(১৪) ২. দুতিযএতদগ্গৰগ্গৰণ্ণনা

চূল়পন্থকত্থেরৰত্থু

১৯৮-২০০. দুতিযস্স পঠমে মনেন নিব্বত্তিতন্তি অভিঞ্ঞামনেন উপ্পাদিতং. মনেন কতকাযোতি অভিঞ্ঞাচিত্তেন দেসন্তরং পত্তকাযো. মনেন নিব্বত্তিতকাযোতি অভিঞ্ঞামনসা নিম্মিতকাযো ‘‘অঞ্ঞং কাযং অভিনিম্মিনাতী’’তিআদীসু (দী. নি. ১.২৩৬-২৩৭; পটি. ম. ৩.১৪) ৰিয. একসদিসেযেৰাতি অত্তসদিসেযেৰ. একৰিধমেৰাতি অত্তনা কতপ্পকারমেৰ. এতপ্পরমো হি যেভুয্যেন সাৰকানং ইদ্ধিনিম্মানৰিধি. অগ্গো নাম জাতো একদেসেন সত্থু ইদ্ধিনিম্মানানুৰিধানতো.

লাভিতাযাতি এত্থ লাভীতি ঈকারো অতিসযত্থো. তেন থেরস্স চতুন্নং রূপাৰচরজ্ঝানানং অতিসযেন সৰিসেসলাভিতং দস্সেতি. অরূপাৰচরজ্ঝানানং লাভিতাযাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. ন কেৰলঞ্চেতা চেতোসঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলতা রূপারূপজ্ঝানলাভিতায এৰ, অথ খো ইমেহিপি কারণেহীতি দস্সেতুং – ‘‘চূল়পন্থকো চা’’তিআদি ৰুত্তং. চেতোতি চেত্থ চিত্তসীসেন সমাধি ৰুত্তো, তস্মা চেতসো সমাধিস্স ৰিৰট্টনং চেতোৰিৰট্টো, একস্মিংযেৰারম্মণে সমাধিচিত্তং ৰিৰট্টেত্ৰা হেট্ঠিমস্স হেট্ঠিমস্স উপরূপরি হাপনতো রূপাৰচরজ্ঝানলাভী চেতোৰিৰট্টকুসলো নাম. ‘‘সব্বসো রূপসঞ্ঞান’’ন্তিআদিনা (ধ. স. ২৬৫) ৰুত্তসঞ্ঞা অতিক্কমিত্ৰা ‘‘আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞাসহগতং…পে… নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসঞ্ঞাসহগত’’ন্তি (ধ. স. ২৬৫-২৬৮) সঞ্ঞাসীসেন ৰুত্তজ্ঝানানং ৰিৰট্টকুসলো, তথা ইত্থিপুরিসাদিসঞ্ঞা নিচ্চসঞ্ঞাদিতো চিত্তং ৰিৰট্টেত্ৰা কেৰলে রূপারূপধম্মমত্তে অসঙ্খতে নিব্বানে চ ৰিসেসতো ৰট্টনতো চ সুঞ্ঞতানুপস্সনাবহুলো সঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলো. সমাধিকুসলতায চেতোৰিৰট্টকুসলতা তব্বহুলৰিহারিতায. তথা ৰিপস্সনাকুসলতায সঞ্ঞাৰিৰট্টকুসলতা. একোতি চূল়পন্থকত্থেরং ৰদতি. সমাধিলক্খণেতি সৰিতক্কসৰিচারাদিসমাধিসভাৰে. পুন একোতি মহাপন্থকত্থেরমাহ. ৰিপস্সনালক্খণেতি সত্তঅনুপস্সনা অট্ঠারসমহাৰিপস্সনাদিৰিপস্সনাসভাৰে. সমাধিগাল়্হোতি সমাধিস্মিং ওগাল়্হচিত্তো সুভাৰিতভাৰনতা. অঙ্গসংখিত্তেতি চতুরঙ্গিকতিৰঙ্গিকাদিৰসেন ঝানঙ্গানং সঙ্খিপনে. আরম্মণসংখিত্তেতি কসিণুগ্ঘাটিমাকাসাদিনিব্বত্তনেন কসিণাদিআরম্মণানং সংখিপনে. অঙ্গৰৰত্থাপনেতি ৰিতক্কাদীনং ঝানঙ্গানং ৰৰত্থাপনে. আরম্মণৰৰত্থাপনেতি পথৰীকসিণাদিজ্ঝানারম্মণানং ৰৰত্থাপনে.

