১০. মোনেয্যসুত্তৰণ্ণনা

১২৩. দসমে মুনিনো ভাৰা মোনেয্যানি, যেহি ধম্মেহি উভযহিতমুননতো মুনি নাম হোতি, তে মুনিভাৰকরা মোনেয্যা পটিপদা ধম্মা এৰ ৰুত্তা. মুনিনো ৰা এতানি মোনেয্যানি, যথাৰুত্তধম্মা এৰ. তত্থ যস্মা কাযেন অকত্তব্বস্স অকরণং, কত্তব্বস্স চ করণং, ‘‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা’’তিআদিনা (দী. নি. ২.৩৭৭; ম. নি. ১.১১০; সং. নি. ৪.১২৭; খু. পা. ৩.দ্ৰত্তিংসাকার) কাযসঙ্খাতস্স আরম্মণস্স জাননং, কাযস্স চ সমুদযতো অত্থঙ্গমতো অস্সাদতো আদীনৰতো নিস্সরণতো চ যাথাৰতো পরিজাননতা, তথা পরিজাননৰসেন পন পৰত্তো ৰিপস্সনামগ্গো, তেন চ কাযে ছন্দরাগস্স পজহনং, কাযসঙ্খারং নিরোধেত্ৰা পত্তব্বসমাপত্তি ৰা, সব্বে এতে কাযমুখেন পৰত্তা মোনেয্যপ্পটিপদা ধম্মা কাযমোনেয্যং নাম. তস্মা তমত্থং দস্সেতুং ‘‘কতমং কাযমোনেয্যং? তিৰিধকাযদুচ্চরিতস্স পহানং কাযমোনেয্যং, তিৰিধকাযসুচরিতম্পি কাযমোনেয্য’’ন্তিআদিনা (মহানি. ১৪) পাল়ি আগতা. ইধাপি তেনেৰ পাল়িনযেন অত্থং দস্সেন্তো ‘‘তিৰিধকাযদুচ্চরিতপ্পহানং কাযমোনেয্যং নামা’’তিআদিমাহ.

ইদানি ‘‘কতমং ৰচীমোনেয্যং? চতুব্বিধৰচীদুচ্চরিতস্স পহানং ৰচীমোনেয্যং, চতুব্বিধং ৰচীসুচরিতং, ৰাচারম্মণে ঞাণং, ৰাচাপরিঞ্ঞা, পরিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো, ৰাচায ছন্দরাগস্স পহানং, ৰচীসঙ্খারনিরোধো দুতিযজ্ঝানসমাপত্তি ৰচীমোনেয্য’’ন্তি ইমায পাল়িযা ৰুত্তমত্থং অতিদীপেন্তো ‘‘ৰচীমোনেয্যেপি এসেৰ নযো’’তিআদিমাহ. তত্থ চোপনৰাচঞ্চেৰ সদ্দৰাচঞ্চ আরব্ভ পৰত্তা পঞ্ঞা ৰাচারম্মণে ঞাণং. তস্সা ৰাচায সমুদযাদিতো পরিজাননং ৰাচাপরিঞ্ঞা.

‘‘কতমং মনোমোনেয্যং? তিৰিধমনোদুচ্চরিতস্স পহানং মনোমোনেয্যং, তিৰিধং মনোসুচ্চরিতং, মনারম্মণে ঞাণং, মনপরিঞ্ঞা, পরিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো, মনস্মিং ছন্দরাগস্স পহানং, চিত্তসঙ্খারনিরোধো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি মনোমোনেয্য’’ন্তি ইমায পাল়িযা আগতনযেন অত্থং ৰিভাৰেন্তো ‘‘মনোমোনেয্যেপি ইমিনাৰ নযেন অত্থং ঞত্ৰা’’তিআদিমাহ. তত্থ চ একাসীতিৰিধং লোকিযচিত্তং আরব্ভ পৰত্তঞাণং মনারম্মণে ঞাণং. তস্স সমুদযাদিতো পরিজাননং মনপরিঞ্ঞাতি অযং ৰিসেসো.

মোনেয্যসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

আপাযিকৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.