১. অস্সুতৰাসুত্তং
৬১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে…পে… ‘‘অস্সুতৰা, ভিক্খৰে, পুথুজ্জনো ইমস্মিং চাতুমহাভূতিকস্মিং কাযস্মিং নিব্বিন্দেয্যপি ৰিরজ্জেয্যপি ৰিমুচ্চেয্যপি. তং কিস্স হেতু? [চাতুম্মহাভূতিকস্মিং (সী. স্যা. কং.)] দিস্সতি, ভিক্খৰে [দিস্সতি হি ভিক্খৰে (সী. স্যা. কং.)], ইমস্স চাতুমহাভূতিকস্স কাযস্স আচযোপি অপচযোপি আদানম্পি নিক্খেপনম্পি. তস্মা তত্রাস্সুতৰা পুথুজ্জনো নিব্বিন্দেয্যপি ৰিরজ্জেয্যপি ৰিমুচ্চেয্যপি’’.
‘‘যঞ্চ খো এতং, ভিক্খৰে, ৰুচ্চতি চিত্তং ইতিপি, মনো ইতিপি, ৰিঞ্ঞাণং ইতিপি, তত্রাস্সুতৰা পুথুজ্জনো নালং নিব্বিন্দিতুং নালং ৰিরজ্জিতুং নালং ৰিমুচ্চিতুং. তং কিস্স হেতু? দীঘরত্তঞ্হেতং, ভিক্খৰে, অস্সুতৰতো পুথুজ্জনস্স অজ্ঝোসিতং মমাযিতং পরামট্ঠং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’তি. তস্মা তত্রাস্সুতৰা পুথুজ্জনো নালং নিব্বিন্দিতুং নালং ৰিরজ্জিতুং নালং ৰিমুচ্চিতুং.
‘‘ৰরং, ভিক্খৰে, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো ইমং চাতুমহাভূতিকং কাযং অত্ততো উপগচ্ছেয্য, ন ত্ৰেৰ চিত্তং. তং কিস্স হেতু? দিস্সতাযং, ভিক্খৰে, চাতুমহাভূতিকো কাযো একম্পি ৰস্সং তিট্ঠমানো দ্ৰেপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো তীণিপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো চত্তারিপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো পঞ্চপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো দসপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো ৰীসতিপি ৰস্সানি তিট্ঠমানো তিংসম্পি ৰস্সানি তিট্ঠমানো চত্তারীসম্পি ৰস্সানি তিট্ঠমানো পঞ্ঞাসম্পি ৰস্সানি তিট্ঠমানো ৰস্সসতম্পি তিট্ঠমানো, ভিয্যোপি তিট্ঠমানো.
‘‘যঞ্চ খো এতং, ভিক্খৰে, ৰুচ্চতি চিত্তং ইতিপি, মনো ইতিপি, ৰিঞ্ঞাণং ইতিপি, তং রত্তিযা চ দিৰসস্স চ অঞ্ঞদেৰ উপ্পজ্জতি অঞ্ঞং নিরুজ্ঝতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মক্কটো অরঞ্ঞে পৰনে চরমানো সাখং গণ্হতি, তং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞং গণ্হতি, তং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞং গণ্হতি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যমিদং ৰুচ্চতি চিত্তং ইতিপি, মনো ইতিপি, ৰিঞ্ঞাণং ইতিপি, তং রত্তিযা চ দিৰসস্স চ অঞ্ঞদেৰ উপ্পজ্জতি অঞ্ঞং নিরুজ্ঝতি.
‘‘তত্র, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো পটিচ্চসমুপ্পাদংযেৰ সাধুকং যোনিসো মনসি করোতি – ‘ইতি ইমস্মিং সতি ইদং হোতি, ইমস্সুপ্পাদা ইদং উপ্পজ্জতি; ইমস্মিং অসতি ইদং ন হোতি, ইমস্স নিরোধা ইদং নিরুজ্ঝতি – যদিদং অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারা; সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং…পে… এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. অৰিজ্জায ত্ৰেৰ অসেসৰিরাগনিরোধা সঙ্খারনিরোধো; সঙ্খারনিরোধা ৰিঞ্ঞাণনিরোধো…পে… এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিরোধো হোতী’’’তি.
‘‘এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৰেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খারেসুপি নিব্বিন্দতি, ৰিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি; নিব্বিন্দং ৰিরজ্জতি, ৰিরাগা ৰিমুচ্চতি, ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. পঠমং.