ঝানঙ্গেহীতি রূপাৰচরজ্ঝানঙ্গেহি, ঝানঙ্গানেৰ ঝানং. পুন ঝানঙ্গেহীতি অরূপাৰচরজ্ঝানঙ্গেহি. ভাতাতি জেট্ঠভাতা. অস্সাতি কুটুম্বিযস্স. সুৰণ্ণপূজন্তি সোৰণ্ণমযং পুপ্ফপূজং কত্ৰা. দেৰপুরেতি তাৰতিংসভৰনে সুদস্সনমহানগরে. অগ্গদ্ৰারেনাতি তস্মিং দিৰসে অগ্গং সব্বপঠমং ৰিৰটেন নগরদ্ৰারেন নিক্খমিত্ৰা.

কোকনদন্তি পদুমৰিসেসনং যথা ‘‘কোকাসক’’ন্তি. তং কির বহুপত্তং ৰণ্ণসম্পন্নং অতিসুগন্ধঞ্চ হোতি. ‘‘কোকনদং নাম সেতপদুম’’ন্তিপি ৰদন্তি. পাতোতি পগেৰ. অযঞ্হেত্থ অত্থো – যথা কোকনদসঙ্খাতং পদুমং পাতো সূরিযুগ্গমনৰেলাযং ফুল্লং ৰিকসিতং অৰীতগন্ধং সিযা ৰিরোচমানং, এৰং সরীরগন্ধেন গুণগন্ধেন চ সুগন্ধং সরদকালে অন্তলিক্খে আদিচ্চমিৰ অত্তনো তেজসা তপন্তং অঙ্গেহি নিচ্ছরণকজুতিযা অঙ্গীরসং সম্মাসম্বুদ্ধং পস্সাতি.

চূল়পন্থকো কির কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে পব্বজিত্ৰা পঞ্ঞৰা হুত্ৰা অঞ্ঞতরস্স দন্ধভিক্খুনো উদ্দেসগহণকালে পরিহাসকেল়িং অকাসি. সো ভিক্খু তেন পরিহাসেন লজ্জিতো নেৰ উদ্দেসং গণ্হি, ন সজ্ঝাযমকাসি. তেন কম্মেনাযং পব্বজিত্ৰাৰ দন্ধো জাতো, তস্মা গহিতগহিতপদং উপরিউপরিপদং গণ্হন্তস্স নস্সতি. ইদ্ধিযা অভিসঙ্খরিত্ৰা সুদ্ধং চোল়খণ্ডং অদাসীতি তস্স পুব্বহেতুং দিস্ৰা তদনুরূপে কম্মট্ঠানে নিযোজেন্তো সুদ্ধং চোল়খণ্ডং অদাসি. সো কির পুব্বে রাজা হুত্ৰা নগরং পদক্খিণং করোন্তো নলাটতো সেদে মুচ্চন্তে পরিসুদ্ধেন সাটকেন নলাটং পুঞ্ছি, সাটকো কিলিট্ঠো অহোসি. সো ‘‘ইমং সরীরং নিস্সায এৰরূপো পরিসুদ্ধসাটকো পকতিং জহিত্ৰা কিলিট্ঠো জাতো, অনিচ্চা ৰত সঙ্খারা’’তি অনিচ্চসঞ্ঞং পটিলভি. তেন কারণেনস্স রজোহরণমেৰ পচ্চযো জাতো.

লোমানীতি চোল়খণ্ডতন্তগতঅংসুকে ৰদতি. ‘‘কিলিট্ঠধাতুকানী’’তি কিলিট্ঠসভাৰানি. এৰংগতিকমেৰাতি ইদং চিত্তম্পি ভৰঙ্গৰসেন পকতিযা পণ্ডরং পরিসুদ্ধং রাগাদিসম্পযুত্তধম্মৰসেন সংকিলিট্ঠং জাতন্তি দস্সেতি. নক্খত্তং সমানেত্ৰাতি নক্খত্তং সমন্নাহরিত্ৰা, আৰজ্জেত্ৰাতি অত্থো. বিল়ারস্সত্থাযাতি বিল়ারস্স গোচরত্থায. জলপথকম্মিকেনাতি সমুদ্দকম্মিকেন. চারিন্তি খাদিতব্বতিণং. সচ্চকারন্তি সচ্চভাৰাৰহং কারং, ‘‘অত্তনা গহিতে ভণ্ডে অঞ্ঞেসং ন দাতব্ব’’ন্তি ৰত্ৰা দাতব্বলঞ্জন্তি ৰুত্তং হোতি. ততিযেন পটিহারেনাতি ততিযেন সাসনেন. পত্তিকা হুত্ৰাতি সামিনো হুত্ৰা.

