৯. কট্ঠোপমসুত্তং

৫০৯. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, ইন্দ্রিযানি. কতমানি পঞ্চ? সুখিন্দ্রিযং, দুক্খিন্দ্রিযং, সোমনস্সিন্দ্রিযং, দোমনস্সিন্দ্রিযং, উপেক্খিন্দ্রিযং. সুখৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখিন্দ্রিযং. সো সুখিতোৰ সমানো ‘সুখিতোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ সুখৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং সুখৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পন্নং সুখিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘দুক্খৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি দুক্খিন্দ্রিযং. সো দুক্খিতোৰ সমানো ‘দুক্খিতোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ দুক্খৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং দুক্খৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পন্নং দুক্খিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘সোমনস্সৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সোমনস্সিন্দ্রিযং. সো সুমনোৰ সমানো ‘সুমনোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ সোমনস্সৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং সোমনস্সৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পন্নং সোমনস্সিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘দোমনস্সৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি দোমনস্সিন্দ্রিযং. সো দুম্মনোৰ সমানো ‘দুম্মনোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ দোমনস্সৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং দোমনস্সৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পন্নং দোমনস্সিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘উপেক্খাৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি উপেক্খিন্দ্রিযং. সো উপেক্খকোৰ সমানো ‘উপেক্খকোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ উপেক্খাৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং উপেক্খাৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পন্নং উপেক্খিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, দ্ৰিন্নং কট্ঠানং সঙ্ঘট্টনসমোধানা [সংঘট্টনাসমোধানা (পী. ক.), সংঘটনসমোধানা (স্যা. কং.)] উস্মা জাযতি, তেজো অভিনিব্বত্ততি; তেসংযেৰ কট্ঠানং নানাভাৰাৰিনিক্খেপা যা [নানাভাৰনিক্খেপা (স্যা. কং. পী. ক.)] তজ্জা উস্মা সা নিরুজ্ঝতি সা ৰূপসম্মতি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, সুখৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখিন্দ্রিযং. সো সুখিতোৰ সমানো ‘সুখিতোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ সুখৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং সুখৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’.

‘‘দুক্খৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ…পে… সোমনস্সৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ…পে… দোমনস্সৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ…পে… উপেক্খাৰেদনিযং, ভিক্খৰে, ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি উপেক্খিন্দ্রিযং. সো উপেক্খকোৰ সমানো ‘উপেক্খকোস্মী’তি পজানাতি. তস্সেৰ উপেক্খাৰেদনিযস্স ফস্সস্স নিরোধা ‘যং তজ্জং ৰেদযিতং উপেক্খাৰেদনিযং ফস্সং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি উপেক্খিন্দ্রিযং তং নিরুজ্ঝতি, তং ৰূপসম্মতী’তি পজানাতি’’. নৰমং.