৫. চক্কৰত্তিৰগ্গো

১. ৰিধাসুত্তং

২২২. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খৰে, অতীতমদ্ধানং সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা তিস্সো ৰিধা পজহিংসু, সব্বে তে সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা. যে হি কেচি, ভিক্খৰে, অনাগতমদ্ধানং সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা তিস্সো ৰিধা পজহিস্সন্তি, সব্বে তে সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা. যে হি কেচি, ভিক্খৰে, এতরহি সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা তিস্সো ৰিধা পজহন্তি, সব্বে তে সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা. কতমেসং সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স. যে হি কেচি, ভিক্খৰে, অতীতমদ্ধানং সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা তিস্সো ৰিধা পজহিংসু…পে… পজহিস্সন্তি…পে… পজহন্তি, সব্বে তে ইমেসংযেৰ সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা’’তি. পঠমং.

২. চক্কৰত্তিসুত্তং

২২৩. ‘‘রঞ্ঞো, ভিক্খৰে, চক্কৰত্তিস্স পাতুভাৰা সত্তন্নং রতনানং পাতুভাৰো হোতি. কতমেসং সত্তন্নং? চক্করতনস্স পাতুভাৰো হোতি, হত্থিরতনস্স পাতুভাৰো হোতি, অস্সরতনস্স পাতুভাৰো হোতি, মণিরতনস্স পাতুভাৰো হোতি, ইত্থিরতনস্স পাতুভাৰো হোতি, গহপতিরতনস্স পাতুভাৰো হোতি, পরিণাযকরতনস্স পাতুভাৰো হোতি. রঞ্ঞো, ভিক্খৰে, চক্কৰত্তিস্স পাতুভাৰা ইমেসং সত্তন্নং রতনানং পাতুভাৰো হোতি.

‘‘তথাগতস্স, ভিক্খৰে, পাতুভাৰা অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গরতনানং পাতুভাৰো হোতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স রতনস্স পাতুভাৰো হোতি…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স রতনস্স পাতুভাৰো হোতি. তথাগতস্স, ভিক্খৰে, পাতুভাৰা অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স ইমেসং সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গরতনানং পাতুভাৰো হোতী’’তি. দুতিযং.

৩. মারসুত্তং

২২৪. ‘‘মারসেনপ্পমদ্দনং ৰো, ভিক্খৰে, মগ্গং দেসেস্সামি; তং সুণাথ. কতমো চ, ভিক্খৰে, মারসেনপ্পমদ্দনো মগ্গো? যদিদং – সত্ত বোজ্ঝঙ্গা. কতমে সত্ত? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো – অযং খো, ভিক্খৰে, মারসেনপ্পমদ্দনো মগ্গো’’তি. ততিযং.

৪. দুপ্পঞ্ঞসুত্তং

২২৫. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘‘দুপ্পঞ্ঞো এল়মূগো, দুপ্পঞ্ঞো এল়মূগো’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ‘দুপ্পঞ্ঞো এল়মূগো’তি ৰুচ্চতী’’তি? ‘‘সত্তন্নং খো, ভিক্খু, বোজ্ঝঙ্গানং অভাৰিতত্তা অবহুলীকতত্তা ‘দুপ্পঞ্ঞো এল়মূগো’তি ৰুচ্চতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স – ইমেসং খো, ভিক্খু, সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং অভাৰিতত্তা অবহুলীকতত্তা ‘দুপ্পঞ্ঞো এল়মূগো’তি ৰুচ্চতী’’তি. চতুত্থং.

৫. পঞ্ঞৰন্তসুত্তং

২২৬. ‘‘‘পঞ্ঞৰা অনেল়মূগো, পঞ্ঞৰা অনেল়মূগো’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ‘পঞ্ঞৰা অনেল়মূগো’তি ৰুচ্চতী’’তি? ‘‘সত্তন্নং খো, ভিক্খু, বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ‘পঞ্ঞৰা অনেল়মূগো’তি ৰুচ্চতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স – ইমেসং খো, ভিক্খু, সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ‘পঞ্ঞৰা অনেল়মূগো’তি ৰুচ্চতী’’তি. পঞ্চমং.

৬. দলিদ্দসুত্তং

২২৭. ‘‘‘দলিদ্দো, দলিদ্দো’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ‘দলিদ্দো’তি ৰুচ্চতী’’তি? ‘‘সত্তন্নং খো, ভিক্খু, বোজ্ঝঙ্গানং অভাৰিতত্তা অবহুলীকতত্তা ‘দলিদ্দো’তি ৰুচ্চতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স – ইমেসং খো, ভিক্খু, সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং অভাৰিতত্তা অবহুলীকতত্তা ‘দলিদ্দো’তি ৰুচ্চতী’’তি. ছট্ঠং.

৭. অদলিদ্দসুত্তং

২২৮. ‘‘‘অদলিদ্দো, অদলিদ্দো’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ‘অদলিদ্দো’তি ৰুচ্চতী’’তি? ‘‘সত্তন্নং খো, ভিক্খু, বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ‘অদলিদ্দো’তি ৰুচ্চতি. কতমেসং সত্তন্নং? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স …পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স – ইমেসং খো, ভিক্খু, সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ‘অদলিদ্দো’তি ৰুচ্চতী’’তি. সত্তমং.

৮. আদিচ্চসুত্তং

২২৯. ‘‘আদিচ্চস্স, ভিক্খৰে, উদযতো এতং পুব্বঙ্গমং এতং পুব্বনিমিত্তং, যদিদং – অরুণুগ্গং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং উপ্পাদায এতং পুব্বঙ্গমং এতং পুব্বনিমিত্তং, যদিদং – কল্যাণমিত্ততা. কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং – সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেস্সতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরিস্সতি. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতী’’তি. অট্ঠমং.

৯. অজ্ঝত্তিকঙ্গসুত্তং

২৩০. ‘‘অজ্ঝত্তিকং, ভিক্খৰে, অঙ্গন্তি করিত্ৰা নাঞ্ঞং একঙ্গম্পি সমনুপস্সামি সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং উপ্পাদায, যথযিদং – ভিক্খৰে, যোনিসোমনসিকারো. যোনিসোমনসিকারসম্পন্নস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং – সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেস্সতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরিস্সতি. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যোনিসোমনসিকারসম্পন্নো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু যোনিসোমনসিকারসম্পন্নো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতী’’তি. নৰমং.

১০. বাহিরঙ্গসুত্তং

২৩১. ‘‘বাহিরং, ভিক্খৰে, অঙ্গন্তি করিত্ৰা নাঞ্ঞং একঙ্গম্পি সমনুপস্সামি সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং উপ্পাদায, যথযিদং – ভিক্খৰে, কল্যাণমিত্ততা. কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং – সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেস্সতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরিস্সতি. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেতি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে বহুলীকরোতী’’তি. দসমং.

চক্কৰত্তিৰগ্গো পঞ্চমো.

তস্সুদ্দানং –

ৰিধা চক্কৰত্তি মারো, দুপ্পঞ্ঞো পঞ্ঞৰেন চ;

দলিদ্দো অদলিদ্দো চ, আদিচ্চঙ্গেন তে দসাতি.