অপ্পকেনপীতি থোকেনপি পরিত্তেনপি. মেধাৰীতি পঞ্ঞৰা. পাভতেনাতি ভণ্ডমূলেন. ৰিচক্খণোতি ৰোহারকুসলো. সমুট্ঠাপেতি অত্তানন্তি মহন্তং ধনং যসঞ্চ উপ্পাদেত্ৰা তত্থ অত্তানং সণ্ঠপেতি পতিট্ঠাপেতি. যথা কিং? অণুং অগ্গিংৰ সন্ধমং, যথা পণ্ডিতো পুরিসো পরিত্তকং অগ্গিং অনুক্কমেন গোমযচুণ্ণাদীনি পক্খিপিত্ৰা মুখৰাতেন ধমেন্তো সমুট্ঠাপেতি ৰড্ঢেতি, মহন্তং অগ্গিক্খন্ধং করোতি, এৰমেৰ পণ্ডিতো থোকম্পি পাভতং লভিত্ৰা নানাউপাযেহি পযোজেত্ৰা ধনঞ্চ যসঞ্চ ৰড্ঢেতি, ৰড্ঢেত্ৰা পুন তত্থ অত্তানং পতিট্ঠাপেতি. তায এৰ ৰা পন ধনস্স মহন্ততায অত্তানং সমুট্ঠাপেতি, অভিঞ্ঞাতং পাকটং করোতীতি অত্থো.

সুভূতিত্থেরৰত্থু

২০১-২০২. ততিযে রণাতি হি রাগাদযো কিলেসা ৰুচ্চন্তীতি ‘‘সরণা ধম্মা’’তিআদীসু (ধ. স. ১০০ দুকমাতিকা) রাগাদযো কিলেসা ‘‘রণা’’তি ৰুচ্চন্তি. রণন্তি এতেহীতি রণা. যেহি অভিভূতা সত্তা নানপ্পকারেন কন্দন্তি পরিদেৰন্তি, তস্মা তে রাগাদযো ‘‘রণা’’তি ৰুত্তা. দেসিতনিযামতো অনোক্কমিত্ৰাতি দেসিতানোক্কমনতো অনুপগন্ত্ৰা দেসেতি, সত্থারা দেসিতনিযামেনেৰ অনোদিস্সকং কত্ৰা ধম্মং দেসেতীতি ৰুত্তং হোতি. এৰন্তি এৰং মেত্তাঝানতো ৰুট্ঠায ভিক্খাগহণে সতি. ভিক্খাদাযকানং মহপ্ফলং ভৰিস্সতীতি ইদং চূল়চ্ছরাসঙ্ঘাতসুত্তেন (অ. নি. ১.৫১ আদযো) দীপেতব্বং. অচ্ছরাসঙ্ঘাতমত্তম্পি হি কালং মেত্তচিত্তং আসেৰন্তস্স ভিক্খুনো দিন্নদানং মহপ্ফলং হোতি মহানিসংসং, তেন চ সো অমোঘং রট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জতীতি অযমত্থো তত্থ আগতোযেৰ. নিমিত্তং গণ্হিত্ৰাতি আকারং সল্লক্খেত্ৰা.

