৮. কিংসুকোপমসুত্তং
২৪৫. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি? ‘‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন [পঞ্হাৰেয্যাকরণেন (স্যা. কং. ক.)], যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি? ‘‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি? ‘‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু চতুন্নং মহাভূতানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি? ‘‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিরোধধম্মন্তি যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা, খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি.
অথ খো সো ভিক্খু অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধাহং, ভন্তে, যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচং – কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’তি? এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, সো ভিক্খু মং এতদৰোচ – ‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’তি. অথ খ্ৰাহং, ভন্তে, অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচং – ‘কিত্তাৰতা নু খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’তি? এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, সো ভিক্খু মং এতদৰোচ – ‘যতো খো, আৰুসো, ভিক্খু পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং…পে… চতুন্নং মহাভূতানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি…পে… যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিরোধধম্মন্তি যথাভূতং পজানাতি, এত্তাৰতা খো, আৰুসো, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’তি. অথ খ্ৰাহং, ভন্তে, অসন্তুট্ঠো তস্স ভিক্খুস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিং ( ) [(উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচং) (ক.)]. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ভিক্খুনো দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতী’’তি?
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খু, পুরিসস্স কিংসুকো অদিট্ঠপুব্বো অস্স. সো যেনঞ্ঞতরো পুরিসো কিংসুকস্স দস্সাৰী তেনুপসঙ্কমেয্য. উপসঙ্কমিত্ৰা তং পুরিসং এৰং ৰদেয্য – ‘কীদিসো, ভো পুরিস, কিংসুকো’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘কাল়কো খো, অম্ভো পুরিস, কিংসুকো – সেয্যথাপি ঝামখাণূ’তি. তেন খো পন, ভিক্খু, সমযেন তাদিসোৰস্স কিংসুকো যথাপি [যথা (সী. স্যা. কং.) দুতিযৰারাদীসু পন ‘‘যথাপি’’ত্ৰেৰ দিস্সতি] তস্স পুরিসস্স দস্সনং. অথ খো, সো ভিক্খু, পুরিসো অসন্তুট্ঠো তস্স পুরিসস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো পুরিসো কিংসুকস্স দস্সাৰী তেনুপসঙ্কমেয্য; উপসঙ্কমিত্ৰা তং পুরিসং এৰং ৰদেয্য – ‘কীদিসো, ভো পুরিস, কিংসুকো’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘লোহিতকো খো, অম্ভো পুরিস, কিংসুকো – সেয্যথাপি মংসপেসী’তি. তেন খো পন, ভিক্খু, সমযেন তাদিসোৰস্স কিংসুকো যথাপি তস্স পুরিসস্স দস্সনং. অথ খো সো ভিক্খু পুরিসো