৯. ধম্মচেতিযসুত্তং
৩৬৪. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি মেদাল়ুপং [মেতল়ূপং (সী.), মেদল়ুম্পং (পী.)] নাম সক্যানং নিগমো. তেন খো পন সমযেন রাজা পসেনদি কোসলো নগরকং অনুপ্পত্তো হোতি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো দীঘং কারাযনং আমন্তেসি – ‘‘যোজেহি, সম্ম কারাযন, ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি, উয্যানভূমিং গচ্ছাম সুভূমিং দস্সনাযা’’তি [সুভূমিদস্সনাযাতি (দী. নি. ২.৪৩)]. ‘‘এৰং, দেৰা’’তি খো দীঘো কারাযনো রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিস্সুত্ৰা ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি যোজাপেত্ৰা রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিৰেদেসি – ‘‘যুত্তানি খো তে, দেৰ, ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি. যস্সদানি কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো ভদ্রং যানং অভিরুহিত্ৰা ভদ্রেহি ভদ্রেহি যানেহি নগরকম্হা নিয্যাসি মহচ্চা রাজানুভাৰেন. যেন আরামো তেন পাযাসি. যাৰতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৰা যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকোৰ আরামং পাৰিসি. অদ্দসা খো রাজা পসেনদি কোসলো আরামে জঙ্ঘাৰিহারং অনুচঙ্কমমানো অনুৰিচরমানো রুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৰিজনৰাতানি মনুস্সরাহস্সেয্যকানি [মনুস্সরাহসেয্যকানি (সী. পী.)] পটিসল্লানসারুপ্পানি. দিস্ৰান ভগৰন্তংযেৰ আরব্ভ সতি উদপাদি – ‘‘ইমানি খো তানি রুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৰিজনৰাতানি মনুস্সরাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসারুপ্পানি, যত্থ সুদং মযং তং ভগৰন্তং পযিরুপাসাম অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি.
৩৬৫. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো দীঘং কারাযনং আমন্তেসি – ‘‘ইমানি খো, সম্ম কারাযন, তানি রুক্খমূলানি পাসাদিকানি পসাদনীযানি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৰিজনৰাতানি মনুস্সরাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসারুপ্পানি, যত্থ সুদং মযং তং ভগৰন্তং পযিরুপাসাম অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং. কহং নু খো, সম্ম কারাযন, এতরহি সো ভগৰা ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি? ‘‘অত্থি, মহারাজ, মেদাল়ুপং নাম সক্যানং নিগমো. তত্থ সো ভগৰা এতরহি ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি. ‘‘কীৰদূরে [কীৰদূরো (সী. স্যা. কং. পী.)] পন, সম্ম কারাযন, নগরকম্হা মেদাল়ুপং নাম সক্যানং নিগমো হোতী’’তি? ‘‘ন দূরে, মহারাজ; তীণি যোজনানি; সক্কা দিৰসাৰসেসেন গন্তু’’ন্তি. ‘‘তেন হি, সম্ম কারাযন, যোজেহি ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি, গমিস্সাম মযং তং ভগৰন্তং দস্সনায অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘এৰং, দেৰা’’তি খো দীঘো কারাযনো রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিস্সুত্ৰা ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি যোজাপেত্ৰা রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পটিৰেদেসি – ‘‘যুত্তানি খো তে, দেৰ, ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি. যস্সদানি কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো ভদ্রং যানং অভিরুহিত্ৰা ভদ্রেহি ভদ্রেহি যানেহি নগরকম্হা যেন মেদাল়ুপং নাম সক্যানং নিগমো তেন পাযাসি. তেনেৰ দিৰসাৰসেসেন মেদাল়ুপং নাম সক্যানং নিগমং সম্পাপুণি. যেন আরামো তেন পাযাসি. যাৰতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৰা যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকোৰ আরামং পাৰিসি.