খদিরৰনিযরেৰতত্থেরৰত্থু

২০৩. পঞ্চমে ৰনসভাগন্তি সভাগং ৰনং, সভাগন্তি চ সপ্পাযন্তি অত্থো. যঞ্হি পকতিৰিরুদ্ধং ব্যাধিৰিরুদ্ধঞ্চ ন হোতি, তং ‘‘সভাগ’’ন্তি ৰুচ্চতি. উদকসভাগন্তিআদীসুপি ইমিনাৰ নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো. কল্যাণকম্মাযূহনক্খণোতি কল্যাণকম্মূপচযস্স ওকাসো. তিণ্ণং ভাতিকানন্তি উপতিস্সো, চুন্দো, উপসেনোতি ইমেসং তিণ্ণং জেট্ঠভাতিকানং. তিস্সন্নঞ্চ ভগিনীনন্তি চালা, উপচালা, সীসুপচালাতি ইমেসং তিস্সন্নং জেট্ঠভগিনীনং. এত্থ চ সারিপুত্তত্থেরো সযং পব্বজিত্ৰা চালা, উপচালা, সীসুপচালাতি তিস্সো ভগিনিযো, চুন্দো উপসেনোতি ইমে ভাতরো পব্বাজেসি, রেৰতকুমারো একোৰ গেহে অৰসিস্সতি. তেন ৰুত্তং – ‘‘অম্হাকং…পে… পব্বাজেন্তী’’তি. মহল্লকতরাতি ৰুদ্ধতরা. ইদঞ্চ কুমারিকায চিরজীৰিতং অভিকঙ্খমানা আহংসু. সা কির তস্স অয্যিকা ৰীসতিৰস্সসতিকা খণ্ডদন্তা পলিতকেসা ৰলিত্তচা তিলকাহতগত্তা গোপানসিৰঙ্কা অহোসি. ৰিধাৰনিকন্তি ৰিধাৰনকীল়িকং. তিস্সন্নং সম্পত্তীনন্তি অনুস্সৰৰসেন মনুস্সদেৰমোক্খসম্পত্তিযো সন্ধায ৰদতি, মনুস্সদেৰব্রহ্মসম্পত্তিযো ৰা. সীৰলিস্স পুঞ্ঞং ৰীমংসিস্সামাতি ‘‘সীৰলিনা কতপুঞ্ঞস্স ৰিপাকদানট্ঠানমিদ’’ন্তি ঞত্ৰা এৰমাহ. সভাগট্ঠানন্তি সমং দেসং.

তং ভূমিরামণেয্যকন্তি কিঞ্চাপি অরহন্তো গামন্তে কাযৰিৰেকং ন লভন্তি, চিত্তৰিৰেকং পন লভন্তেৰ. তেসঞ্হি দিব্বপ্পটিভাগানিপি আরম্মণানি চিত্তং চালেতুং ন সক্কোন্তি, তস্মা গামো ৰা হোতু অরঞ্ঞাদীনং ৰা অঞ্ঞতরং, ‘যত্থ অরহন্তো ৰিহরন্তি, তং ভূমিরামণেয্যকং’, সো ভূমিপ্পদেসো রমণীযো এৰাতি অত্থো.

কঙ্খারেৰতত্থেরৰত্থু

২০৪. ছট্ঠে অকপ্পিযো, আৰুসো, গুল়োতি একদিৰসং থেরো অন্তরামগ্গে গুল়করণং ওক্কমিত্ৰা গুল়ে পিট্ঠম্পি ছারিকম্পি পক্খিত্তে দিস্ৰান ‘‘অকপ্পিযো গুল়ো, সামিসো ন কপ্পতি গুল়ো ৰিকালে পরিভুঞ্জিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো এৰমাহ. অকপ্পিযা মুগ্গাতি একদিৰসং অন্তরামগ্গে ৰচ্চে মুগ্গং জাতং দিস্ৰা ‘‘অকপ্পিযা মুগ্গা, পক্কাপি মুগ্গা জাযন্তী’’তি কুক্কুচ্চাযন্তো এৰমাহ. সেসমেত্থ সব্বং উত্তানমেৰ.

সোণকোল়িৰিসত্থেরৰত্থু

২০৫. সত্তমে হাপেতব্বমেৰ অহোসি অচ্চারদ্ধৰীরিযত্তা. উদকেন সমুপব্যূল়্হেতি উদকেন থলং উস্সারেত্ৰা তত্থ তত্থ রাসিকতে. হরিতূপলিত্তাযাতি গোমযপরিভণ্ডকতায. তিৰিধেন উদকেন পোসেন্তীতি খীরোদকং গন্ধোদকং কেৰলোদকন্তি এৰং তিৰিধেন উদকেন পোসেন্তি পরিপালেন্তি. পরিস্সাৰেত্ৰাতি পরিসোধেত্ৰা গহিতে তণ্ডুলেতি যোজেতব্বং. দেৰো মঞ্ঞেতি দেৰো ৰিয. ৰীণোৰাদেনাতি ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, সোণ, যদা তে ৰীণায তন্তিযো অচ্চাযতা হোন্তি, অপি নু তে ৰীণা তস্মিং সমযে সরৰতী ৰা হোতি কম্মঞ্ঞা ৰাতি? নো হেতং, ভন্তেতি. এৰমেৰ খো, সোণ, অচ্চারদ্ধৰীরিযং উদ্ধচ্চায সংৰত্ততি, অতিসিথিলৰীরিযং কোসজ্জায সংৰত্ততি. তস্মাতিহ ত্ৰং, সোণ, ৰীরিযসমতং অধিট্ঠহ, ইন্দ্রিযানঞ্চ সমতং পটিৰিজ্ঝা’’তি (মহাৰ. ২৪৩) এৰং ৰীণং উপমং কত্ৰা পৰত্তিতেন ৰীণোপমোৰাদেন. ৰীরিযসমথযোজনত্থাযাতি ৰীরিযস্স সমথেন যোজনত্থায.

