৬. রোহিতস্সসুত্তং
১০৭. সাৰত্থিনিদানং. একমন্তং ঠিতো খো রোহিতস্সো দেৰপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘যত্থ নু খো, ভন্তে, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি [ন জিয্যতি ন মিয্যতি (স্যা. কং. ক.)] ন চৰতি ন উপপজ্জতি, সক্কা নু খো সো, ভন্তে, গমনেন লোকস্স অন্তো ঞাতুং ৰা দট্ঠুং ৰা পাপুণিতুং ৰা’’তি? ‘‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’’তি.
‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৰসুভাসিতমিদং, ভন্তে, ভগৰতা – ‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’তি.
‘‘ভূতপুব্বাহং, ভন্তে, রোহিতস্সো নাম ইসি অহোসিং ভোজপুত্তো ইদ্ধিমা ৰেহাসঙ্গমো. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপো জৰো অহোসি; সেয্যথাপি নাম দল়্হধম্মা [দল়্হধম্মো (সব্বত্থ) টীকা চ মোগ্গল্লানব্যাকরণং চ ওলোকেতব্বং] ধনুগ্গহো সুসিক্খিতো কতহত্থো কতযোগ্গো কতূপাসনো লহুকেন অসনেন অপ্পকসিরেনেৰ তিরিযং তালচ্ছাযং অতিপাতেয্য. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপো পদৰীতিহারো অহোসি; সেয্যথাপি নাম পুরত্থিমা সমুদ্দা পচ্ছিমো সমুদ্দো. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘অহং গমনেন লোকস্স অন্তং পাপুণিস্সামী’তি. সো খ্ৰাহং, ভন্তে, এৰরূপেন জৰেন সমন্নাগতো এৰরূপেন চ পদৰীতিহারেন অঞ্ঞত্রেৰ অসিত-পীত-খাযিত-সাযিতা অঞ্ঞত্র উচ্চার-পস্সাৰকম্মা অঞ্ঞত্র নিদ্দাকিলমথপটিৰিনোদনা ৰস্সসতাযুকো ৰস্সসতজীৰী ৰস্সসতং গন্ত্ৰা অপ্পত্ৰাৰ লোকস্স অন্তং অন্তরাৰ কালঙ্কতো.
‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৰসুভাসিতমিদং, ভন্তে, ভগৰতা – ‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’’’তি.
‘‘ন খো পনাহং, আৰুসো, অপ্পত্ৰা লোকস্স অন্তং দুক্খস্স অন্তকিরিযং ৰদামি. অপি চ খ্ৰাহং, আৰুসো, ইমস্মিংযেৰ ব্যামমত্তে কল়েৰরে সসঞ্ঞিম্হি সমনকে লোকঞ্চ পঞ্ঞপেমি লোকসমুদযঞ্চ লোকনিরোধঞ্চ লোকনিরোধগামিনিঞ্চ পটিপদন্তি.
‘‘গমনেন ন পত্তব্বো, লোকস্সন্তো কুদাচনং;
ন চ অপ্পত্ৰা লোকন্তং, দুক্খা অত্থি পমোচনং.
‘‘তস্মা হৰে লোকৰিদূ সুমেধো,
লোকন্তগূ ৰুসিতব্রহ্মচরিযো;
লোকস্স অন্তং সমিতাৰি ঞত্ৰা,
নাসীসতি লোকমিমং পরঞ্চা’’তি.