২. রাজকারামৰগ্গো
১. সহস্সভিক্খুনিসঙ্ঘসুত্তং
১০০৭. একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি রাজকারামে. অথ খো সহস্সভিক্খুনিসঙ্ঘো [সহস্সো ভিক্খুনিসংঘো (সী.)] যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো তা ভিক্খুনিযো ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘চতূহি খো, ভিক্খুনিযো, ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সোতাপন্নো হোতি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো. কতমেহি চতূহি? ইধ, ভিক্খুনিযো, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে …পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি, অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. ইমেহি খো, ভিক্খুনিযো, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সোতাপন্নো হোতি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো’’তি. পঠমং.
২. ব্রাহ্মণসুত্তং
১০০৮. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘ব্রাহ্মণা, ভিক্খৰে, উদযগামিনিং নাম পটিপদং পঞ্ঞপেন্তি. তে সাৰকং এৰং সমাদপেন্তি – ‘এহি ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, কালস্সেৰ উট্ঠায পাচীনমুখো যাহি. সো ত্ৰং মা সোব্ভং পরিৰজ্জেহি, মা পপাতং, মা খাণুং, মা কণ্ডকঠানং [কণ্ডকং ঠানং (পী. ক.)], মা চন্দনিযং, মা ওল়িগল্লং. যত্থ [যত্থেৰ (স্যা. কং.), যানি ৰা (সী.)] পপতেয্যাসি তত্থেৰ মরণং আগমেয্যাসি. এৰং ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সসী’’’তি.
‘‘তং খো পনেতং, ভিক্খৰে, ব্রাহ্মণানং বালগমনমেতং [বালানং গমনমেতং (সী.)] মূল়্হগমনমেতং ন নিব্বিদায ন ৰিরাগায ন নিরোধায ন উপসমায ন অভিঞ্ঞায ন সম্বোধায ন নিব্বানায সংৰত্ততি. অহঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অরিযস্স ৰিনযে উদযগামিনিং পটিপদং পঞ্ঞপেমি; যা একন্তনিব্বিদায ৰিরাগায নিরোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৰত্ততি.
‘‘কতমা চ সা, ভিক্খৰে, উদযগামিনী পটিপদা; যা একন্তনিব্বিদায…পে… নিব্বানায সংৰত্ততি? ইধ, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি; ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অযং খো সা, ভিক্খৰে, উদযগামিনী পটিপদা একন্তনিব্বিদায…পে… নিব্বানায সংৰত্ততী’’তি. দুতিযং.
৩. আনন্দত্থেরসুত্তং
১০০৯. একং সমযং আযস্মা চ আনন্দো আযস্মা চ সারিপুত্তো সাৰত্থিযং ৰিহরন্তি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মতা আনন্দেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৰোচ – ‘‘কতিনং খো, আৰুসো আনন্দ, ধম্মানং পহানা, কতিনং ধম্মানং সমন্নাগমনহেতু, এৰমযং পজা ভগৰতা ব্যাকতা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা’’তি? ‘‘চতুন্নং খো, আৰুসো, ধম্মানং পহানা, চতুন্নং ধম্মানং সমন্নাগমনহেতু, এৰমযং পজা ভগৰতা ব্যাকতা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা’’তি.
‘‘কতমেসং চতুন্নং? যথারূপেন খো, আৰুসো, বুদ্ধে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি তথারূপস্স বুদ্ধে অপ্পসাদো ন হোতি. যথারূপেন চ খো, আৰুসো, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো সুতৰা অরিযসাৰকো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি তথারূপস্স বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা’’তি.
‘‘যথারূপেন চ খো, আৰুসো, ধম্মে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি তথারূপস্স ধম্মে অপ্পসাদো ন হোতি. যথারূপেন চ খো, আৰুসো, ধম্মে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো সুতৰা অরিযসাৰকো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি তথারূপস্স ধম্মে অৰেচ্চপ্পসাদো হোতি – স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো…পে… ৰিঞ্ঞূহীতি.
‘‘যথারূপেন চ খো, আৰুসো, সঙ্ঘে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি তথারূপস্স সঙ্ঘে অপ্পসাদো ন হোতি. যথারূপেন চ খো, আৰুসো, সঙ্ঘে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো সুতৰা অরিযসাৰকো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি তথারূপস্স সঙ্ঘে অৰেচ্চপ্পসাদো হোতি – সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো…পে… অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সাতি.
‘‘যথারূপেন চ খো, আৰুসো, দুস্সীল্যেন সমন্নাগতো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি তথারূপস্স দুস্সীল্যং ন হোতি. যথারূপেহি চ খো, আৰুসো, অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো সুতৰা অরিযসাৰকো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি তথারূপানি অরিযকন্তানি সীলানি হোন্তি অখণ্ডানি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকানি. ইমেসং খো, আৰুসো, চতুন্নং ধম্মানং পহানা ইমেসং চতুন্নং ধম্মানং সমন্নাগমনহেতু এৰমযং পজা ভগৰতা ব্যাকতা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা’’তি. ততিযং.
৪. দুগ্গতিভযসুত্তং
১০১০. ‘‘চতূহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সব্বদুগ্গতিভযং সমতিক্কন্তো হোতি. কতমেহি চতূহি? ইধ, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সব্বদুগ্গতিভযং সমতিক্কন্তো হোতী’’তি. চতুত্থং.
৫. দুগ্গতিৰিনিপাতভযসুত্তং
১০১১. ‘‘চতূহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সব্বদুগ্গতিৰিনিপাতভযং সমতিক্কন্তো হোতি. কতমেহি চতূহি? ইধ, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো সব্বদুগ্গতিৰিনিপাতভযং সমতিক্কন্তো হোতী’’তি. পঞ্চমং.
