২. অনাথপিণ্ডিকৰগ্গো
১. চন্দিমসসুত্তং
৯২. সাৰত্থিনিদানং. অথ খো চন্দিমসো [চন্দিমাসো (ক.)] দেৰপুত্তো অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণো কেৰলকপ্পং জেতৰনং ওভাসেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো চন্দিমসো দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘তে হি সোত্থিং গমিস্সন্তি, কচ্ছে ৰামকসে মগা;
ঝানানি উপসম্পজ্জ, একোদি নিপকা সতা’’তি.
‘‘তে হি পারং গমিস্সন্তি, ছেত্ৰা জালংৰ অম্বুজো;
ঝানানি উপসম্পজ্জ, অপ্পমত্তা রণঞ্জহা’’তি.
২. ৰেণ্ডুসুত্তং
৯৩. একমন্তং ঠিতো খো ৰেণ্ডু [ৰেণ্হু (সী.)] দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সুখিতাৰ তে [সুখিতা ৰত তে (সী. স্যা. কং.)] মনুজা, সুগতং পযিরুপাসিয;
যুঞ্জং [যুজ্জ (সী.), যুঞ্জ (স্যা. কং. পী.)] গোতমসাসনে, অপ্পমত্তা নু সিক্খরে’’তি.
‘‘যে মে পৰুত্তে সিট্ঠিপদে [সত্থিপদে (সী. স্যা. কং. পী.)] (ৰেণ্ডূতি ভগৰা),
অনুসিক্খন্তি ঝাযিনো;
কালে তে অপ্পমজ্জন্তা,
ন মচ্চুৰসগা সিযু’’ন্তি.
৩. দীঘলট্ঠিসুত্তং
৯৪. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. অথ খো দীঘলট্ঠি দেৰপুত্তো অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণো কেৰলকপ্পং ৰেল়ুৰনং ওভাসেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো দীঘলট্ঠি দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘ভিক্খু সিযা ঝাযী ৰিমুত্তচিত্তো,
আকঙ্খে চে হদযস্সানুপত্তিং;
লোকস্স ঞত্ৰা উদযব্বযঞ্চ,
সুচেতসো অনিস্সিতো তদানিসংসো’’তি.
৪. নন্দনসুত্তং
৯৫. একমন্তং ঠিতো খো নন্দনো দেৰপুত্তো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘পুচ্ছামি তং গোতম ভূরিপঞ্ঞ,
অনাৰটং ভগৰতো ঞাণদস্সনং;
কথংৰিধং সীলৰন্তং ৰদন্তি,
কথংৰিধং পঞ্ঞৰন্তং ৰদন্তি;
কথংৰিধো দুক্খমতিচ্চ ইরিযতি,
কথংৰিধং দেৰতা পূজযন্তী’’তি.
‘‘যো সীলৰা পঞ্ঞৰা ভাৰিতত্তো,
সমাহিতো ঝানরতো সতীমা;
সব্বস্স সোকা ৰিগতা পহীনা,
খীণাসৰো অন্তিমদেহধারী.
‘‘তথাৰিধং সীলৰন্তং ৰদন্তি,
তথাৰিধং পঞ্ঞৰন্তং ৰদন্তি;
তথাৰিধো দুক্খমতিচ্চ ইরিযতি,
তথাৰিধং দেৰতা পূজযন্তী’’তি.
৫. চন্দনসুত্তং
৯৬. একমন্তং ঠিতো খো চন্দনো দেৰপুত্তো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘কথংসু [কোসুধ (সী.)] তরতি ওঘং, রত্তিন্দিৰমতন্দিতো;
অপ্পতিট্ঠে অনালম্বে, কো গম্ভীরে ন সীদতী’’তি.
‘‘সব্বদা সীলসম্পন্নো, পঞ্ঞৰা সুসমাহিতো;
আরদ্ধৰীরিযো পহিতত্তো, ওঘং তরতি দুত্তরং.
‘‘ৰিরতো কামসঞ্ঞায, রূপসংযোজনাতিগো;
নন্দীরাগপরিক্খীণো, সো গম্ভীরে ন সীদতী’’তি.
৬. ৰাসুদত্তসুত্তং
৯৭. একমন্তং ঠিতো খো ৰাসুদত্তো দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সত্তিযা ৰিয ওমট্ঠো, ডয্হমানোৰ [ডয্হমানেৰ (সব্বত্থ)] মত্থকে;
কামরাগপ্পহানায, সতো ভিক্খু পরিব্বজে’’তি.
‘‘সত্তিযা ৰিয ওমট্ঠো, ডয্হমানোৰ মত্থকে;
সক্কাযদিট্ঠিপ্পহানায, সতো ভিক্খু পরিব্বজে’’তি.
৭. সুব্রহ্মসুত্তং
৯৮. একমন্তং ঠিতো খো সুব্রহ্মা দেৰপুত্তো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘নিচ্চং উত্রস্তমিদং চিত্তং, নিচ্চং উব্বিগ্গমিদং [উব্বিগ্গিদং (মহাসতিপট্ঠানসুত্তৰণ্ণনাযং)] মনো;
অনুপ্পন্নেসু কিচ্ছেসু [কিচ্চেসু (বহূসু)], অথো উপ্পতিতেসু চ;
সচে অত্থি অনুত্রস্তং, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি.
‘‘নাঞ্ঞত্র বোজ্ঝা তপসা [বোজ্ঝঙ্গতপসা (সী. স্যা. কং. পী.)], নাঞ্ঞত্রিন্দ্রিযসংৰরা;
নাঞ্ঞত্র সব্বনিস্সগ্গা, সোত্থিং পস্সামি পাণিন’’ন্তি.
