১০. চূল়নিকাসুত্তৰণ্ণনা

৮১. দসমে অরুণৰতিসুত্তন্তঅট্ঠুপ্পত্তিযন্তি ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, রাজা অহোসি অরুণৰা নাম. রঞ্ঞো খো পন, ভিক্খৰে, অরুণৰতো অরুণৰতী নাম রাজধানী অহোসি. অরুণৰতিং খো পন, ভিক্খৰে, রাজধানিং সিখী ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো উপনিস্সায ৰিহাসি. সিখিস্স খো পন, ভিক্খৰে, ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স অভিভূসম্ভৰং নাম সাৰকযুগং অহোসি অগ্গং ভদ্দযুগং. অথ খো, ভিক্খৰে, সিখী ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো অভিভুং ভিক্খুং আমন্তেসী’’তিআদিনা ব্রহ্মসংযুত্তে (সং. নি. ১.১৮৫) আগতস্স অরুণৰতিসুত্তন্তস্স অট্ঠুপ্পত্তিযং. অতিপ্পগোতি অতিৰিয পগো, অতিৰিয পাতোতি অত্থো, ন তাৰ কুলেসু ভত্তং নিট্ঠাতীতি ৰুত্তং হোতি.

উজ্ঝাযন্তীতি অৰঝাযন্তি, হেট্ঠা কত্ৰা চিন্তেন্তি, লামকতো চিন্তেন্তি. অনেকৰিহিতং ইদ্ধিৰিকুব্বনং কত্ৰাতি ‘‘পকতিৰণ্ণং ৰিজহিত্ৰা নাগৰণ্ণং ৰা দস্সেতি, সুপণ্ণৰণ্ণং ৰা দস্সেতী’’তিআদিনা (পটি. ম. ৩.১৩) নযেন আগতং অনেকপ্পকারং ইদ্ধিৰিকুব্বনং কত্ৰা. সহস্সিলোকধাতুন্তি চক্কৰাল়সহস্সং. গাথাদ্ৰযং অভাসীতি থেরো কির ‘‘কথং দেসিতা খো ধম্মদেসনা সব্বেসং পিযা মনাপা’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘সব্বেপি পাসণ্ডা সব্বে দেৰমনুস্সা অত্তনো অত্তনো সমযে পুরিসকারং ৰণ্ণযন্তি, ৰীরিযস্স অৰণ্ণৰাদী নাম নত্থি, ৰীরিযপ্পটিসংযুত্তং কত্ৰা দেসেস্সামি. এৰমস্স ধম্মদেসনা সব্বেসং পিযা ভৰিস্সতি মনাপা’’তি ঞত্ৰা তীসু পিটকেসু ৰিচিনিত্ৰা ‘‘আরম্ভথ নিক্কমথা’’তি (সং. নি. ১.১৮৬) ইদং গাথাদ্ৰযং অভাসি.

কিং আলোকো অযন্তি কস্স নু খো অযং আলোকোতি. ৰিচিনন্তানন্তি চিন্তেন্তানং. সব্বেতি লোকধাতুযং সব্বে দেৰা চ মনুস্সা চ. ওসটায পরিসাযাতি ধম্মস্সৰনত্থং সমোসটায পরিমিতপরিচ্ছিন্নায পরিসায. অত্থোপি নেসং পাকটো অহোসীতি ন কেৰলং তে সদ্দমেৰ অস্সোসুং, অথ খো অত্থোপি তেসং পকতিসৰনূপচারে ৰিয পাকটো অহোসি. তেন সহস্সং লোকধাতুং ৰিঞ্ঞাপেতীতি অধিপ্পাযো.

পরিহরন্তীতি সিনেরুং দক্খিণতো কত্ৰা পরিৰত্তেন্তি. ৰিরোচমানাতি অত্তনো জুতিযা দিব্বমানা, সোভমানা ৰা. তাৰ সহস্সধা লোকোতি যত্তকো চন্দিমসূরিযেহি ওভাসিযমানো লোকধাতুসঙ্খাতো একেকো লোকো, তত্তকেন পমাণেন সহস্সধা লোকো, ইমিনা চক্কৰাল়েন সদ্ধিং চক্কৰাল়সহস্সন্তি অত্থো. কস্মা পনেসা আনীতাতি এসা চূল়নিকা লোকধাতু কস্মা ভগৰতা আনীতা, দেসিতাতি অত্থো. মজ্ঝিমিকায লোকধাতুযা পরিচ্ছেদদস্সনত্থন্তি দ্ৰিসহস্সিলোকধাতুযা পরিমাণদস্সনত্থং.

সহস্সিলোকধাতুযা সহস্সী দ্ৰিসহস্সিলোকধাতু, সা চক্কৰাল়গণনায দসসতসহস্সচক্কৰাল়পরিমাণা. তেনাহ ‘‘সহস্সচক্কৰাল়ানি সহস্সভাগেন গণেত্ৰা’’তিআদি. কম্পনদেৰতূপসঙ্কমনাদিনা জাতচক্কৰাল়েন সহ যোগক্খেমং ঠানং জাতিক্খেত্তং. তত্তকায এৰ জাতিক্খেত্তভাৰো ধম্মতাৰসেনেৰ ৰেদিতব্বো, ‘‘পরিগ্গহৰসেনা’’তি কেচি. সব্বেসম্পি বুদ্ধানং এৰং জাতিক্খেত্তং তন্নিৰাসীনংযেৰ চ দেৰতানং ধম্মাভিসমযোতি ৰদন্তি. পটিসন্ধিগ্গহণাদীনং সত্তন্নংযেৰ গহণং নিদস্সনমত্তং মহাভিনীহারাদিকালেপি তস্স পকম্পনস্স লব্ভনতো.

সহস্সং সহস্সধা কত্ৰা গণিতং মজ্ঝিমিকন্তিআদিনা মজ্ঝিমিকায লোকধাতুযা সহস্সং তিসহস্সিলোকধাতু, সাযেৰ চ মহাসহস্সিলোকধাতূতি দস্সেতি. সরসেনেৰ আণাপৰত্তনং আণাক্খেত্তং, যং একজ্ঝং সংৰট্টতি ৰিৰট্টতি চ. আণা ফরতীতি তন্নিৰাসিদেৰতানং সিরসা সম্পটিচ্ছনেন ৰত্ততি, তঞ্চ খো কেৰলং বুদ্ধানুভাৰেনেৰ, অধিপ্পাযৰসেন চ পন ‘‘যাৰতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি (অ. নি. ৩.৮১) ৰচনতো বুদ্ধানং অৰিসযো নাম নত্থি, ৰিসযক্খেত্তস্স পমাণপরিচ্ছেদো নাম নত্থি. ৰিসমোতি সূরিযুগ্গমনাদীনং ৰিসমভাৰতো ৰিসমো. তেনেৰাহ ‘‘একস্মিং ঠানে সূরিযো উগ্গতো হোতী’’তিআদি. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

চূল়নিকাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

আনন্দৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.