৩৬৬. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ অব্ভোকাসে চঙ্কমন্তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে, এতরহি সো ভগৰা ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো? দস্সনকামা হি মযং তং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘এসো, মহারাজ, ৰিহারো সংৰুতদ্ৰারো. তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৰা অতরমানো আল়িন্দং পৰিসিত্ৰা উক্কাসিত্ৰা অগ্গল়ং আকোটেহি. ৰিৰরিস্সতি ভগৰা তে দ্ৰার’’ন্তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো তত্থেৰ খগ্গঞ্চ উণ্হীসঞ্চ দীঘস্স কারাযনস্স পাদাসি. অথ খো দীঘস্স কারাযনস্স এতদহোসি – ‘‘রহাযতি খো দানি রাজা [মহারাজা (সী. স্যা. কং. পী.)], ইধেৰ [তেনিধেৰ (সী.)] দানি মযা ঠাতব্ব’’ন্তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো যেন সো ৰিহারো সংৰুতদ্ৰারো তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৰা অতরমানো আল়িন্দং পৰিসিত্ৰা উক্কাসিত্ৰা অগ্গল়ং আকোটেসি. ৰিৰরি ভগৰা দ্ৰারং. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ভগৰতো পাদেসু সিরসা নিপতিত্ৰা ভগৰতো পাদানি মুখেন চ পরিচুম্বতি, পাণীহি চ পরিসম্বাহতি, নামঞ্চ সাৰেতি – ‘‘রাজাহং, ভন্তে, পসেনদি কোসলো; রাজাহং, ভন্তে, পসেনদি কোসলো’’তি.
৩৬৭. ‘‘কিং পন ত্ৰং, মহারাজ, অত্থৰসং সম্পস্সমানো ইমস্মিং সরীরে এৰরূপং পরমনিপচ্চকারং করোসি, মিত্তূপহারং [চিত্তূপহারং (সী.)] উপদংসেসী’’তি? ‘‘অত্থি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো – ‘হোতি সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি. ইধাহং, ভন্তে, পস্সামি একে সমণব্রাহ্মণে পরিযন্তকতং ব্রহ্মচরিযং চরন্তে দসপি ৰস্সানি, ৰীসম্পি ৰস্সানি, তিংসম্পি ৰস্সানি, চত্তারীসম্পি ৰস্সানি. তে অপরেন সমযেন সুন্হাতা সুৰিলিত্তা কপ্পিতকেসমস্সূ পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতা সমঙ্গীভূতা পরিচারেন্তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি যাৰজীৰং আপাণকোটিকং পরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং চরন্তে. ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৰং পরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’’তি.
৩৬৮. ‘‘পুন চপরং, ভন্তে, রাজানোপি রাজূহি ৰিৰদন্তি, খত্তিযাপি খত্তিযেহি ৰিৰদন্তি, ব্রাহ্মণাপি ব্রাহ্মণেহি ৰিৰদন্তি, গহপতযোপি গহপতীহি ৰিৰদন্তি, মাতাপি পুত্তেন ৰিৰদতি, পুত্তোপি মাতরা ৰিৰদতি, পিতাপি পুত্তেন ৰিৰদতি, পুত্তোপি পিতরা ৰিৰদতি, ভাতাপি ভগিনিযা ৰিৰদতি, ভগিনীপি ভাতরা ৰিৰদতি, সহাযোপি সহাযেন ৰিৰদতি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি সমগ্গে সম্মোদমানে অৰিৰদমানে খীরোদকীভূতে অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তে ৰিহরন্তে. ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৰং সমগ্গং পরিসং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৬৯. ‘‘পুন চপরাহং, ভন্তে, আরামেন আরামং, উয্যানেন উয্যানং অনুচঙ্কমামি অনুৰিচরামি. সোহং তত্থ পস্সামি একে সমণব্রাহ্মণে কিসে লূখে দুব্বণ্ণে উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতে ধমনিসন্থতগত্তে, ন ৰিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধন্তে জনস্স দস্সনায. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো অনভিরতা ৰা ব্রহ্মচরিযং চরন্তি, অত্থি ৰা তেসং কিঞ্চি পাপং কম্মং কতং পটিচ্ছন্নং; তথা হি ইমে আযস্মন্তো কিসা লূখা দুব্বণ্ণা উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা ধমনিসন্থতগত্তা, ন ৰিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধন্তি জনস্স দস্সনাযা’তি. ত্যাহং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদামি – ‘কিং নু খো তুম্হে আযস্মন্তো কিসা লূখা দুব্বণ্ণা উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা ধমনিসন্থতগত্তা, ন ৰিয মঞ্ঞে চক্খুং বন্ধথ জনস্স দস্সনাযা’তি? তে এৰমাহংসু – ‘বন্ধুকরোগো নো [পণ্ডুকরোগিনো (ক.)], মহারাজা’তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি হট্ঠপহট্ঠে উদগ্গুদগ্গে অভিরতরূপে পীণিন্দ্রিযে [পীণিতিন্দ্রিযে (সী. পী.)] অপ্পোস্সুক্কে পন্নলোমে পরদত্তৰুত্তে মিগভূতেন চেতসা ৰিহরন্তে. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো তস্স ভগৰতো সাসনে উল়ারং পুব্বেনাপরং ৰিসেসং জানন্তি; তথা হি ইমে আযস্মন্তো হট্ঠপহট্ঠা উদগ্গুদগ্গা অভিরতরূপা পীণিন্দ্রিযা অপ্পোস্সুক্কা পন্নলোমা পরদত্তৰুত্তা মিগভূতেন চেতসা ৰিহরন্তী’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৭০. ‘‘পুন চপরাহং, ভন্তে, রাজা খত্তিযো মুদ্ধাৰসিত্তো; পহোমি ঘাতেতাযং ৰা ঘাতেতুং, জাপেতাযং ৰা জাপেতুং, পব্বাজেতাযং ৰা পব্বাজেতুং. তস্স ময্হং, ভন্তে, অড্ডকরণে নিসিন্নস্স অন্তরন্তরা কথং ওপাতেন্তি. সোহং ন লভামি – ‘মা মে ভোন্তো অড্ডকরণে নিসিন্নস্স অন্তরন্তরা কথং ওপাতেথ [ওপাতেন্তু (সী.) উপরিসেলসুত্তে পন ‘‘ওপাতেথা’’তিযেৰ দিস্সতি], কথাপরিযোসানং মে ভোন্তো আগমেন্তূ’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, অন্তরন্তরা কথং ওপাতেন্তি. ইধ পনাহং, ভন্তে, ভিক্খূ পস্সামি; যস্মিং সমযে ভগৰা অনেকসতায পরিসায ধম্মং দেসেতি, নেৰ তস্মিং সমযে ভগৰতো সাৰকানং খিপিতসদ্দো ৰা হোতি উক্কাসিতসদ্দো ৰা. ভূতপুব্বং, ভন্তে, ভগৰা অনেকসতায পরিসায ধম্মং দেসেতি. তত্রঞ্ঞতরো ভগৰতো সাৰকো উক্কাসি. তমেনং অঞ্ঞতরো সব্রহ্মচারী জণ্ণুকেন ঘট্টেসি – ‘অপ্পসদ্দো আযস্মা হোতু, মাযস্মা সদ্দমকাসি; সত্থা নো ভগৰা ধম্মং দেসেতী’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! অদণ্ডেন ৰত কির, ভো, অসত্থেন এৰং সুৰিনীতা পরিসা ভৰিস্সতী’তি! ন খো পনাহং, ভন্তে, ইতো বহিদ্ধা অঞ্ঞং এৰং সুৰিনীতং পরিসং সমনুপস্সামি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৭১. ‘‘পুন চপরাহং, ভন্তে, পস্সামি ইধেকচ্চে খত্তিযপণ্ডিতে নিপুণে কতপরপ্পৰাদে ৰালৰেধিরূপে. তে ভিন্দন্তা [ৰোভিন্দন্তা (সী.)] মঞ্ঞে চরন্তি পঞ্ঞাগতেন দিট্ঠিগতানি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৰা নিগমং ৰা ওসরিস্সতী’তি. তে পঞ্হং অভিসঙ্খরোন্তি – ‘ইমং মযং পঞ্হং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৰা পুচ্ছিস্সাম. এৰং চে নো পুট্ঠো এৰং ব্যাকরিস্সতি, এৰমস্স মযং ৰাদং আরোপেস্সাম; এৰং চেপি নো পুট্ঠো এৰং ব্যাকরিস্সতি, এৰম্পিস্স মযং ৰাদং আরোপেস্সামা’তি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৰা নিগমং ৰা ওসটো’তি. তে যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমন্তি. তে ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি. তে ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ন চেৰ ভগৰন্তং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, কুতো ৰাদং আরোপেস্সন্তি? অঞ্ঞদত্থু ভগৰতো সাৰকা সম্পজ্জন্তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৭২. ‘‘পুন চপরাহং, ভন্তে, পস্সামি ইধেকচ্চে ব্রাহ্মণপণ্ডিতে…পে… গহপতিপণ্ডিতে…পে… সমণপণ্ডিতে নিপুণে কতপরপ্পৰাদে ৰালৰেধিরূপে. তে ভিন্দন্তা মঞ্ঞে চরন্তি