২. মালুক্যপুত্তসুত্তং

৯৫. অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো [মালুঙ্ক্যপুত্তো (সী.)] যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৰা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৰতো ধম্মং সুত্ৰা একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরেয্য’’ন্তি.

‘‘এত্থ দানি, মালুক্যপুত্ত, কিং দহরে ভিক্খূ ৰক্খাম! যত্র হি নাম ত্ৰং, ভিক্খু, জিণ্ণো ৰুদ্ধো মহল্লকো অদ্ধগতো ৰযোঅনুপ্পত্তো সংখিত্তেন ওৰাদং যাচসী’’তি.

‘‘কিঞ্চাপাহং, ভন্তে, জিণ্ণো ৰুদ্ধো মহল্লকো অদ্ধগতো ৰযোঅনুপ্পত্তো. দেসেতু মে, ভন্তে, ভগৰা সংখিত্তেন ধম্মং, দেসেতু সুগতো সংখিত্তেন ধম্মং, অপ্পেৰ নামাহং ভগৰতো ভাসিতস্স অত্থং আজানেয্যং. অপ্পেৰ নামাহং ভগৰতো ভাসিতস্স দাযাদো অস্স’’ন্তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, মালুক্যপুত্ত, যে তে চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বা, ন চ পস্সসি, ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যে তে সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা অস্সুতা অস্সুতপুব্বা, ন চ সুণাসি, ন চ তে হোতি সুণেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যে তে ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা অঘাযিতা অঘাযিতপুব্বা, ন চ ঘাযসি, ন চ তে হোতি ঘাযেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যে তে জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা অসাযিতা অসাযিতপুব্বা, ন চ সাযসি, ন চ তে হোতি সাযেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যে তে কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা অসম্ফুট্ঠা অসম্ফুট্ঠপুব্বা, ন চ ফুসসি, ন চ তে হোতি ফুসেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যে তে মনোৰিঞ্ঞেয্যা ধম্মা অৰিঞ্ঞাতা অৰিঞ্ঞাতপুব্বা, ন চ ৰিজানাসি, ন চ তে হোতি ৰিজানেয্যন্তি? অত্থি তে তত্থ ছন্দো ৰা রাগো ৰা পেমং ৰা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘এত্থ চ তে, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠসুতমুতৰিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৰিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৰিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৰিস্সতি, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তং ভৰিস্সতি. যতো খো তে, মালুক্যপুত্ত, দিট্ঠসুতমুতৰিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৰিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৰিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৰিস্সতি, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তং ভৰিস্সতি; ততো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, ন তেন. যতো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, ন তেন; ততো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, ন তত্থ. যতো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, ন তত্থ; ততো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, নেৰিধ, ন হুরং, ন উভযমন্তরেন. এসেৰন্তো দুক্খস্সা’’তি.

‘‘ইমস্স খ্ৰাহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং আজানামি –

‘‘রূপং দিস্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস [অজ্ঝোসায (সী.)] তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা রূপসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘সদ্দং সুত্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা সদ্দসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘গন্ধং ঘত্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা গন্ধসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘রসং ভোত্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা রসসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ফস্সং ফুস্স সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা ফস্সসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ধম্মং ঞত্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা ধম্মসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি রূপেসু, রূপং দিস্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স পস্সতো রূপং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি সদ্দেসু, সদ্দং সুত্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স সুণতো সদ্দং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি গন্ধেসু, গন্ধং ঘত্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স ঘাযতো গন্ধং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি রসেসু, রসং ভোত্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স সাযতো রসং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি ফস্সেসু, ফস্সং ফুস্স পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স ফুসতো ফস্সং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতি.

‘‘ন সো রজ্জতি ধম্মেসু, ধম্মং ঞত্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স জানতো ধম্মং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতী’’তি.

‘‘ইমস্স খ্ৰাহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, মালুক্যপুত্ত! সাধু খো ত্ৰং, মালুক্যপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং আজানাসি –

‘‘রূপং দিস্ৰা সতি মুট্ঠা, পিযং নিমিত্তং মনসি করোতো;

সারত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ অজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘তস্স ৰড্ঢন্তি ৰেদনা, অনেকা রূপসম্ভৰা;

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চ, চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতি;

এৰং আচিনতো দুক্খং, আরা নিব্বানমুচ্চতি.…পে….

‘‘ন সো রজ্জতি ধম্মেসু, ধম্মং ঞত্ৰা পটিস্সতো;

ৰিরত্তচিত্তো ৰেদেতি, তঞ্চ নাজ্ঝোস তিট্ঠতি.

‘‘যথাস্স ৰিজানতো ধম্মং, সেৰতো চাপি ৰেদনং;

খীযতি নোপচীযতি, এৰং সো চরতী সতো;

এৰং অপচিনতো দুক্খং, সন্তিকে নিব্বানমুচ্চতী’’তি.

‘‘ইমস্স খো, মালুক্যপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি.

অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো আযস্মা মালুক্যপুত্তো একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরন্তো নচিরস্সেৰ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহাসি. ‘‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতরো চ পনাযস্মা মালুক্যপুত্তো অরহতং অহোসীতি. দুতিযং.