সোণকুটিকণ্ণত্থেরৰত্থু

২০৬. অট্ঠমে কুটিকণ্ণোতি ৰুচ্চতীতি ‘‘কোটিকণ্ণো’’তি ৰত্তব্বে ‘‘কুটিকণ্ণো’’তি ৰোহরীযতি. কুলঘরে ভৰা কুলঘরিকা. সা কির অৰন্তিরট্ঠে কুলঘরে মহাৰিভৰস্স সেট্ঠিস্স ভরিযা. দসবলস্স ধম্মকথং সুত্ৰা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায চিন্তেসীতি ইদং অঙ্গুত্তরভাণকানং মতেন ৰুত্তং. সুত্তনিপাতট্ঠকথাযং পন ‘‘সপরিসো ভগৰন্তং উপসঙ্কম্ম ধম্মদেসনং অস্সোসি, ন চ কঞ্চি ৰিসেসং অধিগঞ্ছি. কস্মা? সো হি ধম্মং সুণন্তো হেমৰতং অনুস্সরিত্ৰা ‘আগতো নু খো মে সহাযকো, নো’তি দিসাদিসং ওলোকেত্ৰা তং অপস্সন্তো ‘ৰঞ্চিতো মে সহাযো, যো এৰং ৰিচিত্তপ্পটিভানং ভগৰতো দেসনং ন সুণাতী’তি ৰিক্খিত্তচিত্তো অহোসী’’তি ৰুত্তং.

যস্মা পটিসন্ধিজাতিঅভিনিক্খমনবোধিপরিনিব্বানেস্ৰেৰ দ্ৰত্তিংস পুব্বনিমিত্তানি হুত্ৰাৰ পটিৰিগচ্ছন্তি, ন চিরট্ঠিতিকানি হোন্তি, ধম্মচক্কপ্পৰত্তনে (সং. নি. ৫.১০৮১; পটি. ম. ২.৩০) পন তানি সৰিসেসানি হুত্ৰা চিরতরং ঠত্ৰা নিরুজ্ঝন্তি, তস্মা ৰুত্তং – ‘‘তিযোজনসহস্সং হিমৰন্তং অকালপুপ্ফিতং দিস্ৰা’’তিআদি. অগ্গবলকাযাতি সব্বপুরতো গচ্ছন্তা বলকাযা. কেন পুপ্ফিতভাৰং জানাসীতি কেন কারণেন হিমৰন্তস্স পুপ্ফিতভাৰং জানাসীতি, যেন কারণেন ইমং অকালপুপ্ফপাটিহারিযং জাতং, তং জানাসীতি ৰুত্তং হোতি. তস্স পৰত্তিতভাৰন্তি তস্স ধম্মচক্কস্স ভগৰতা পৰত্তিতভাৰং. সদ্দে নিমিত্তং গণ্হীতি সদ্দে আকারং সল্লক্খেসি. ততোতি ‘‘অহং ‘এতং অমতধম্মং তম্পি জানাপেস্সামী’তি তৰ সন্তিকং আগতোস্মী’’তি যং ৰুত্তং, তদনন্তরন্তি অত্থো.

সাতাগিরো হেমৰতস্স বুদ্ধুপ্পাদং কথেত্ৰা তং ভগৰতো সন্তিকং আনেতুকামো ‘‘অজ্জ পন্নরসো’’তিআদিগাথমাহ. তত্থ (সু. নি. অট্ঠ. ১.১৫৩) অজ্জাতি অযং রত্তিন্দিৰো পক্খগণনতো পন্নরসো, উপৰসিতব্বতো উপোসথো. তীসু ৰা উপোসথেসু অজ্জ পন্নরসো উপোসথো, ন চাতুদ্দসিউপোসথো, ন সামগ্গীউপোসথো. দিৰি ভৰানি দিব্বানি, দিব্বানি এত্থ অত্থীতি দিব্বানি. কানি তানি? রূপানি. তঞ্হি রত্তিং দেৰানং দসসহস্সিলোকধাতুতো সন্নিপতিতানং সরীরৰত্থাভরণৰিমানপ্পভাহি অব্ভাদিউপক্কিলেসৰিরহিতায চন্দপ্পভায চ সকলজম্বুদীপো অলঙ্কতো অহোসীতি অতিৰিয অলঙ্কতো চ পরিৰিসুদ্ধিদেৰস্স ভগৰতো সরীরপ্পভায. তেনাহ – ‘‘দিব্বা রত্তি উপট্ঠিতা’’তি.