অসন্তুট্ঠো তস্স পুরিসস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো পুরিসো কিংসুকস্স দস্সাৰী তেনুপসঙ্কমেয্য; উপসঙ্কমিত্ৰা তং পুরিসং এৰং ৰদেয্য – ‘কীদিসো, ভো পুরিস, কিংসুকো’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘ওচীরকজাতো [ওজীরকজাতো (সী.), ওদীরকজাতো (পী.)] খো, অম্ভো পুরিস, কিংসুকো আদিন্নসিপাটিকো – সেয্যথাপি সিরীসো’তি. তেন খো পন, ভিক্খু, সমযেন তাদিসোৰস্স কিংসুকো, যথাপি তস্স পুরিসস্স দস্সনং. অথ খো সো ভিক্খু পুরিসো অসন্তুট্ঠো তস্স পুরিসস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন, যেনঞ্ঞতরো পুরিসো কিংসুকস্স দস্সাৰী তেনুপসঙ্কমেয্য; উপসঙ্কমিত্ৰা তং পুরিসং এৰং ৰদেয্য – ‘কীদিসো, ভো পুরিস, কিংসুকো’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘বহলপত্তপলাসো সন্দচ্ছাযো [সণ্ডচ্ছাযো (স্যা. কং.)] খো, অম্ভো পুরিস, কিংসুকো – সেয্যথাপি নিগ্রোধো’তি. তেন খো পন, ভিক্খু, সমযেন তাদিসোৰস্স কিংসুকো, যথাপি তস্স পুরিসস্স দস্সনং. এৰমেৰ খো, ভিক্খু, যথা যথা অধিমুত্তানং তেসং সপ্পুরিসানং দস্সনং সুৰিসুদ্ধং হোতি, তথা তথা খো তেহি সপ্পুরিসেহি ব্যাকতং.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খু, রঞ্ঞো পচ্চন্তিমং নগরং দল়্হুদ্ধাপং [দল়্হুদ্দাপং (সী. পী.)] দল়্হপাকারতোরণং ছদ্ৰারং. তত্রস্স দোৰারিকো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী, অঞ্ঞাতানং নিৰারেতা, ঞাতানং পৰেসেতা. পুরত্থিমায দিসায আগন্ত্ৰা সীঘং দূতযুগং তং দোৰারিকং এৰং ৰদেয্য – ‘কহং, ভো পুরিস, ইমস্স নগরস্স নগরস্সামী’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘এসো, ভন্তে, মজ্ঝে সিঙ্ঘাটকে নিসিন্নো’তি. অথ খো তং সীঘং দূতযুগং নগরস্সামিকস্স যথাভূতং ৰচনং নিয্যাতেত্ৰা যথাগতমগ্গং পটিপজ্জেয্য. পচ্ছিমায দিসায আগন্ত্ৰা সীঘং দূতযুগং…পে… উত্তরায দিসায… দক্খিণায দিসায আগন্ত্ৰা সীঘং দূতযুগং তং দোৰারিকং এৰং ৰদেয্য – ‘কহং, ভো পুরিস, ইমস্স নগরস্সামী’তি? সো এৰং ৰদেয্য – ‘এসো, ভন্তে, মজ্ঝে সিঙ্ঘাটকে নিসিন্নো’তি. অথ খো তং সীঘং দূতযুগং নগরস্সামিকস্স যথাভূতং ৰচনং নিয্যাতেত্ৰা যথাগতমগ্গং পটিপজ্জেয্য.
‘‘উপমা খো ম্যাযং, ভিক্খু, কতা অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনায. অযঞ্চেত্থ অত্থো – ‘নগর’ন্তি খো, ভিক্খু, ইমস্সেতং চাতুমহাভূতিকস্স কাযস্স অধিৰচনং মাতাপেত্তিকসম্ভৰস্স ওদনকুম্মাসূপচযস্স অনিচ্চুচ্ছাদনপরিমদ্দনভেদনৰিদ্ধংসনধম্মস্স. ‘ছ দ্ৰারা’তি খো, ভিক্খু, ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনানং অধিৰচনং. ‘দোৰারিকো’তি খো, ভিক্খু, সতিযা এতং অধিৰচনং. ‘সীঘং দূতযুগ’ন্তি খো, ভিক্খু, সমথৰিপস্সনানেতং অধিৰচনং. ‘নগরস্সামী’তি খো, ভিক্খু, ৰিঞ্ঞাণস্সেতং অধিৰচনং. ‘মজ্ঝে সিঙ্ঘাটকো’তি খো, ভিক্খু, চতুন্নেতং মহাভূতানং অধিৰচনং – পথৰীধাতুযা, আপোধাতুযা, তেজোধাতুযা, ৰাযোধাতুযা. ‘যথাভূতং ৰচন’ন্তি খো, ভিক্খু, নিব্বানস্সেতং অধিৰচনং. ‘যথাগতমগ্গো’তি খো, ভিক্খু, অরিযস্সেতং অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স অধিৰচনং, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠিযা…পে… সম্মাসমাধিস্সা’’তি. অট্ঠমং.