৪. সীসপাৰনৰগ্গো
১. সীসপাৰনসুত্তং
১১০১. একং সমযং ভগৰা কোসম্বিযং ৰিহরতি সীসপাৰনে [সিংসপাৰনে (সী. পী.)]. অথ খো ভগৰা পরিত্তানি সীসপাপণ্ণানি পাণিনা গহেত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, কতমং নু খো বহুতরং – যানি ৰা মযা পরিত্তানি সীসপাপণ্ণানি পাণিনা গহিতানি যদিদং উপরি সীসপাৰনে’’তি? ‘‘অপ্পমত্তকানি, ভন্তে, ভগৰতা পরিত্তানি সীসপাপণ্ণানি পাণিনা গহিতানি; অথ খো এতানেৰ বহুতরানি যদিদং উপরি সীসপাৰনে’’তি. ‘‘এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, এতদেৰ বহুতরং যং ৰো মযা অভিঞ্ঞায অনক্খাতং. কস্মা চেতং, ভিক্খৰে, মযা অনক্খাতং? ন হেতং, ভিক্খৰে, অত্থসংহিতং নাদিব্রহ্মচরিযকং ন নিব্বিদায ন ৰিরাগায ন নিরোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৰত্ততি; তস্মা তং মযা অনক্খাতং’’.
‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, মযা অক্খাতং? ‘ইদং দুক্খ’ন্তি, ভিক্খৰে, মযা অক্খাতং, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি মযা অক্খাতং, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি মযা অক্খাতং, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি মযা অক্খাতং’’.
‘‘কস্মা চেতং, ভিক্খৰে, মযা অক্খাতং? এতঞ্হি, ভিক্খৰে, অত্থসংহিতং এতং আদিব্রহ্মচরিযকং এতং নিব্বিদায ৰিরাগায নিরোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৰত্ততি; তস্মা তং মযা অক্খাতং.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. পঠমং.
২. খদিরপত্তসুত্তং
১১০২. ‘‘যো, ভিক্খৰে, এৰং ৰদেয্য – ‘অহং দুক্খং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ, দুক্খসমুদযং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ, দুক্খনিরোধং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ, দুক্খনিরোধগামিনিং পটিপদং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ সম্মা দুক্খস্সন্তং করিস্সামী’তি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যো এৰং ৰদেয্য – ‘অহং খদিরপত্তানং ৰা সরলপত্তানং [পলাসপত্তানং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰা আমলকপত্তানং ৰা পুটং করিত্ৰা উদকং ৰা তালপত্তং ৰা আহরিস্সামী’তি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যো এৰং ৰদেয্য – ‘অহং দুক্খং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ…পে… দুক্খনিরোধগামিনিং পটিপদং অরিযসচ্চং যথাভূতং অনভিসমেচ্চ সম্মা দুক্খস্সন্তং করিস্সামী’তি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘যো চ খো, ভিক্খৰে, এৰং ৰদেয্য – ‘অহং দুক্খং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ, দুক্খসমুদযং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ, দুক্খনিরোধং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ, দুক্খনিরোধগামিনিং পটিপদং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ সম্মা দুক্খস্সন্তং করিস্সামী’তি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যো এৰং ৰদেয্য – ‘অহং পদুমপত্তানং ৰা পলাসপত্তানং ৰা মালুৰপত্তানং ৰা পুটং করিত্ৰা উদকং ৰা তালপত্তং ৰা আহরিস্সামী’তি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যো এৰং ৰদেয্য – ‘অহং দুক্খং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ …পে… দুক্খনিরোধগামিনিং পটিপদং অরিযসচ্চং যথাভূতং অভিসমেচ্চ সম্মা দুক্খস্সন্তং করিস্সামী’তি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. দুতিযং.
৩. দণ্ডসুত্তং
১১০৩. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, দণ্ডো উপরিৰেহাসং খিত্তো সকিম্পি মূলেন নিপততি, সকিম্পি অগ্গেন নিপততি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, অৰিজ্জানীৰরণা সত্তা তণ্হাসংযোজনা সন্ধাৰন্তা সংসরন্তা [তণ্হাসংযোজনবন্ধা সন্ধাৰতা (ক.)] সকিম্পি অস্মা লোকা পরং লোকং গচ্ছন্তি, সকিম্পি পরস্মা লোকা ইমং লোকং আগচ্ছন্তি. তং কিস্স হেতু? অদিট্ঠত্তা, ভিক্খৰে, চতুন্নং অরিযসচ্চানং. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. ততিযং.
