১০. ৰিভঙ্গসুত্তং

৮৩২. ‘‘চত্তারোমে, ভিক্খৰে, ইদ্ধিপাদা ভাৰিতা বহুলীকতা মহপ্ফলা হোন্তি মহানিসংসা’’.

‘‘কথং ভাৰিতা চ, ভিক্খৰে, চত্তারো ইদ্ধিপাদা কথং বহুলীকতা মহপ্ফলা হোন্তি মহানিসংসা? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি – ‘ইতি মে ছন্দো ন চ অতিলীনো ভৰিস্সতি, ন চ অতিপ্পগ্গহিতো ভৰিস্সতি, ন চ অজ্ঝত্তং সংখিত্তো ভৰিস্সতি, ন চ বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তো ভৰিস্সতি’. পচ্ছাপুরেসঞ্ঞী চ ৰিহরতি – ‘যথা পুরে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুরে; যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো; যথা দিৰা তথা রত্তিং যথা রত্তিং তথা দিৰা’. ইতি ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি. ৰীরিযসমাধি…পে… চিত্তসমাধি…পে… ৰীমংসাসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি – ‘ইতি মে ৰীমংসা ন চ অতিলীনা ভৰিস্সতি, ন চ অতিপ্পগ্গহিতা ভৰিস্সতি, ন চ অজ্ঝত্তং সংখিত্তা ভৰিস্সতি, ন চ বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তা ভৰিস্সতি’. পচ্ছাপুরেসঞ্ঞী চ ৰিহরতি – ‘যথা পুরে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুরে; যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো; যথা দিৰা তথা রত্তিং, যথা রত্তিং তথা দিৰা’. ইতি ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, অতিলীনো ছন্দো? যো, ভিক্খৰে, ছন্দো কোসজ্জসহগতো কোসজ্জসম্পযুত্তো – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিলীনো ছন্দো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতো ছন্দো? যো, ভিক্খৰে, ছন্দো উদ্ধচ্চসহগতো উদ্ধচ্চসম্পযুত্তো – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতো ছন্দো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তো ছন্দো? যো, ভিক্খৰে, ছন্দো থিনমিদ্ধসহগতো থিনমিদ্ধসম্পযুত্তো – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তো ছন্দো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তো ছন্দো? যো, ভিক্খৰে, ছন্দো বহিদ্ধা পঞ্চ কামগুণে আরব্ভ অনুৰিক্খিত্তো অনুৰিসটো – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তো ছন্দো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্ছাপুরেসঞ্ঞী চ ৰিহরতি – যথা পুরে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুরে? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পচ্ছাপুরেসঞ্ঞা সুগ্গহিতা হোতি সুমনসিকতা সূপধারিতা সুপ্পটিৰিদ্ধা পঞ্ঞায. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্ছাপুরেসঞ্ঞী চ ৰিহরতি – যথা পুরে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুরে.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো ৰিহরতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ইমমেৰ কাযং উদ্ধং পাদতলা অধো কেসমত্থকা তচপরিযন্তং পূরং নানপ্পকারস্স অসুচিনো পচ্চৰেক্খতি – ‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা লোমা নখা দন্তা তচো মংসং ন্হারু অট্ঠি অট্ঠিমিঞ্জং ৰক্কং হদযং যকনং কিলোমকং পিহকং পপ্ফাসং অন্তং অন্তগুণং উদরিযং করীসং পিত্তং সেম্হং পুব্বো লোহিতং সেদো মেদো অস্সু ৰসা খেল়ো সিঙ্ঘাণিকা লসিকা মুত্ত’ন্তি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো ৰিহরতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যথা দিৰা তথা রত্তিং, যথা রত্তিং তথা দিৰা ৰিহরতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যেহি আকারেহি যেহি লিঙ্গেহি যেহি নিমিত্তেহি দিৰা ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, সো তেহি আকারেহি তেহি লিঙ্গেহি তেহি নিমিত্তেহি রত্তিং ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি; যেহি ৰা পন আকারেহি যেহি লিঙ্গেহি যেহি নিমিত্তেহি রত্তিং ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি, সো তেহি আকারেহি তেহি লিঙ্গেহি তেহি নিমিত্তেহি দিৰা ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খারসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৰেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু যথা দিৰা তথা রত্তিং, যথা রত্তিং তথা দিৰা ৰিহরতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আলোকসঞ্ঞা সুগ্গহিতা হোতি দিৰাসঞ্ঞা স্ৰাধিট্ঠিতা. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অতিলীনং ৰীরিযং? যং, ভিক্খৰে, ৰীরিযং কোসজ্জসহগতং কোসজ্জসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিলীনং ৰীরিযং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতং ৰীরিযং? যং, ভিক্খৰে, ৰীরিযং উদ্ধচ্চসহগতং উদ্ধচ্চসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতং ৰীরিযং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তং ৰীরিযং? যং, ভিক্খৰে, ৰীরিযং থিনমিদ্ধসহগতং থিনমিদ্ধসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তং ৰীরিযং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তং ৰীরিযং? যং, ভিক্খৰে, ৰীরিযং বহিদ্ধা পঞ্চ কামগুণে আরব্ভ অনুৰিক্খিত্তং অনুৰিসটং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তং ৰীরিযং…পে….