‘‘ইদমৰোচ…পে… তত্থেৰন্তরধাযী’’তি.
৮. ককুধসুত্তং
৯৯. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাকেতে ৰিহরতি অঞ্জনৰনে মিগদাযে. অথ খো ককুধো দেৰপুত্তো অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণো কেৰলকপ্পং অঞ্জনৰনং ওভাসেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ককুধো দেৰপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘নন্দসি, সমণা’’তি? ‘‘কিং লদ্ধা, আৰুসো’’তি? ‘‘তেন হি, সমণ, সোচসী’’তি? ‘‘কিং জীযিত্থ, আৰুসো’’তি? ‘‘তেন হি, সমণ, নেৰ নন্দসি ন চ [নেৰ (সী. স্যা. কং.)] সোচসী’’তি? ‘‘এৰমাৰুসো’’তি.
‘‘কচ্চি ত্ৰং অনঘো [অনিঘো (সব্বত্থ)] ভিক্খু, কচ্চি নন্দী [নন্দি (সী. স্যা. কং.)] ন ৰিজ্জতি;
কচ্চি তং একমাসীনং, অরতী নাভিকীরতী’’তি.
‘‘অনঘো ৰে অহং যক্খ, অথো নন্দী ন ৰিজ্জতি;
অথো মং একমাসীনং, অরতী নাভিকীরতী’’তি.
‘‘কথং ত্ৰং অনঘো ভিক্খু, কথং নন্দী ন ৰিজ্জতি;
কথং তং একমাসীনং, অরতী নাভিকীরতী’’তি.
‘‘অঘজাতস্স ৰে নন্দী, নন্দীজাতস্স ৰে অঘং;
অনন্দী অনঘো ভিক্খু, এৰং জানাহি আৰুসো’’তি.
‘‘চিরস্সং ৰত পস্সামি, ব্রাহ্মণং পরিনিব্বুতং;
অনন্দিং অনঘং ভিক্খুং, তিণ্ণং লোকে ৰিসত্তিক’’ন্তি.
৯. উত্তরসুত্তং
১০০. রাজগহনিদানং. একমন্তং ঠিতো খো উত্তরো দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘উপনীযতি জীৰিতমপ্পমাযু,
জরূপনীতস্স ন সন্তি তাণা;
এতং ভযং মরণে পেক্খমানো,
পুঞ্ঞানি কযিরাথ সুখাৰহানী’’তি.
‘‘উপনীযতি জীৰিতমপ্পমাযু,
জরূপনীতস্স ন সন্তি তাণা;
এতং ভযং মরণে পেক্খমানো,
লোকামিসং পজহে সন্তিপেক্খো’’তি.
১০. অনাথপিণ্ডিকসুত্তং
১০১. একমন্তং ঠিতো খো অনাথপিণ্ডিকো দেৰপুত্তো ভগৰতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘ইদঞ্হি তং জেতৰনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৰিতং;
আৰুত্থং ধম্মরাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.
‘‘কম্মং ৰিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৰিতমুত্তমং;
এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৰা.
‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;
যোনিসো ৰিচিনে ধম্মং, এৰং তত্থ ৰিসুজ্ঝতি.
‘‘সারিপুত্তোৰ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;
যোপি পারঙ্গতো ভিক্খু, এতাৰপরমো সিযা’’তি.
ইদমৰোচ অনাথপিণ্ডিকো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযীতি.
অথ খো ভগৰা তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইমং, ভিক্খৰে, রত্তিং অঞ্ঞতরো দেৰপুত্তো অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণো কেৰলকপ্পং জেতৰনং ওভাসেত্ৰা যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো, ভিক্খৰে, সো দেৰপুত্তো মম সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘ইদঞ্হি তং জেতৰনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৰিতং;
আৰুত্থং ধম্মরাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.
‘‘কম্মং ৰিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৰিতমুত্তমং;
এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৰা.
‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;
যোনিসো ৰিচিনে ধম্মং, এৰং তত্থ ৰিসুজ্ঝতি.
‘‘সারিপুত্তোৰ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;
যোপি পারঙ্গতো ভিক্খু, এতাৰপরমো সিযা’’তি.
‘‘ইদমৰোচ, ভিক্খৰে, সো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযী’’তি.
এৰং ৰুত্তে, আযস্মা আনন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সো হি নূন, ভন্তে, অনাথপিণ্ডিকো দেৰপুত্তো ভৰিস্সতি. অনাথপিণ্ডিকো গহপতি আযস্মন্তে সারিপুত্তে অভিপ্পসন্নো অহোসী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, আনন্দ, যাৰতকং খো, আনন্দ, তক্কায পত্তব্বং অনুপ্পত্তং তং তযা. অনাথপিণ্ডিকো হি সো, আনন্দ, দেৰপুত্তো’’তি.
অনাথপিণ্ডিকৰগ্গো দুতিযো.
তস্সুদ্দানং –
চন্দিমসো [চন্দিমাসো (পী. ক.)] চ ৰেণ্ডু [ৰেণ্হু (সী. ক.)] চ, দীঘলট্ঠি চ নন্দনো;
চন্দনো ৰাসুদত্তো চ, সুব্রহ্মা ককুধেন চ;
উত্তরো নৰমো ৰুত্তো, দসমো অনাথপিণ্ডিকোতি.