. ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে সমাপজ্জিতুং সমত্থোতি ইমিনা তেসু ঝানেসু সমাপজ্জনৰসীভাৰমাহ. নিকামলাভীতি পন ৰচনতো আৰজ্জনাধিট্ঠানপচ্চৰেক্খণৰসিযোপি ৰুত্তা এৰাতি ৰেদিতব্বা. সুখেনেৰ পচ্চনীকধম্মে ৰিক্খম্ভেত্ৰাতি এতেন তেসং ঝানানং সুখপ্পটিপদতং খিপ্পাভিঞ্ঞতঞ্চ দস্সেতি.

ৰিপুলানন্তি ৰেপুল্লং পাপিতানং ঝানানং. ৰিপুলতা নাম সুভাৰিতভাৰেন চিরতরপ্পৰত্তিযা, সা চ পরিচ্ছেদানুরূপাৰ ইচ্ছিতব্বাতি ‘‘ৰিপুলান’’ন্তি ৰত্ৰা ‘‘যথাপরিচ্ছেদেন ৰুট্ঠাতুং সমত্থোতি ৰুত্তং হোতী’’তি আহ. পরিচ্ছেদকালঞ্হি অপ্পত্ৰাৰ ৰুট্ঠহন্তো অকসিরলাভী ন হোতি যাৰদিচ্ছিতং পৰত্তেতুং অসমত্থত্তা. ইদানি যথাৰুত্তে সমাপজ্জনাদিৰসীভাৰে ব্যতিরেকৰসেন ৰিভাৰেতুং ‘‘একচ্চো হী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ লাভীযেৰ হোতীতি ইদং পটিলদ্ধমত্তস্স ঝানস্স ৰসেন ৰুত্তং. তথাতি ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে. পারিপন্থিকেতি ৰসীভাৰস্স পচ্চনীকধম্মে. ঝানাধিগমস্স পন পচ্চনীকধম্মা পগেৰ ৰিক্খম্ভিতা, অঞ্ঞথা ঝানাধিগমো এৰ ন সিযা. কিচ্ছেন ৰিক্খম্ভেতীতি কিচ্ছেন ৰিসোধেতি. কামাদীনৰপচ্চৰেক্খণাদীহি কামচ্ছন্দাদীনং ৰিয অঞ্ঞেসম্পি সমাধিপারিপন্থিকানং দূরসমুস্সারণং ইধ ৰিক্খম্ভনং ৰিসোধনঞ্চাতি ৰেদিতব্বং. নাল়িকযন্তন্তি কালমাননাল়িকযন্তমাহ.

অট্ঠপিতসঙ্কপ্পোতি ন সম্মাপণিহিতসঙ্কপ্পো. অভিঞ্ঞাপারগূতি সব্বেসং লোকিযলোকুত্তরধম্মানং অভিঞ্ঞায পারং গতো, সব্বধম্মে অভিৰিসিট্ঠায অগ্গমগ্গপঞ্ঞায জানিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. পরিঞ্ঞাপারগূতি পঞ্চন্নং খন্ধানং পরিঞ্ঞায পারং গতো, পঞ্চক্খন্ধে পরিজানিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. ভাৰনাপারগূতি চতুন্নং মগ্গানং ভাৰনায পারং গতো, চত্তারো মগ্গে ভাৰেত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. পহানপারগূতি সব্বকিলেসানং পহানেন পারং গতো, সব্বকিলেসে পজহিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. সচ্ছিকিরিযাপারগূতি নিরোধসচ্ছিকিরিযায পারং গতো, নিরোধং সচ্ছিকত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. সমাপত্তিপারগূতি সব্বসমাপত্তীনং সমাপজ্জনেন পারং গতো, সব্বা সমাপত্তিযো সমাপজ্জিত্ৰা ঠিতোতি অত্থো. ব্রহ্মচরিযস্স কেৰলীতি যং ব্রহ্মচরিযস্স কেৰলং সকলভাৰো, তেন সমন্নাগতো, সকলচতুমগ্গব্রহ্মচরিযৰাসোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সকলব্রহ্মচরিযো’’তি, পরিপুণ্ণমগ্গব্রহ্মচরিযোতি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

দুতিযউরুৰেলসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.