১০. দুতিযঅরিযসাৰকসুত্তং
৫০. সাৰত্থিযং ৰিহরতি…পে… ‘‘ন, ভিক্খৰে, সুতৰতো অরিযসাৰকস্স এৰং হোতি – ‘কিং নু খো কিস্মিং সতি কিং হোতি, কিস্সুপ্পাদা কিং উপ্পজ্জতি? কিস্মিং সতি সঙ্খারা হোন্তি, কিস্মিং সতি ৰিঞ্ঞাণং হোতি, কিস্মিং সতি নামরূপং হোতি, কিস্মিং সতি সল়াযতনং হোতি, কিস্মিং সতি ফস্সো হোতি, কিস্মিং সতি ৰেদনা হোতি, কিস্মিং সতি তণ্হা হোতি, কিস্মিং সতি উপাদানং হোতি, কিস্মিং সতি ভৰো হোতি, কিস্মিং সতি জাতি হোতি, কিস্মিং সতি জরামরণং হোতী’’’তি?
‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, সুতৰতো অরিযসাৰকস্স অপরপ্পচ্চযা ঞাণমেৰেত্থ হোতি – ‘ইমস্মিং সতি ইদং হোতি, ইমস্সুপ্পাদা ইদং উপ্পজ্জতি. অৰিজ্জায সতি সঙ্খারা হোন্তি; সঙ্খারেসু সতি ৰিঞ্ঞাণং হোতি; ৰিঞ্ঞাণে সতি নামরূপং হোতি; নামরূপে সতি সল়াযতনং হোতি; সল়াযতনে সতি ফস্সো হোতি; ফস্সে সতি ৰেদনা হোতি; ৰেদনায সতি তণ্হা হোতি; তণ্হায সতি উপাদানং হোতি; উপাদানে সতি ভৰো হোতি; ভৰে সতি জাতি হোতি; জাতিযা সতি জরামরণং হোতী’তি. সো এৰং পজানাতি – ‘এৰমযং লোকো সমুদযতী’’’তি.
‘‘ন, ভিক্খৰে, সুতৰতো অরিযসাৰকস্স এৰং হোতি – ‘কিং নু খো কিস্মিং অসতি কিং ন হোতি, কিস্স নিরোধা কিং নিরুজ্ঝতি? কিস্মিং অসতি সঙ্খারা ন হোন্তি, কিস্মিং অসতি ৰিঞ্ঞাণং ন হোতি, কিস্মিং অসতি নামরূপং ন হোতি, কিস্মিং অসতি সল়াযতনং ন হোতি, কিস্মিং অসতি ফস্সো ন হোতি, কিস্মিং অসতি ৰেদনা ন হোতি, কিস্মিং অসতি তণ্হা ন হোতি…পে… উপাদানং… ভৰো… জাতি… কিস্মিং অসতি জরামরণং ন হোতী’’’তি?
‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, সুতৰতো অরিযসাৰকস্স অপরপ্পচ্চযা ঞাণমেৰেত্থ হোতি – ‘ইমস্মিং অসতি ইদং ন হোতি, ইমস্স নিরোধা ইদং নিরুজ্ঝতি. অৰিজ্জায অসতি সঙ্খারা ন হোন্তি; সঙ্খারেসু অসতি ৰিঞ্ঞাণং ন হোতি; ৰিঞ্ঞাণে অসতি নামরূপং ন হোতি; নামরূপে অসতি সল়াযতনং ন হোতি…পে… জাতিযা অসতি জরামরণং ন হোতী’তি. সো এৰং পজানাতি – ‘এৰমযং লোকো নিরুজ্ঝতী’’’তি.
‘‘যতো খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো এৰং লোকস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ যথাভূতং পজানাতি, অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো দিট্ঠিসম্পন্নো ইতিপি, দস্সনসম্পন্নো ইতিপি, আগতো ইমং সদ্ধম্মং ইতিপি, পস্সতি ইমং সদ্ধম্মং ইতিপি, সেক্খেন ঞাণেন সমন্নাগতো ইতিপি, সেক্খায ৰিজ্জায সমন্নাগতো ইতিপি, ধম্মসোতং সমাপন্নো ইতিপি, অরিযো নিব্বেধিকপঞ্ঞো ইতিপি, অমতদ্ৰারং আহচ্চ তিট্ঠতি ইতিপী’’তি. দসমং.
গহপতিৰগ্গো পঞ্চমো.
তস্সুদ্দানং –
দ্ৰে পঞ্চৰেরভযা ৰুত্তা, দুক্খং লোকো চ ঞাতিকং;
অঞ্ঞতরং জাণুস্সোণি চ, লোকাযতিকেন অট্ঠমং;
দ্ৰে অরিযসাৰকা ৰুত্তা, ৰগ্গো তেন পৰুচ্চতীতি.