৬. অঙ্গুলিমালসুত্তং

৩৪৭. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স ৰিজিতে চোরো অঙ্গুলিমালো নাম হোতি লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু. তেন গামাপি অগামা কতা, নিগমাপি অনিগমা কতা, জনপদাপি অজনপদা কতা. সো মনুস্সে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা অঙ্গুলীনং মালং ধারেতি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পাৰিসি. সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন চোরো অঙ্গুলিমালো তেনদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জি. অদ্দসাসুং খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৰিনো ভগৰন্তং যেন চোরো অঙ্গুলিমালো তেনদ্ধানমগ্গপটিপন্নং. দিস্ৰান ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘মা, সমণ, এতং মগ্গং পটিপজ্জি. এতস্মিং, সমণ, মগ্গে চোরো অঙ্গুলিমালো নাম লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু. তেন গামাপি অগামা কতা, নিগমাপি অনিগমা কতা, জনপদাপি অজনপদা কতা. সো মনুস্সে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা অঙ্গুলীনং মালং ধারেতি. এতঞ্হি, সমণ, মগ্গং দসপি পুরিসা ৰীসম্পি পুরিসা তিংসম্পি পুরিসা চত্তারীসম্পি পুরিসা পঞ্ঞাসম্পি পুরিসা সঙ্করিত্ৰা সঙ্করিত্ৰা [সংহরিত্ৰা সংহরিত্ৰা (সী. পী.), সঙ্গরিত্ৰা (স্যা. কং.)] পটিপজ্জন্তি. তেপি চোরস্স অঙ্গুলিমালস্স হত্থত্থং গচ্ছন্তী’’তি. এৰং ৰুত্তে, ভগৰা তুণ্হীভূতো অগমাসি. দুতিযম্পি খো গোপালকা…পে… ততিযম্পি খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৰিনো ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘মা, সমণ, এতং মগ্গং পটিপজ্জি, এতস্মিং সমণ মগ্গে চোরো অঙ্গুলিমালো নাম লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু, তেন গামাপি অগামা কতা, নিগমাপি অনিগমা কতা, জনপদাপি অজনপদা কতা. সো মনুস্সে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা অঙ্গুলীনং মালং ধারেতি. এতঞ্হি সমণ মগ্গং দসপি পুরিসা ৰীসম্পি পুরিসা তিংসম্পি পুরিসা চত্তারীসম্পি পুরিসা পঞ্ঞাসম্পি পুরিসা সঙ্করিত্ৰা সঙ্করিত্ৰা পটিপজ্জন্তি. তেপি চোরস্স অঙ্গুলিমালস্স হত্থত্থং গচ্ছন্তী’’তি.

৩৪৮. অথ খো ভগৰা তুণ্হীভূতো অগমাসি. অদ্দসা খো চোরো অঙ্গুলিমালো ভগৰন্তং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰানস্স এতদহোসি – ‘‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! ইমঞ্হি মগ্গং দসপি পুরিসা ৰীসম্পি পুরিসা তিংসম্পি পুরিসা চত্তারীসম্পি পুরিসা পঞ্ঞাসম্পি পুরিসা সঙ্করিত্ৰা সঙ্করিত্ৰা পটিপজ্জন্তি. তেপি মম হত্থত্থং গচ্ছন্তি. অথ চ পনাযং সমণো একো অদুতিযো পসয্হ মঞ্ঞে আগচ্ছতি. যংনূনাহং ইমং সমণং জীৰিতা ৰোরোপেয্য’’ন্তি. অথ খো চোরো অঙ্গুলিমালো অসিচম্মং গহেত্ৰা ধনুকলাপং সন্নয্হিত্ৰা ভগৰন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধি. অথ খো ভগৰা তথারূপং ইদ্ধাভিসঙ্খারং অভিসঙ্খাসি [অভিসঙ্খারেসি (স্যা. কং. ক.)] যথা চোরো অঙ্গুলিমালো ভগৰন্তং পকতিযা গচ্ছন্তং সব্বথামেন গচ্ছন্তো ন সক্কোতি সম্পাপুণিতুং. অথ খো চোরস্স অঙ্গুলিমালস্স এতদহোসি – ‘‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! অহঞ্হি পুব্বে হত্থিম্পি ধাৰন্তং অনুপতিত্ৰা গণ্হামি, অস্সম্পি ধাৰন্তং অনুপতিত্ৰা গণ্হামি, রথম্পি ধাৰন্তং অনুপতিত্ৰা গণ্হামি, মিগম্পি ধাৰন্তং অনুপতিত্ৰা গণ্হামি; অথ চ পনাহং ইমং সমণং পকতিযা গচ্ছন্তং সব্বথামেন গচ্ছন্তো ন সক্কোমি সম্পাপুণিতু’’ন্তি! ঠিতোৰ ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘তিট্ঠ, তিট্ঠ, সমণা’’তি. ‘‘ঠিতো অহং, অঙ্গুলিমাল, ত্ৰঞ্চ তিট্ঠা’’তি. অথ খো চোরস্স অঙ্গুলিমালস্স এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সচ্চৰাদিনো সচ্চপটিঞ্ঞা. অথ পনাযং সমণো গচ্ছং যেৰাহ – ‘ঠিতো অহং, অঙ্গুলিমাল, ত্ৰঞ্চ তিট্ঠা’তি. যংনূনাহং ইমং সমণং পুচ্ছেয্য’’ন্তি.