৬. পঠমমিত্তামচ্চসুত্তং
১০১২. ‘‘যে তে, ভিক্খৰে, অনুকম্পেয্যাথ, যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং – মিত্তা ৰা অমচ্চা ৰা ঞাতী ৰা সালোহিতা ৰা – তে, ভিক্খৰে, চতূসু সোতাপত্তিযঙ্গেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা. কতমেসু চতূসু? বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদে সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেসু সীলেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা অখণ্ডেসু…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেসু. যে তে, ভিক্খৰে, অনুকম্পেয্যাথ, যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং – মিত্তা ৰা অমচ্চা ৰা ঞাতী ৰা সালোহিতা ৰা – তে, ভিক্খৰে, ইমেসু চতূসু সোতাপত্তিযঙ্গেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা’’তি. ছট্ঠং.
৭. দুতিযমিত্তামচ্চসুত্তং
১০১৩. ‘‘যে তে, ভিক্খৰে, অনুকম্পেয্যাথ, যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং – মিত্তা ৰা অমচ্চা ৰা ঞাতী ৰা সালোহিতা ৰা – তে, ভিক্খৰে, চতূসু সোতাপত্তিযঙ্গেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা. কতমেসু চতূসু? বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদে সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা’’তি.
‘‘সিযা, ভিক্খৰে, চতুন্নং মহাভূতানং অঞ্ঞথত্তং – পথৰীধাতুযা, আপোধাতুযা, তেজোধাতুযা, ৰাযোধাতুযা – ন ত্ৰেৰ বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতস্স অরিযসাৰকস্স সিযা অঞ্ঞথত্তং. তত্রিদং অঞ্ঞথত্তং – সো ৰত বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো অরিযসাৰকো নিরযং ৰা তিরচ্ছানযোনিং ৰা পেত্তিৰিসযং ৰা উপপজ্জিস্সতী’’তি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. ‘‘ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেসু সীলেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা অখণ্ডেসু…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেসু. সিযা, ভিক্খৰে, চতুন্নং মহাভূতানং অঞ্ঞথত্তং – পথৰীধাতুযা, আপোধাতুযা, তেজোধাতুযা, ৰাযোধাতুযা – ন ত্ৰেৰ অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতস্স অরিযসাৰকস্স সিযা অঞ্ঞথত্তং. তত্রিদং অঞ্ঞথত্তং – সো ৰত অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো অরিযসাৰকো নিরযং ৰা তিরচ্ছানযোনিং ৰা পেত্তিৰিসযং ৰা উপপজ্জিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. যে তে, ভিক্খৰে, অনুকম্পেয্যাথ, যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং – মিত্তা ৰা অমচ্চা ৰা ঞাতী ৰা সালোহিতা ৰা – তে, ভিক্খৰে, ইমেসু চতূসু সোতাপত্তিযঙ্গেসু সমাদপেতব্বা, নিৰেসেতব্বা, পতিট্ঠাপেতব্বা’’তি. সত্তমং.
৮. পঠমদেৰচারিকসুত্তং
১০১৪. সাৰত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৰমেৰ – জেতৰনে অন্তরহিতো দেৰেসু তাৰতিংসেসু পাতুরহোসি. অথ খো সম্বহুলা তাৰতিংসকাযিকা দেৰতাযো যেনাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তা দেৰতাযো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এতদৰোচ –
‘‘সাধু খো, আৰুসো, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তি. সাধু খো, আৰুসো, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… সাধু খো, আৰুসো, অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তী’’তি.
‘‘সাধু খো, মারিস মোগ্গল্লান, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস মোগ্গল্লান, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তি. সাধু খো, মারিস মোগ্গল্লান, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস মোগ্গল্লান, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তী’’তি. অট্ঠমং.
৯. দুতিযদেৰচারিকসুত্তং
১০১৫. সাৰত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৰমেৰ – জেতৰনে অন্তরহিতো দেৰেসু তাৰতিংসেসু পাতুরহোসি. অথ খো সম্বহুলা তাৰতিংসকাযিকা দেৰতাযো যেনাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তা দেৰতাযো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এতদৰোচ –
‘‘সাধু খো, আৰুসো, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না. সাধু খো, আৰুসো, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’’তি.
‘‘সাধু খো, মারিস মোগ্গল্লান, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস মোগ্গল্লান, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না. সাধু খো, মারিস মোগ্গল্লান, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস মোগ্গল্লান, এৰমিধেকচ্চে সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’’তি. নৰমং.
১০. ততিযদেৰচারিকসুত্তং
১০১৬. অথ খো ভগৰা – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৰমেৰ – জেতৰনে অন্তরহিতো দেৰেসু তাৰতিংসেসু পাতুরহোসি. অথ খো সম্বহুলা তাৰতিংসকাযিকা দেৰতাযো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তা দেৰতাযো ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘সাধু খো, আৰুসো, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা. সাধু খো, আৰুসো, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, আৰুসো, এৰমিধেকচ্চে সত্তা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা’’তি.
‘‘সাধু খো, মারিস, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনং হোতি – ইতিপি সো ভগৰা…পে… সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰাতি. বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস, এৰমযং পজা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা. সাধু খো, মারিস, ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনং হোতি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৰত্তনিকেহি. অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগমনহেতু খো, মারিস, এৰমযং পজা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযণা’’তি. দসমং.
রাজকারামৰগ্গো দুতিযো.
তস্সুদ্দানং –
সহস্সব্রাহ্মণানন্দ, দুগ্গতি অপরে দুৰে;
মিত্তামচ্চা দুৰে ৰুত্তা, তযো চ দেৰচারিকাতি.