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আলোকসঞ্ঞা সুগ্গহিতা হোতি দিৰাসঞ্ঞা স্ৰাধিট্ঠিতা. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অতিলীনং চিত্তং? যং, ভিক্খৰে, চিত্তং কোসজ্জসহগতং কোসজ্জসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিলীনং চিত্তং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতং চিত্তং? যং, ভিক্খৰে, চিত্তং উদ্ধচ্চসহগতং উদ্ধচ্চসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতং চিত্তং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তং চিত্তং? যং, ভিক্খৰে, চিত্তং থিনমিদ্ধসহগতং থিনমিদ্ধসম্পযুত্তং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তং চিত্তং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তং চিত্তং? যং, ভিক্খৰে, চিত্তং বহিদ্ধা পঞ্চ কামগুণে আরব্ভ অনুৰিক্খিত্তং অনুৰিসটং – ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তং চিত্তং…পে… এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, অতিলীনা ৰীমংসা? যা, ভিক্খৰে, ৰীমংসা কোসজ্জসহগতা কোসজ্জসম্পযুত্তা – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিলীনা ৰীমংসা.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতা ৰীমংসা? যা, ভিক্খৰে, ৰীমংসা উদ্ধচ্চসহগতা উদ্ধচ্চসম্পযুত্তা – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অতিপ্পগ্গহিতা ৰীমংসা.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তা ৰীমংসা? যা, ভিক্খৰে, ৰীমংসা থিনমিদ্ধসহগতা থিনমিদ্ধসম্পযুত্তা – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অজ্ঝত্তং সংখিত্তা ৰীমংসা.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তা ৰীমংসা? যা, ভিক্খৰে, ৰীমংসা বহিদ্ধা পঞ্চ কামগুণে আরব্ভ অনুৰিক্খিত্তা অনুৰিসটা – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, বহিদ্ধা ৰিক্খিত্তা ৰীমংসা…পে… এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিৰটেন চেতসা অপরিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৰেতি. এৰং ভাৰিতা খো, ভিক্খৰে, চত্তারো ইদ্ধিপাদা এৰং বহুলীকতা মহপ্ফলা হোন্তি মহানিসংসা.

‘‘এৰং ভাৰিতেসু খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু এৰং বহুলীকতেসু, অনেকৰিহিতং ইদ্ধিৰিধং পচ্চনুভোতি – একোপি হুত্ৰা বহুধা হোতি, বহুধাপি হুত্ৰা একো হোতি…পে… যাৰ ব্রহ্মলোকাপি কাযেন ৰসং ৰত্তেতি. এৰং ভাৰিতেসু খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু এৰং বহুলীকতেসু, আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতী’’তি. দসমং.

পাসাদকম্পনৰগ্গো দুতিযো.

তস্সুদ্দানং –

পুব্বং মহপ্ফলং ছন্দং, মোগ্গল্লানঞ্চ উণ্ণাভং;

দ্ৰে সমণব্রাহ্মণা ভিক্খু, দেসনা ৰিভঙ্গেন চাতি.