৩৪৯. অথ খো চোরো অঙ্গুলিমালো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘গচ্ছং ৰদেসি সমণ ঠিতোম্হি,

মমঞ্চ ব্রূসি ঠিতমট্ঠিতোতি;

পুচ্ছামি তং সমণ এতমত্থং,

কথং ঠিতো ত্ৰং অহমট্ঠিতোম্হী’’তি.

‘‘ঠিতো অহং অঙ্গুলিমাল সব্বদা,

সব্বেসু ভূতেসু নিধায দণ্ডং;

তুৰঞ্চ পাণেসু অসঞ্ঞতোসি,

তস্মা ঠিতোহং তুৰমট্ঠিতোসী’’তি.

‘‘চিরস্সং ৰত মে মহিতো মহেসী,

মহাৰনং পাপুণি সচ্চৰাদী [মহাৰনং সমণোযং পচ্চুপাদি (সী.), মহাৰনং সমণ পচ্চুপাদি (স্যা. কং.)];

সোহং চরিস্সামি পহায পাপং [সোহং চিরস্সাপি পহাস্সং পাপং (সী.), সোহং চরিস্সামি পজহিস্সং পাপং (স্যা. কং.)],

সুত্ৰান গাথং তৰ ধম্মযুত্তং’’.

ইত্ৰেৰ চোরো অসিমাৰুধঞ্চ,

সোব্ভে পপাতে নরকে অকিরি;

অৰন্দি চোরো সুগতস্স পাদে,

তত্থেৰ নং পব্বজ্জং অযাচি.

বুদ্ধো চ খো কারুণিকো মহেসি,

যো সত্থা লোকস্স সদেৰকস্স;

‘তমেহি ভিক্খূ’তি তদা অৰোচ,

এসেৰ তস্স অহু ভিক্খুভাৰোতি.

৩৫০. অথ খো ভগৰা আযস্মতা অঙ্গুলিমালেন পচ্ছাসমণেন যেন সাৰত্থি তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন সাৰত্থি তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স অন্তেপুরদ্ৰারে মহাজনকাযো সন্নিপতিত্ৰা উচ্চাসদ্দো মহাসদ্দো হোতি – ‘‘চোরো তে, দেৰ, ৰিজিতে অঙ্গুলিমালো নাম লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু. তেন গামাপি অগামা কতা, নিগমাপি অনিগমা কতা, জনপদাপি অজনপদা কতা. সো মনুস্সে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা অঙ্গুলীনং মালং ধারেতি. তং দেৰো পটিসেধেতূ’’তি.

অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো পঞ্চমত্তেহি অস্সসতেহি সাৰত্থিযা নিক্খমি দিৰা দিৰস্স. যেন আরামো তেন পাৰিসি. যাৰতিকা যানস্স ভূমি যানেন গন্ত্ৰা যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকোৰ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো রাজানং পসেনদিং কোসলং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কিং নু তে, মহারাজ, রাজা ৰা মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো কুপিতো ৰেসালিকা ৰা লিচ্ছৰী অঞ্ঞে ৰা পটিরাজানো’’তি? ‘‘ন খো মে, ভন্তে, রাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো কুপিতো, নাপি ৰেসালিকা লিচ্ছৰী, নাপি অঞ্ঞে পটিরাজানো. চোরো মে, ভন্তে, ৰিজিতে অঙ্গুলিমালো নাম লুদ্দো লোহিতপাণি হতপহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু. তেন গামাপি অগামা কতা, নিগমাপি অনিগমা কতা, জনপদাপি অজনপদা কতা. সো মনুস্সে ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা অঙ্গুলীনং মালং ধারেতি. তাহং, ভন্তে, পটিসেধিস্সামী’’তি. ‘‘সচে পন ত্ৰং, মহারাজ, অঙ্গুলিমালং পস্সেয্যাসি কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতং, ৰিরতং পাণাতিপাতা, ৰিরতং অদিন্নাদানা, ৰিরতং মুসাৰাদা, একভত্তিকং, ব্রহ্মচারিং, সীলৰন্তং, কল্যাণধম্মং, কিন্তি নং করেয্যাসী’’তি? ‘‘অভিৰাদেয্যাম ৰা, ভন্তে, পচ্চুট্ঠেয্যাম ৰা আসনেন ৰা নিমন্তেয্যাম, অভিনিমন্তেয্যাম ৰা নং চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেহি, ধম্মিকং ৰা অস্স রক্খাৰরণগুত্তিং সংৰিদহেয্যাম. কুতো পনস্স, ভন্তে, দুস্সীলস্স পাপধম্মস্স এৰরূপো সীলসংযমো ভৰিস্সতী’’তি?

তেন খো পন সমযেন আযস্মা অঙ্গুলিমালো ভগৰতো অৰিদূরে নিসিন্নো হোতি. অথ খো ভগৰা দক্খিণং বাহুং পগ্গহেত্ৰা রাজানং পসেনদিং কোসলং এতদৰোচ – ‘‘এসো, মহারাজ, অঙ্গুলিমালো’’তি. অথ খো রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স অহুদেৰ ভযং, অহু ছম্ভিতত্তং, অহু লোমহংসো. অথ খো ভগৰা রাজানং পসেনদিং কোসলং ভীতং সংৰিগ্গং লোমহট্ঠজাতং ৰিদিত্ৰা রাজানং পসেনদিং কোসলং এতদৰোচ – ‘‘মা ভাযি, মহারাজ, নত্থি তে ইতো ভয’’ন্তি. অথ খো রঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স যং অহোসি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা সো পটিপ্পস্সম্ভি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো যেনাযস্মা অঙ্গুলিমালো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং অঙ্গুলিমালং এতদৰোচ – ‘‘অয্যো নো, ভন্তে, অঙ্গুলিমালো’’তি? ‘‘এৰং, মহারাজা’’তি. ‘‘কথংগোত্তো অয্যস্স পিতা, কথংগোত্তা মাতা’’তি? ‘‘গগ্গো খো, মহারাজ, পিতা, মন্তাণী মাতা’’তি. ‘‘অভিরমতু, ভন্তে, অয্যো গগ্গো মন্তাণিপুত্তো. অহময্যস্স গগ্গস্স মন্তাণিপুত্তস্স উস্সুক্কং করিস্সামি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারান’’ন্তি.

৩৫১. তেন খো পন সমযেন আযস্মা অঙ্গুলিমালো আরঞ্ঞিকো হোতি পিণ্ডপাতিকো পংসুকূলিকো তেচীৰরিকো. অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো রাজানং পসেনদিং কোসলং এতদৰোচ – ‘‘অলং, মহারাজ, পরিপুণ্ণং মে চীৰর’’ন্তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো রাজা পসেনদি কোসলো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৰঞ্চিদং, ভন্তে, ভগৰা অদন্তানং দমেতা, অসন্তানং সমেতা, অপরিনিব্বুতানং পরিনিব্বাপেতা. যঞ্হি মযং, ভন্তে, নাসক্খিম্হা দণ্ডেনপি সত্থেনপি দমেতুং সো ভগৰতা অদণ্ডেন অসত্থেনেৰ [অসত্থেন (স্যা. কং.)] দন্তো. হন্দ চ দানি [হন্দ দানি (স্যা. কং. পী.)] মযং, ভন্তে, গচ্ছাম; বহুকিচ্চা মযং বহুকরণীযা’’তি. ‘‘যস্সদানি, মহারাজ, কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো রাজা পসেনদি কোসলো উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি.

অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিযং পিণ্ডায পাৰিসি. অদ্দসা খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো সাৰত্থিযং সপদানং পিণ্ডায চরমানো অঞ্ঞতরং ইত্থিং মূল়্হগব্ভং ৰিঘাতগব্ভং [ৰিসাতগব্ভং (স্যা. কং. পী. ক.)]. দিস্ৰানস্স এতদহোসি – ‘‘কিলিস্সন্তি ৰত, ভো, সত্তা; কিলিস্সন্তি ৰত, ভো, সত্তা’’তি! অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পাৰিসিং. অদ্দসং খো অহং, ভন্তে, সাৰত্থিযং সপদানং পিণ্ডায চরমানো অঞ্ঞতরং ইত্থিং মূল়্হগব্ভং ৰিঘাতগব্ভং’’. দিস্ৰান ময্হং এতদহোসি – ‘‘কিলিস্সন্তি ৰত, ভো, সত্তা; কিলিস্সন্তি ৰত, ভো, সত্তা’’তি!

‘‘তেন হি ত্ৰং, অঙ্গুলিমাল, যেন সা ইত্থী তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ইত্থিং এৰং ৰদেহি – ‘যতোহং, ভগিনি, জাতো [ভগিনি জাতিযা জাতো (সী.)] নাভিজানামি সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেতা, তেন সচ্চেন সোত্থি তে হোতু, সোত্থি গব্ভস্সা’’’তি.

‘‘সো হি নূন মে, ভন্তে, সম্পজানমুসাৰাদো ভৰিস্সতি. মযা হি, ভন্তে, বহূ সঞ্চিচ্চ পাণা জীৰিতা ৰোরোপিতা’’তি. ‘‘তেন হি ত্ৰং, অঙ্গুলিমাল, যেন সা ইত্থী তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ইত্থিং এৰং ৰদেহি – ‘যতোহং, ভগিনি, অরিযায জাতিযা জাতো, নাভিজানামি সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেতা, তেন সচ্চেন সোত্থি তে হোতু, সোত্থি গব্ভস্সা’’’তি.

‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো ভগৰতো পটিস্সুত্ৰা যেন সা ইত্থী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ইত্থিং এতদৰোচ – ‘‘যতোহং, ভগিনি, অরিযায জাতিযা জাতো, নাভিজানামি সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতা ৰোরোপেতা, তেন সচ্চেন সোত্থি তে হোতু, সোত্থি গব্ভস্সা’’তি. অথ খ্ৰাস্সা ইত্থিযা সোত্থি অহোসি, সোত্থি গব্ভস্স.

অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরন্তো নচিরস্সেৰ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহাসি. ‘খীণা জাতি ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতরো খো পনাযস্মা অঙ্গুলিমালো অরহতং অহোসি.

৩৫২. অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পাৰিসি. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞেনপি লেড্ডু খিত্তো আযস্মতো অঙ্গুলিমালস্স কাযে নিপততি, অঞ্ঞেনপি দণ্ডো খিত্তো আযস্মতো অঙ্গুলিমালস্স কাযে নিপততি, অঞ্ঞেনপি সক্খরা খিত্তা আযস্মতো অঙ্গুলিমালস্স কাযে নিপততি. অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো ভিন্নেন সীসেন, লোহিতেন গল়ন্তেন, ভিন্নেন পত্তেন, ৰিপ্ফালিতায সঙ্ঘাটিযা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো ভগৰা আযস্মন্তং অঙ্গুলিমালং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰান আযস্মন্তং অঙ্গুলিমালং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেহি ত্ৰং, ব্রাহ্মণ, অধিৰাসেহি ত্ৰং, ব্রাহ্মণ. যস্স খো ত্ৰং, ব্রাহ্মণ, কম্মস্স ৰিপাকেন বহূনি ৰস্সানি বহূনি ৰস্সসতানি বহূনি ৰস্সসহস্সানি নিরযে পচ্চেয্যাসি তস্স ত্ৰং, ব্রাহ্মণ, কম্মস্স ৰিপাকং দিট্ঠেৰ ধম্মে পটিসংৰেদেসী’’তি. অথ খো আযস্মা অঙ্গুলিমালো রহোগতো পটিসল্লীনো ৰিমুত্তিসুখং পটিসংৰেদি; তাযং ৰেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যো পুব্বেৰ [যো চ পুব্বে (সী. স্যা. কং. পী.)] পমজ্জিত্ৰা, পচ্ছা সো নপ্পমজ্জতি;