৪. চেলসুত্তং
১১০৪. ‘‘আদিত্তে, ভিক্খৰে, চেলে ৰা সীসে ৰা কিমস্স করণীয’’ন্তি? ‘‘আদিত্তে, ভন্তে, চেলে ৰা সীসে ৰা, তস্সেৰ চেলস্স ৰা সীসস্স ৰা নিব্বাপনায অধিমত্তো ছন্দো চ ৰাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোল়্হী চ অপ্পটিৰানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ করণীয’’ন্তি.
‘‘আদিত্তং, ভিক্খৰে, চেলং ৰা সীসং ৰা অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা অমনসিকরিত্ৰা অনভিসমেতানং চতুন্নং অরিযসচ্চানং যথাভূতং অভিসমযায অধিমত্তো ছন্দো চ ৰাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোল়্হী চ অপ্পটিৰানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ করণীযং. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. চতুত্থং.
৫. সত্তিসতসুত্তং
১১০৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসো ৰস্সসতাযুকো ৰস্সসতজীৰী. তমেনং এৰং ৰদেয্য – ‘এহম্ভো পুরিস, পুব্বণ্হসমযং তং সত্তিসতেন হনিস্সন্তি, মজ্ঝন্হিকসমযং সত্তিসতেন হনিস্সন্তি, সাযন্হসমযং সত্তিসতেন হনিস্সন্তি. সো খো ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, দিৰসে দিৰসে তীহি তীহি সত্তিসতেহি হঞ্ঞমানো ৰস্সসতাযুকো ৰস্সসতজীৰী ৰস্সসতস্স অচ্চযেন অনভিসমেতানি চত্তারি অরিযসচ্চানি অভিসমেস্সসী’’’তি.
‘‘অত্থৰসিকেন, ভিক্খৰে, কুলপুত্তেন অলং উপগন্তুং. তং কিস্স হেতু? অনমতগ্গোযং, ভিক্খৰে, সংসারো; পুব্বা কোটি নপ্পঞ্ঞাযতি সত্তিপ্পহারানং অসিপ্পহারানং উসুপ্পহারানং ফরসুপ্পহারানং [অসিপ্পহারানং ফরসুপ্পহারানং (ক.)]. এৰঞ্চেতং, ভিক্খৰে, অস্স. ন খো পনাহং, ভিক্খৰে, সহ দুক্খেন, সহ দোমনস্সেন চতুন্নং অরিযসচ্চানং অভিসমযং ৰদামি; অপি চাহং, ভিক্খৰে, সহাৰ সুখেন, সহাৰ সোমনস্সেন চতুন্নং অরিযসচ্চানং অভিসমযং ৰদামি. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. পঞ্চমং.
৬. পাণসুত্তং
১১০৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসো যং ইমস্মিং জম্বুদীপে তিণকট্ঠসাখাপলাসং তচ্ছেত্ৰা একজ্ঝং সংহরেয্য; একজ্ঝং সংহরিত্ৰা সূলং করেয্য. সূলং করিত্ৰা যে মহাসমুদ্দে মহন্তকা পাণা তে মহন্তকেসু সূলেসু আৰুনেয্য, যে মহাসমুদ্দে মজ্ঝিমকা পাণা তে মজ্ঝিমকেসু সূলেসু আৰুনেয্য, যে মহাসমুদ্দে সুখুমকা পাণা তে সুখুমকেসু সূলেসু আৰুনেয্য. অপরিযাদিন্না চ, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে ওল়ারিকা পাণা অস্সু.
‘‘অথ ইমস্মিং জম্বুদীপে তিণকট্ঠসাখাপলাসং পরিক্খযং পরিযাদানং গচ্ছেয্য. ইতো বহুতরা খো, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে সুখুমকা পাণা, যে ন সুকরা সূলেসু আৰুনিতুং. তং কিস্স হেতু? সুখুমত্তা, ভিক্খৰে, অত্তভাৰস্স. এৰং মহা খো, ভিক্খৰে, অপাযো. এৰং মহন্তস্মা খো, ভিক্খৰে, অপাযস্মা পরিমুত্তো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. ছট্ঠং.