এৰং রত্তিগুণৰণ্ণনাপদেসেনপি সহাযস্স চিত্তং পসাদং জনেন্তো বুদ্ধুপ্পাদং কথেত্ৰা আহ – ‘‘অনোমনামং সত্থারং, হন্দ পস্সাম গোতম’’ন্তি. তত্থ অনোমেহি অলামকেহি সব্বাকারপরিপূরেহি গুণেহি নামং অস্সাতি অনোমনামো. তথা হিস্স ‘‘বুজ্ঝিতা সচ্চানীতি বুদ্ধো, বোধেতা পজাযাতি বুদ্ধো’’তিআদিনা (মহানি. ১৯২; চূল়নি. পারাযনত্থুতিগাথানিদ্দেসো ৯৭; পটি. ম. ১.১৬২) নযেন বুদ্ধোতি অনোমেহি গুণেহি নামং. ‘‘ভগ্গরাগোতি ভগৰা, ভগ্গদোসোতি ভগৰা’’তিআদিনা (মহানি. ৮৪) নযেন ভগৰাতি অনোমেহি গুণেহি নামং. এস নযো ‘‘অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো’’তিআদীসু. দিট্ঠধম্মিকাদিঅত্থেহি দেৰমনুস্সে অনুসাসতি ‘‘ইমং পজহথ, ইমং সমাদায ৰত্তথা’’তি সত্থা. তং অনোমনামং সত্থারং. হন্দাতি ৰচসাযত্থে নিপাতো. পস্সামাতি তেন অত্তানং সহ সঙ্গহেত্ৰা পচ্চুপ্পন্নবহুৰচনং. গোতমন্তি গোতমগোত্তং. ইদং ৰুত্তং হোতি – ‘‘সত্থা, ন সত্থা’’তি মা ৰিমতিং অকাসি, একন্তব্যৰসিতো হুত্ৰাৰ এহি পস্সাম গোতমন্তি.

এৰং ৰুত্তে হেমৰতো ‘‘অযং সাতাগিরো ‘অনোমনামং সত্থার’ন্তি ভণন্তো তস্স সব্বঞ্ঞুতং পকাসেতি, সব্বঞ্ঞুনো চ দুল্লভা লোকে, সব্বঞ্ঞুপটিঞ্ঞেহি পূরণাদিসদিসেহেৰ লোকো উপদ্দুতো. সো পন যদি সব্বঞ্ঞূ, অদ্ধা তাদিলক্খণং পত্তো ভৰিস্সতি, তেন এৰং গহেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা তাদিলক্খণং পুচ্ছন্তো আহ – ‘‘কচ্চি মনো’’তিআদি. তত্থ কচ্চীতি পুচ্ছা. মনোতি চিত্তং. সুপণিহিতোতি সুট্ঠু ঠপিতো অচলো অসম্পৰেধী. সব্বেসু ভূতেসু সব্বভূতেসু. তাদিনোতি তাদিলক্খণং পত্তস্সেৰ সতো. পুচ্ছা এৰ ৰা অযং ‘‘সো তৰ সত্থা সব্বভূতেসু তাদী, উদাহু নো’’তি. ইট্ঠে অনিট্ঠেচাতি এৰরূপে আরম্মণে. সঙ্কপ্পাতি ৰিতক্কা. ৰসীকতাতি ৰসং গমিতা. ইদং ৰুত্তং হোতি – যং তং সত্থারং ৰদসি, তস্স তে সত্থুনো কচ্চি তাদিলক্খণং সম্পত্তস্স সতো সব্বভূতেসু মনো সুপণিহিতো, উদাহু যাৰ পচ্চযং ন লভতি, তাৰ সুপণিহিতো ৰিয খাযতি. সো ৰা তে সত্থা কচ্চি সব্বভূতেসু সত্তেসু তাদী, উদাহু নো, যে চ ইট্ঠানিট্ঠেসু আরম্মণেসু রাগদোসৰসেন সঙ্কপ্পা উপ্পজ্জেয্যুং, ত্যাস্স কচ্চি ৰসীকতা, উদাহু কদাচি তেসম্পি ৰসেন ৰত্ততীতি.

