৯. অকুসলমূলসুত্তৰণ্ণনা
৭০. নৰমে লুব্ভতীতি লোভো. দুস্সতীতি দোসো. মুয্হতীতি মোহো. লোভাদীনি পনেতানি অসহজাতানং পাণাতিপাতাদীনং কেসঞ্চি অকুসলানং উপনিস্সযপচ্চযট্ঠেন, সহজাতানং অদিন্নাদানাদীনং কেসঞ্চি সম্পযুত্তা হুত্ৰা উপ্পাদকট্ঠেন, সযঞ্চ অকুসলানীতি সাৰজ্জদুক্খৰিপাকট্ঠেনাতি আহ ‘‘অকুসলানং মূলানি, অকুসলানি চ তানি মূলানী’’তি. ৰুত্তম্পি চেতং ‘‘রত্তো খো, আৰুসো, রাগেন অভিভূতো পরিযাদিন্নচিত্তো পাণম্পি হনতী’’তিআদি. যদপীতি লিঙ্গৰিপল্লাসেন ৰুত্তন্তি আহ ‘‘যোপি, ভিক্খৰে, লোভো’’তি. তদপীতি এত্থাপি এসেৰ নযোতি আহ ‘‘সোপি অকুসলমূল’’ন্তি. ৰিনাপি লিঙ্গৰিপল্লাসেন অত্থযোজনং দস্সেন্তো ‘‘অকুসলমূলং ৰা’’তিআদিমাহ. সব্বত্থাতি ‘‘যদপি, ভিক্খৰে, দোসো, তদপি অকুসলমূল’’ন্তিআদীসু. অভিসঙ্খরোতীতি এত্থ আযূহতীতি অত্থং ৰত্ৰা তঞ্চ আযূহনং পচ্চযসমৰাযসিদ্ধিতো সম্পিণ্ডনং রাসিকরণং ৰিয হোতীতি আহ ‘‘সম্পিণ্ডেতি রাসিং করোতী’’তি.
পাল়িযং ‘‘ৰধেনা’’তিআদীসু ৰধেনাতি মারণেন ৰা পোথনেন ৰা. ৰধসদ্দো হি হিংসনত্থো ৰিহেঠনত্থো চ হোতি. বন্ধনেনাতি অদ্দুবন্ধনাদিনা. জানিযাতি ধনজানিযা, ‘‘সতং গণ্হথ, সহস্সং গণ্হথা’’তি এৰং পৰত্তিতদণ্ডেনাতি অত্থো. গরহাযাতি পঞ্চসিখমুণ্ডককরণং, গোমযসিঞ্চনং, গীৰায কুরণ্ডকবন্ধনন্তি এৰমাদীনি কত্ৰা গরহপাপনেন. তত্থ পঞ্চসিখমুণ্ডককরণং নাম কাকপক্খকরণং. গোমযসিঞ্চনং সীসেন কণোদকাৰসেচনং. কুরণ্ডকবন্ধনং গদ্দুলবন্ধনং.
কালস্মিং ন ৰদতীতি যুত্তকালে ন ৰদতি, ৰত্তব্বকালস্স পুব্বে ৰা পচ্ছা ৰা অযুত্তকালে ৰত্তা হোতি. অভূতৰাদীতি যং নত্থি, তস্স ৰত্তা. তেনাহ ‘‘ভূতং ন ৰদতী’’তি. অত্থং ন ৰদতীতি কারণং ন ৰদতি, অকারণনিস্সিতং নিপ্ফলং ৰত্তা হোতি. ধম্মং ন ৰদতীতি সভাৰং ন ৰদতি, অসভাৰং ৰত্তা অযথাৰাদীতি অত্থো. ৰিনযং ন ৰদতীতি সংৰরৰিনযং ন ৰদতি, ন সংৰরৰিনযপ্পটিসংযুত্তস্স ৰত্তা হোতি, অত্তনো সুণন্তস্স চ ন সংৰরৰিনযাৰহস্স ৰত্তাতি অত্থো.
অতচ্ছন্তি অভূতত্থং. তেনাহ ‘‘ইতরং তস্সেৰ ৰেৰচন’’ন্তি. অথ ৰা অভূতন্তি অসন্তং অৰিজ্জমানং. অতচ্ছন্তি অতথাকারং.
পুঞ্ঞকম্মতো এতি উপ্পজ্জতীতি অযো, ৰড্ঢি. তপ্পটিক্খেপেন অনযো, অৰড্ঢীতি আহ ‘‘অনযং আপজ্জতীতি অৰড্ঢিং আপজ্জতী’’তি. মালুৰাসিপাটিকা নাম দীঘসণ্ঠানং মালুৰাপক্কং, মালুৰাফলপোট্ঠলিকাতি অত্থো. ফলিতাযাতি আতপেন সুস্সিত্ৰা ভিন্নায. ৰটরুক্খাদীনং মূলেতি ৰটরুক্খাদীনং সমীপে. সকভাৰেন সণ্ঠাতুং ন সক্কোন্তীতি কস্মা ন সক্কোন্তি? ভৰনৰিনাসভযা. রুক্খমূলে পতিতমালুৰাবীজতো হি লতা উপ্পজ্জিত্ৰা রুক্খং অভিরুহতি. সা মহাপত্তা চেৰ বহুপত্তা চ মহাকোলিরপত্তসণ্ঠানেহি ততো চ মহন্ততরেহি সাখাৰিটপন্তরেহি পত্তেহি সমন্নাগতা. অথ নং রুক্খং মূলতো পট্ঠায ৰিনন্ধমানা সব্বৰিটপানি সঞ্ছাদেত্ৰা মহন্তং ভারং জনেত্ৰা তিট্ঠতি, সা ৰাতে ৰাযন্তে দেৰে ৰা ৰস্সন্তে ওঘনহেট্ঠাগতা ওলম্বনহেতুভূতং ঘনভাৰং জনেত্ৰা তস্স রুক্খস্স সব্বসাখং ভিজ্জতি, ভূমিযং নিপাতেতি. ততো তস্মিং রুক্খে পতিট্ঠিতৰিমানং ভিজ্জতি ৰিনস্সতি. ইতি তা দেৰতাযো ভৰনৰিনাসভযা সকভাৰেন সণ্ঠাতুং ন সক্কোন্তি. এত্থ চ যং সাখট্ঠকৰিমানং হোতি, তং সাখাসু ভিজ্জমানাসু তত্থ তত্থেৰ ভিজ্জিত্ৰা সব্বসাখাসু ভিন্নাসু সব্বং ভিজ্জতি, রুক্খট্ঠকৰিমানং পন যাৰ রুক্খস্স মূলমত্তম্পি তিট্ঠতি, তাৰ ন নস্সতীতি ৰেদিতব্বং. তত্থ তত্থ পলুজ্জিত্ৰাতি তত্থ তত্থ ভিজ্জিত্ৰা. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
অকুসলমূলসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.