সোমং [সো ইমং (সী.)] লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৰ চন্দিমা.

‘‘যস্স পাপং কতং কম্মং, কুসলেন পিধীযতি [পিথীযতি (সী. স্যা. কং. পী.)];

সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৰ চন্দিমা.

‘‘যো হৰে দহরো ভিক্খু, যুঞ্জতি বুদ্ধসাসনে;

সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৰ চন্দিমা.

‘‘দিসা হি মে ধম্মকথং সুণন্তু,

দিসা হি মে যুঞ্জন্তু বুদ্ধসাসনে;

দিসা হি মে তে মনুজা ভজন্তু,

যে ধম্মমেৰাদপযন্তি সন্তো.

‘‘দিসা হি মে খন্তিৰাদানং, অৰিরোধপ্পসংসীনং;

সুণন্তু ধম্মং কালেন, তঞ্চ অনুৰিধীযন্তু.

‘‘ন হি জাতু সো মমং হিংসে, অঞ্ঞং ৰা পন কিঞ্চি নং [কঞ্চি নং (সী. স্যা. কং. পী.), কঞ্চনং (?)];

পপ্পুয্য পরমং সন্তিং, রক্খেয্য তসথাৰরে.

‘‘উদকঞ্হি নযন্তি নেত্তিকা, উসুকারা নমযন্তি [দমযন্তি (ক.)] তেজনং;

দারুং নমযন্তি তচ্ছকা, অত্তানং দমযন্তি পণ্ডিতা.

‘‘দণ্ডেনেকে দমযন্তি, অঙ্কুসেহি কসাহি চ;

অদণ্ডেন অসত্থেন, অহং দন্তোম্হি তাদিনা.

‘‘অহিংসকোতি মে নামং, হিংসকস্স পুরে সতো;

অজ্জাহং সচ্চনামোম্হি, ন নং হিংসামি কিঞ্চি নং [কঞ্চি নং (সী. স্যা. কং. পী.), কঞ্চনং (?)].

‘‘চোরো অহং পুরে আসিং, অঙ্গুলিমালোতি ৰিস্সুতো;

ৰুয্হমানো মহোঘেন, বুদ্ধং সরণমাগমং.

‘‘লোহিতপাণি পুরে আসিং, অঙ্গুলিমালোতি ৰিস্সুতো;

সরণগমনং পস্স, ভৰনেত্তি সমূহতা.

‘‘তাদিসং কম্মং কত্ৰান, বহুং দুগ্গতিগামিনং;

ফুট্ঠো কম্মৰিপাকেন, অণণো ভুঞ্জামি ভোজনং.

‘‘পমাদমনুযুঞ্জন্তি, বালা দুম্মেধিনো জনা;

অপ্পমাদঞ্চ মেধাৰী, ধনং সেট্ঠংৰ রক্খতি.

‘‘মা পমাদমনুযুঞ্জেথ, মা কামরতি সন্থৰং;

অপ্পমত্তো হি ঝাযন্তো, পপ্পোতি ৰিপুলং [পরমং (ক.)] সুখং.

‘‘স্ৰাগতং [সাগতং (সী. পী.)] নাপগতং [নাম সগতং (ক.)], নযিদং দুম্মন্তিতং মম;

সংৰিভত্তেসু [সুৰিভত্তেসু (স্যা. কং.), সৰিভত্তেসু (সী. ক.), পটিভত্তেসু (পী.)] ধম্মেসু, যং সেট্ঠং তদুপাগমং.

‘‘স্ৰাগতং নাপগতং, নযিদং দুম্মন্তিতং মম;

তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অঙ্গুলিমালসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.