তীণি ৰস্সানীতি সোণস্স পব্বজিতদিৰসতো পট্ঠায তীণি ৰস্সানি. তদা কির ভিক্খূ যেভুয্যেন মজ্ঝিমদেসেযেৰ ৰসিংসু, তস্মা তত্থ কতিপযা এৰ অহেসুং. তে চ একস্মিং নিগমে একো দ্ৰেতি এৰং ৰিসুং ৰিসুং ৰসিংসু, থেরানঞ্চ কতিপযে ভিক্খূ আনেত্ৰা অঞ্ঞেসু আনীযমানেসু পুব্বং আনীতা কেনচিদেৰ করণীযেন পক্কমিংসু, কঞ্চি কালং আগমেত্ৰা পুন তেসু আনীযমানেসু ইতরে পক্কমিংসু, এৰং পুনপ্পুনং আনযনেন সন্নিপাতো চিরেনেৰ অহোসি, থেরো চ তদা একৰিহারী অহোসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘তীণি ৰস্সানি গণং পরিযেসিত্ৰা’’তি. তীণি ৰস্সানীতি চ অচ্চন্তসংযোগে উপযোগৰচনং. সত্থু অধিপ্পাযং ঞত্ৰাতি অত্তনো আণাপনেনেৰ ‘‘ইমিনা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৰসিতুকামো ভগৰা’’তি সত্থু অধিপ্পাযং জানিত্ৰা. ভগৰা কির যেন সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৰসিতুকামো, তস্স সেনাসনপঞ্ঞত্তিযং আনন্দত্থেরং আণাপেতি.

অজ্ঝোকাসে ৰীতিনামেত্ৰাতি অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা. যস্মা ভগৰা আযস্মতো সোণস্স সমাপত্তিসমাপজ্জনেন পটিসন্থারং করোন্তো সাৰকসাধারণা সব্বা সমাপত্তিযো অনুলোমপ্পটিলোমং সমাপজ্জন্তো বহুদেৰ রত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা ৰিহারং পাৰিসি, তস্মা আযস্মাপি সোণো ভগৰতো অধিপ্পাযং ঞত্ৰা তদনুরূপং সব্বা তা সমাপত্তিযো সমাপজ্জন্তো বহুদেৰ রত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা ৰিহারং পাৰিসীতি ৰদন্তি. পৰিসিত্ৰা চ ভগৰতা অনুঞ্ঞাতো চীৰরতিরোকরণিযং কত্ৰা ভগৰতো পাদপস্সে নিসজ্জায ৰীতিনামেসি. অজ্ঝেসীতি আণাপেসি. পটিভাতু তং ভিক্খু ধম্মো ভাসিতুন্তি ভিক্খু তুয্হং ধম্মো ভাসিতুং উপট্ঠাতু, ঞাণমুখং আগচ্ছতু, যথাসুতং যথাপরিযত্তং ধম্মং ভণাহীতি অত্থো. অট্ঠকৰগ্গিযানীতি অট্ঠকৰগ্গভূতানি কামসুত্তাদিসোল়সসুত্তানি (মহানি. ১). সুগ্গহিতোতি সম্মা উগ্গহিতো. সব্বে ৰরে যাচীতি ৰিনযধরপঞ্চমেন গণেন উপসম্পদা ধুৰন্হানং চম্মত্থরণং গণঙ্গণূপাহনং চীৰরৰিপ্পৰাসোতি ইমে পঞ্চ ৰরে যাচি. সুত্তে আগতমেৰাতি উদানপাল়িযং আগতসুত্তং সন্ধায ৰদতি.