৭. পঠমসূরিযসুত্তং
১১০৭. ‘‘সূরিযস্স [সুরিযস্স (সী. স্যা. কং. পী.)], ভিক্খৰে, উদযতো এতং পুব্বঙ্গমং এতং পুব্বনিমিত্তং, যদিদং – অরুণুগ্গং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো চতুন্নং অরিযসচ্চানং যথাভূতং অভিসমযায এতং পুব্বঙ্গমং এতং পুব্বনিমিত্তং, যদিদং – সম্মাদিট্ঠি. তস্সেতং ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং – ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানিস্সতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানিস্সতি.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. সত্তমং.
৮. দুতিযসূরিযসুত্তং
১১০৮. ‘‘যাৰকীৰঞ্চ, ভিক্খৰে, চন্দিমসূরিযা লোকে নুপ্পজ্জন্তি, নেৰ তাৰ মহতো আলোকস্স পাতুভাৰো হোতি মহতো ওভাসস্স. অন্ধতমং তদা হোতি অন্ধকারতিমিসা. নেৰ তাৰ রত্তিন্দিৰা [রত্তিদিৰা (ক.)] পঞ্ঞাযন্তি, ন মাসদ্ধমাসা পঞ্ঞাযন্তি, ন উতুসংৰচ্ছরা পঞ্ঞাযন্তি.
‘‘যতো চ খো, ভিক্খৰে, চন্দিমসূরিযা লোকে উপ্পজ্জন্তি, অথ মহতো আলোকস্স পাতুভাৰো হোতি মহতো ওভাসস্স. নেৰ অন্ধকারতমং তদা হোতি ন অন্ধকারতিমিসা. অথ রত্তিন্দিৰা পঞ্ঞাযন্তি, মাসদ্ধমাসা পঞ্ঞাযন্তি, উতুসংৰচ্ছরা পঞ্ঞাযন্তি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যাৰকীৰঞ্চ তথাগতো লোকে নুপ্পজ্জতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো, নেৰ তাৰ মহতো আলোকস্স পাতুভাৰো হোতি মহতো ওভাসস্স. অন্ধতমং তদা হোতি অন্ধকারতিমিসা. নেৰ তাৰ চতুন্নং অরিযসচ্চানং আচিক্খণা হোতি দেসনা পঞ্ঞাপনা পট্ঠপনা ৰিৰরণা ৰিভজনা উত্তানীকম্মং.
‘‘যতো চ খো, ভিক্খৰে, তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো, অথ মহতো আলোকস্স পাতুভাৰো হোতি মহতো ওভাসস্স. নেৰ অন্ধতমং তদা হোতি ন অন্ধকারতিমিসা. অথ খো চতুন্নং অরিযসচ্চানং আচিক্খণা হোতি দেসনা পঞ্ঞাপনা পট্ঠপনা ৰিৰরণা ৰিভজনা উত্তানীকম্মং. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. অট্ঠমং.
৯. ইন্দখীলসুত্তং
১১০৯. ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, তে অঞ্ঞস্স সমণস্স ৰা ব্রাহ্মণস্স ৰা মুখং উল্লোকেন্তি [ওলোকেন্তি (সী. স্যা.)] – ‘অযং নূন ভৰং জানং জানাতি, পস্সং পস্সতী’’’তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, তূলপিচু ৰা কপ্পাসপিচু ৰা লহুকো ৰাতূপাদানো সমে ভূমিভাগে নিক্খিত্তো. তমেনং পুরত্থিমো ৰাতো পচ্ছিমেন সংহরেয্য, পচ্ছিমো ৰাতো পুরত্থিমেন সংহরেয্য, উত্তরো ৰাতো দক্খিণেন সংহরেয্য, দক্খিণো ৰাতো উত্তরেন সংহরেয্য. তং কিস্স হেতু? লহুকত্তা, ভিক্খৰে, কপ্পাসপিচুনো. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে হি কেচি সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, তে অঞ্ঞস্স সমণস্স ৰা ব্রাহ্মণস্স ৰা মুখং উল্লোকেন্তি – ‘অযং নূন ভৰং জানং জানাতি, পস্সং পস্সতী’তি. তং কিস্স হেতু? অদিট্ঠত্তা, ভিক্খৰে, চতুন্নং অরিযসচ্চানং.
