১. কসিভারদ্ৰাজসুত্তং
১৯৭. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা মগধেসু ৰিহরতি দক্খিণাগিরিস্মিং একনাল়াযং ব্রাহ্মণগামে. তেন খো পন সমযেন কসিভারদ্ৰাজস্স [কসিকভারদ্ৰাজস্স (ক.)] ব্রাহ্মণস্স পঞ্চমত্তানি নঙ্গলসতানি পযুত্তানি হোন্তি ৰপ্পকালে. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন কসিভারদ্ৰাজস্স ব্রাহ্মণস্স কম্মন্তো তেনুপসঙ্কমি.
তেন খো পন সমযেন কসিভারদ্ৰাজস্স ব্রাহ্মণস্স পরিৰেসনা ৰত্ততি. অথ খো ভগৰা যেন পরিৰেসনা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. অদ্দসা খো কসিভারদ্ৰাজো ব্রাহ্মণো ভগৰন্তং পিণ্ডায ঠিতং. দিস্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অহং খো, সমণ, কসামি চ ৰপামি চ, কসিত্ৰা চ ৰপিত্ৰা চ ভুঞ্জামি. ত্ৰম্পি, সমণ, কসস্সু চ ৰপস্সু চ, কসিত্ৰা চ ৰপিত্ৰা চ ভুঞ্জস্সূ’’তি. ‘‘অহম্পি খো, ব্রাহ্মণ, কসামি চ ৰপামি চ, কসিত্ৰা চ ৰপিত্ৰা চ ভুঞ্জামী’’তি. ন খো মযং পস্সাম ভোতো গোতমস্স যুগং ৰা নঙ্গলং ৰা ফালং ৰা পাচনং ৰা বলীবদ্দে ৰা, অথ চ পন ভৰং গোতমো এৰমাহ – ‘‘অহম্পি খো, ব্রাহ্মণ, কসামি চ ৰপামি চ, কসিত্ৰা চ ৰপিত্ৰা চ ভুঞ্জামী’’তি. অথ খো কসিভারদ্ৰাজো ব্রাহ্মণো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘কস্সকো পটিজানাসি, ন চ পস্সামি তে কসিং;
কস্সকো পুচ্ছিতো ব্রূহি, কথং জানেমু তং কসি’’ন্তি.
‘‘সদ্ধা বীজং তপো ৰুট্ঠি, পঞ্ঞা মে যুগনঙ্গলং;
হিরী ঈসা মনো যোত্তং, সতি মে ফালপাচনং.
‘‘কাযগুত্তো ৰচীগুত্তো, আহারে উদরে যতো;
সচ্চং করোমি নিদ্দানং, সোরচ্চং মে পমোচনং.
‘‘ৰীরিযং মে ধুরধোরয্হং, যোগক্খেমাধিৰাহনং;
গচ্ছতি অনিৰত্তন্তং, যত্থ গন্ত্ৰা ন সোচতি.
‘‘এৰমেসা কসী কট্ঠা, সা হোতি অমতপ্ফলা;
এতং কসিং কসিত্ৰান, সব্বদুক্খা পমুচ্চতী’’তি.
‘‘ভুঞ্জতু ভৰং গোতমো. কস্সকো ভৰং. যঞ্হি ভৰং গোতমো অমতপ্ফলম্পি কসিং কসতী’’তি [ভাসতীতি (ক.)].
‘‘গাথাভিগীতং মে অভোজনেয্যং,
সম্পস্সতং ব্রাহ্মণ নেস ধম্মো;
গাথাভিগীতং পনুদন্তি বুদ্ধা,
ধম্মে সতি ব্রাহ্মণ ৰুত্তিরেসা.
‘‘অঞ্ঞেন চ কেৰলিনং মহেসিং,
খীণাসৰং কুক্কুচ্চৰূপসন্তং;
অন্নেন পানেন উপট্ঠহস্সু,
খেত্তঞ্হি তং পুঞ্ঞপেক্খস্স হোতী’’তি.
এৰং ৰুত্তে, কসিভারদ্ৰাজো ব্রাহ্মণো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গত’’ন্তি.