সীৰলিত্থেরৰত্থু

২০৭. নৰমে সাকচ্ছিত্ৰা সাকচ্ছিত্ৰাতি রঞ্ঞা সদ্ধিং পটিৰিরুজ্ঝনৰসেন পুনপ্পুনং সাকচ্ছং কত্ৰা. গুল়দধিন্তি পত্থিন্নং গুল়সদিসং কঠিনদধিং. অতিঅঞ্ছিতুন্তি অতিৰিয আকড্ঢিতুং. কঞ্জিযং ৰাহেত্ৰাতি দধিমত্থুং পৰাহেত্ৰা, পরিস্সাৰেত্ৰাতি অত্থো. ‘‘দধিতো কঞ্জিযং গহেত্ৰা’’তিপি পাঠো. নন্তি সুপ্পৰাসং. বীজপচ্ছিং ফুসাপেন্তীতি ইমিনা সম্বন্ধো. যাৰ ন উক্কড্ঢন্তীতি যাৰ দানে ন উক্কড্ঢন্তি, দাতুকামাৰ হোন্তীতি অধিপ্পাযো মহাদুক্খং অনুভোসীতি পসৰনিবন্ধনং মহন্তং দুক্খং অনুভোসি. সামিকং আমন্তেত্ৰাতি সত্তাহং মূল়্হগব্ভা তিব্বাহি খরাহি দুক্খৰেদনাহি ফুট্ঠা ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ৰত সো ভগৰা, যো ইমস্স এৰরূপস্স দুক্খস্স পহানায ধম্মং দেসেতি. সুপ্পটিপন্নো ৰত তস্স ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, যো ইমস্স এৰরূপস্স দুক্খস্স পহানায পটিপন্নো. সুসুখং ৰত নিব্বানং, যত্থিদং এৰরূপং দুক্খং ন সংৰিজ্জতী’’তি (উদা. ১৮) ইমেহি তীহি ৰিতক্কেহি তং দুক্খং অধিৰাসেন্তী সত্থু সন্তিকং পেসেতুকামতায সামিকং আমন্তেত্ৰা. পুরে মরণাতি মরণতো পুরেতরমেৰ. ইঙ্গিতন্তি আকারং. জীৰিতভত্তন্তি জীৰিতসংসযে দাতব্বভত্তং. সব্বকম্মক্খমো অহোসীতি সত্তৰস্সিকেহি দারকেহি কাতব্বং যং কিঞ্চি কম্মং কাতুং সমত্থতায সব্বস্স কম্মস্স খমো অহোসি. তেনেৰ সো সত্তাহং মহাদানে দীযমানে জাতদিৰসতো পট্ঠায ধম্মকরণং আদায সঙ্ঘস্স উদকং পরিস্সাৰেত্ৰা অদাসি.

যোমন্তিআদিগাথায ‘‘যো ভিক্খু ইমং রাগপলিপথঞ্চেৰ কিলেসদুগ্গঞ্চ সংসারৰট্টঞ্চ চতুন্নং সচ্চানং অপ্পটিৰিজ্ঝনকমোহঞ্চ অতীতো চত্তারো ওঘে তিণ্ণো হুত্ৰা পারং অনুপ্পত্তো, দুৰিধেন ঝানেন ঝাযী, তণ্হায অভাৰেন অনেজো, কথংকথায অভাৰেন অকথংকথী, উপাদানানং অভাৰেন অনুপাদিযিত্ৰা কিলেসনিব্বানেন নিব্বুতো, তমহং ব্রাহ্মণং ৰদামী’’তি অত্থো.

সব্বেসংযেৰ পন কেসানং ওরোপনঞ্চ অরহত্তসচ্ছিকিরিযা চ অপচ্ছাঅপুরিমা অহোসীতি ইমিনা থেরস্স খুরগ্গেযেৰ অরহত্তুপ্পত্তি দীপিতা. একচ্চে পন আচরিযা এৰং ৰদন্তি ‘‘হেট্ঠা ৰুত্তনযেন ধম্মসেনাপতিনা ওৰাদে দিন্নে ‘যং মযা কাতুং সক্কা, তমহং জানিস্সামী’তি পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনাকম্মট্ঠানং গহেত্ৰা তং দিৰসংযেৰ অঞ্ঞতরং ৰিচিত্তং কুটিকং দিস্ৰা পৰিসিত্ৰা মাতুকুচ্ছিযং সত্ত ৰস্সানি অত্তনা অনুভূতদুক্খং অনুস্সরিত্ৰা তদনুসারেন অতীতানাগতে ঞাণং নেন্তস্স আদিত্তা ৰিয তযো ভৰা উপট্ঠহিংসু. ঞাণস্স পরিপাকং গতত্তা ৰিপস্সনাৰীথিং ওতরিত্ৰা তাৰদেৰ মগ্গপ্পটিপাটিযা সব্বেপি আসৰে খেপেন্তো অরহত্তং পাপুণী’’তি. উভযথাপি থেরস্স অরহত্তুপ্পত্তিযেৰ পকাসিতা, থেরো পন পভিন্নপ্পটিসম্ভিদো ছল়ভিঞ্ঞো অহোসি.

ৰক্কলিত্থেরৰত্থু

২০৮. দসমে আহারকরণৰেলন্তি ভোজনকিচ্চৰেলং. অধিগচ্ছে পদং সন্তন্তি সঙ্খারূপসমং সুখন্তি লদ্ধনামং সন্তং পদং নিব্বানং অধিগচ্ছেয্য. পঠমপাদেন পব্বতে ঠিতোযেৰাতি পঠমেন পাদেন গিজ্ঝকূটে পব্বতে ঠিতোযেৰ. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

দুতিযএতদগ্গৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.