‘‘যে চ খো কেচি, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানন্তি, তে ন অঞ্ঞস্স সমণস্স ৰা ব্রাহ্মণস্স ৰা মুখং উল্লোকেন্তি – ‘অযং নূন ভৰং জানং জানাতি, পস্সং পস্সতী’’’তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অযোখীলো ৰা ইন্দখীলো ৰা গম্ভীরনেমো সুনিখাতো অচলো অসম্পকম্পী. পুরত্থিমায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য ভুসা ৰাতৰুট্ঠি, নেৰ সঙ্কম্পেয্য [নেৰ নং সঙ্কম্পেয্য (সী. পী.)] ন সম্পকম্পেয্য ন সম্পচালেয্য; পচ্ছিমায চেপি দিসায…পে… উত্তরায চেপি দিসায…পে… দক্খিণায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য ভুসা ৰাতৰুট্ঠি, নেৰ সঙ্কম্পেয্য ন সম্পকম্পেয্য ন সম্পচালেয্য. তং কিস্স হেতু? গম্ভীরত্তা, ভিক্খৰে, নেমস্স সুনিখাতত্তা ইন্দখীলস্স. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে চ খো কেচি সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানন্তি…পে… অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানন্তি, তে ন অঞ্ঞস্স সমণস্স ৰা ব্রাহ্মণস্স ৰা মুখং উল্লোকেন্তি – ‘অযং নূন ভৰং জানং জানাতি, পস্সং পস্সতী’তি. তং কিস্স হেতু? সুদিট্ঠত্তা, ভিক্খৰে, চতুন্নং অরিযসচ্চানং. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. নৰমং.
১০. ৰাদত্থিকসুত্তং
১১১০. ‘‘যো হি কোচি, ভিক্খৰে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি, পুরত্থিমায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ৰাদত্থিকো ৰাদগৰেসী – ‘ৰাদমস্স আরোপেস্সামী’তি, তং ৰত সহধম্মেন সঙ্কম্পেস্সতি ৰা সম্পকম্পেস্সতি ৰা সম্পচালেস্সতি ৰাতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. পচ্ছিমায চেপি দিসায…পে… উত্তরায চেপি দিসায…পে… দক্খিণায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ৰাদত্থিকো ৰাদগৰেসী – ‘ৰাদমস্স আরোপেস্সামী’তি, তং ৰত সহধম্মেন সঙ্কম্পেস্সতি ৰা সম্পকম্পেস্সতি ৰা সম্পচালেস্সতি ৰাতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সিলাযূপো সোল়স কুক্কুকো. তস্সস্সু অট্ঠ কুক্কু হেট্ঠা নেমঙ্গমা, অট্ঠ কুক্কু উপরিনেমস্স. পুরত্থিমায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য ভুসা ৰাতৰুট্ঠি, নেৰ সঙ্কম্পেয্য ন সম্পকম্পেয্য ন সম্পচালেয্য; পচ্ছিমায চেপি দিসায…পে… উত্তরায চেপি দিসায…পে… দক্খিণায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য ভুসা ৰাতৰুট্ঠি, নেৰ সঙ্কম্পেয্য ন সম্পকম্পেয্য ন সম্পচালেয্য. তং কিস্স হেতু? গম্ভীরত্তা, ভিক্খৰে, নেমস্স সুনিখাতত্তা সিলাযূপস্স. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যো হি কোচি ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি; পুরত্থিমায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ৰাদত্থিকো ৰাদগৰেসী ‘ৰাদমস্স আরোপেস্সামী’তি, তং ৰত সহধম্মেন সঙ্কম্পেস্সতি ৰা সম্পকম্পেস্সতি ৰা সম্পচালেস্সতি ৰাতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. পচ্ছিমায চেপি দিসায…পে… উত্তরায চেপি দিসায…পে… দক্খিণায চেপি দিসায আগচ্ছেয্য সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ৰাদত্থিকো ৰাদগৰেসী – ‘ৰাদমস্স আরোপেস্সামী’তি, তং ৰত সহধম্মেন সঙ্কম্পেস্সতি ৰা সম্পকম্পেস্সতি ৰা সম্পচালেস্সতি ৰাতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? সুদিট্ঠত্তা, ভিক্খৰে, চতুন্নং অরিযসচ্চানং. কতমেসং চতুন্নং? দুক্খস্স অরিযসচ্চস্স…পে… দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অরিযসচ্চস্স.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো করণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো করণীযো’’তি. দসমং.
সীসপাৰনৰগ্গো চতুত্থো.
তস্সুদ্দানং –
সীসপা খদিরো দণ্ডো, চেলা সত্তিসতেন চ;
পাণা সুরিযূপমা দ্ৰেধা, ইন্দখীলো চ ৰাদিনোতি.