পঞ্ঞাগতেন দিট্ঠিগতানি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৰা নিগমং ৰা ওসরিস্সতী’তি. তে পঞ্হং অভিসঙ্খরোন্তি – ‘ইমং মযং পঞ্হং সমণং গোতমং উপসঙ্কমিত্ৰা পুচ্ছিস্সাম. এৰং চে নো পুট্ঠো এৰং ব্যাকরিস্সতি, এৰমস্স মযং ৰাদং আরোপেস্সাম; এৰং চেপি নো পুট্ঠো এৰং ব্যাকরিস্সতি, এৰম্পিস্স মযং ৰাদং আরোপেস্সামা’তি. তে সুণন্তি – ‘সমণো খলু, ভো, গোতমো অমুকং নাম গামং ৰা নিগমং ৰা ওসটো’তি. তে যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমন্তি. তে ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি. তে ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ন চেৰ ভগৰন্তং পঞ্হং পুচ্ছন্তি, কুতো ৰাদং আরোপেস্সন্তি? অঞ্ঞদত্থু ভগৰন্তংযেৰ ওকাসং যাচন্তি অগারস্মা অনগারিযং পব্বজ্জায. তে ভগৰা পব্বাজেতি. তে তথাপব্বজিতা সমানা একা ৰূপকট্ঠা অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৰিহরন্তা নচিরস্সেৰ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরন্তি. তে এৰমাহংসু – ‘মনং ৰত, ভো, অনস্সাম; মনং ৰত, ভো, পনস্সাম’. মযঞ্হি পুব্বে অস্সমণাৰ সমানা সমণাম্হাতি পটিজানিম্হা, অব্রাহ্মণাৰ সমানা ব্রাহ্মণাম্হাতি পটিজানিম্হা, অনরহন্তোৰ সমানা অরহন্তাম্হাতি পটিজানিম্হা. ‘ইদানি খোম্হ সমণা, ইদানি খোম্হ ব্রাহ্মণা, ইদানি খোম্হ অরহন্তো’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৭৩. ‘‘পুন চপরাহং, ভন্তে, ইমে ইসিদত্তপুরাণা থপতযো মমভত্তা মমযানা, অহং নেসং জীৰিকায [জীৰিতস্স (সী.), জীৰিকং (সী. অট্ঠ.), জীৰিতং (স্যা. কং. পী. ক.)] দাতা, যসস্স আহত্তা; অথ চ পন নো তথা মযি নিপচ্চকারং করোন্তি যথা ভগৰতি. ভূতপুব্বাহং, ভন্তে, সেনং অব্ভুয্যাতো সমানো ইমে চ ইসিদত্তপুরাণা থপতযো ৰীমংসমানো অঞ্ঞতরস্মিং সম্বাধে আৰসথে ৰাসং উপগচ্ছিং. অথ খো, ভন্তে, ইমে ইসিদত্তপুরাণা থপতযো বহুদেৰ রত্তিং ধম্মিযা কথায ৰীতিনামেত্ৰা, যতো অহোসি ভগৰা [অস্সোসুং খো ভগৰন্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] ততো সীসং কত্ৰা মং পাদতো করিত্ৰা নিপজ্জিংসু. তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! ইমে ইসিদত্তপুরাণা থপতযো মমভত্তা মমযানা, অহং নেসং জীৰিকায দাতা, যসস্স আহত্তা; অথ চ পন নো তথা মযি নিপচ্চকারং করোন্তি যথা ভগৰতি. অদ্ধা ইমে আযস্মন্তো তস্স ভগৰতো সাসনে উল়ারং পুব্বেনাপরং ৰিসেসং জানন্তী’তি. অযম্পি খো মে, ভন্তে, ভগৰতি ধম্মন্ৰযো হোতি – ‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো’তি.
৩৭৪. ‘‘পুন চপরং, ভন্তে, ভগৰাপি খত্তিযো, অহম্পি খত্তিযো; ভগৰাপি কোসলো, অহম্পি কোসলো; ভগৰাপি আসীতিকো, অহম্পি আসীতিকো. যম্পি, ভন্তে, ভগৰাপি খত্তিযো অহম্পি খত্তিযো, ভগৰাপি কোসলো অহম্পি কোসলো, ভগৰাপি আসীতিকো অহম্পি আসীতিকো; ইমিনাৰারহামেৰাহং [ইমিনাপাহং (ক.)], ভন্তে, ভগৰতি পরমনিপচ্চকারং কাতুং, মিত্তূপহারং উপদংসেতুং. হন্দ, চ দানি মযং, ভন্তে, গচ্ছাম; বহুকিচ্চা মযং বহুকরণীযা’’তি. ‘‘যস্সদানি ত্ৰং, মহারাজ, কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো ভগৰা অচিরপক্কন্তস্স রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘এসো, ভিক্খৰে, রাজা পসেনদি কোসলো ধম্মচেতিযানি ভাসিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কন্তো. উগ্গণ্হথ, ভিক্খৰে, ধম্মচেতিযানি; পরিযাপুণাথ, ভিক্খৰে, ধম্মচেতিযানি; ধারেথ, ভিক্খৰে, ধম্মচেতিযানি. অত্থসংহিতানি, ভিক্খৰে, ধম্মচেতিযানি আদিব্রহ্মচরিযকানী’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
ধম্মচেতিযসুত্তং নিট্ঠিতং নৰমং.