১০. কীটাগিরিসুত্তং

১৭৪. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা কাসীসু চারিকং চরতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অহং খো, ভিক্খৰে, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা [রত্তিভোজনং (ক.)] ভুঞ্জামি. অঞ্ঞত্র খো পনাহং, ভিক্খৰে, রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানো অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানামি অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. এথ, তুম্হেপি, ভিক্খৰে, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জথ. অঞ্ঞত্র খো পন, ভিক্খৰে, তুম্হেপি রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানিস্সথ অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. অথ খো ভগৰা কাসীসু অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন কীটাগিরি নাম কাসীনং নিগমো তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা কীটাগিরিস্মিং ৰিহরতি কাসীনং নিগমে.

১৭৫. তেন খো পন সমযেন অস্সজিপুনব্বসুকা নাম ভিক্খূ কীটাগিরিস্মিং আৰাসিকা হোন্তি. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘ভগৰা খো, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জতি ভিক্খুসঙ্ঘো চ. অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানন্তি অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. এথ, তুম্হেপি, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জথ. অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, তুম্হেপি রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানিস্সথ অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চা’’তি. এৰং ৰুত্তে, অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ তে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘মযং খো, আৰুসো, সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে. তে মযং সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জমানা পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানাম অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. তে মযং কিং সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰিস্সাম? সাযঞ্চেৰ মযং ভুঞ্জিস্সাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে’’তি.

যতো খো তে ভিক্খূ নাসক্খিংসু অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ সঞ্ঞাপেতুং, অথ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘ইধ মযং, ভন্তে, যেন অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিম্হ; উপসঙ্কমিত্ৰা অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ এতদৰোচুম্হ – ‘ভগৰা খো, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জতি ভিক্খুসঙ্ঘো চ; অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানন্তি অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. এথ, তুম্হেপি, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জথ. অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, তুম্হেপি রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানিস্সথ অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চা’তি. এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ অম্হে এতদৰোচুং – ‘মযং খো, আৰুসো, সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে. তে মযং সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জমানা পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানাম অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. তে মযং কিং সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰিস্সাম? সাযঞ্চেৰ মযং ভুঞ্জিস্সাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে’তি. যতো খো মযং, ভন্তে, নাসক্খিম্হ অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ সঞ্ঞাপেতুং, অথ মযং এতমত্থং ভগৰতো আরোচেমা’’তি.

১৭৬. অথ খো ভগৰা অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৰং, ভিক্খু, মম ৰচনেন অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ আমন্তেহি – ‘সত্থা আযস্মন্তে আমন্তেতী’’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো সো ভিক্খু ভগৰতো পটিস্সুত্ৰা যেন অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘সত্থা আযস্মন্তে আমন্তেতী’’তি. ‘‘এৰমাৰুসো’’তি খো অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ তস্স ভিক্খুনো পটিস্সুত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, সম্বহুলা ভিক্খূ তুম্হে উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচুং – ‘ভগৰা খো, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জতি ভিক্খুসঙ্ঘো চ. অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানন্তি অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. এথ, তুম্হেপি, আৰুসো, অঞ্ঞত্রেৰ রত্তিভোজনা ভুঞ্জথ. অঞ্ঞত্র খো পনাৰুসো, তুম্হেপি রত্তিভোজনা ভুঞ্জমানা অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানিস্সথ অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চা’তি. এৰং ৰুত্তে কির [কিং নু (ক.)], ভিক্খৰে, তুম্হে তে ভিক্খূ এৰং অৰচুত্থ – ‘মযং খো পনাৰুসো, সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে. তে মযং সাযঞ্চেৰ ভুঞ্জমানা পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে অপ্পাবাধতঞ্চ সঞ্জানাম অপ্পাতঙ্কতঞ্চ লহুট্ঠানঞ্চ বলঞ্চ ফাসুৰিহারঞ্চ. তে মযং কিং সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰিস্সাম? সাযঞ্চেৰ মযং ভুঞ্জিস্সাম পাতো চ দিৰা চ ৰিকালে’’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’.

১৭৭. ‘‘কিং নু মে তুম্হে, ভিক্খৰে, এৰং ধম্মং দেসিতং আজানাথ যং কিঞ্চাযং পুরিসপুগ্গলো পটিসংৰেদেতি সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্স অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ননু মে তুম্হে, ভিক্খৰে, এৰং ধম্মং দেসিতং আজানাথ ইধেকচ্চস্স যং এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইধ পনেকচ্চস্স এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইধেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইধ পনেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইধেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইধ পনেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’.

১৭৮. ‘‘সাধু, ভিক্খৰে! মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং সুখং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং সুখং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদামি. মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং সুখং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং সুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং সুখং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদামি.

১৭৯. ‘‘মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদামি. মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং দুক্খং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদামি.

১৮০. ‘‘মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং পজহথা’তি ৰদামি’’. মযা চেতং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞাতং অভৰিস্স অদিট্ঠং অৰিদিতং অসচ্ছিকতং অফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰাহং অজানন্তো ‘এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদেয্যং; অপি নু মে এতং, ভিক্খৰে, পতিরূপং অভৰিস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যস্মা চ খো এতং, ভিক্খৰে, মযা ঞাতং দিট্ঠং ৰিদিতং সচ্ছিকতং ফস্সিতং পঞ্ঞায – ‘ইধেকচ্চস্স এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং ৰেদযতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, তস্মাহং ‘এৰরূপং অদুক্খমসুখং ৰেদনং উপসম্পজ্জ ৰিহরথা’তি ৰদামি.

১৮১. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, সব্বেসংযেৰ ভিক্খূনং ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি; ন পনাহং, ভিক্খৰে, সব্বেসংযেৰ ভিক্খূনং ‘ন অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. যে তে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ অরহন্তো খীণাসৰা ৰুসিতৰন্তো কতকরণীযা ওহিতভারা অনুপ্পত্তসদত্থা পরিক্খীণভৰসংযোজনা সম্মদঞ্ঞা ৰিমুত্তা, তথারূপানাহং, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং ‘ন অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? কতং তেসং অপ্পমাদেন. অভব্বা তে পমজ্জিতুং. যে চ খো তে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ সেক্খা অপ্পত্তমানসা অনুত্তরং যোগক্খেমং পত্থযমানা ৰিহরন্তি, তথারূপানাহং, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নামিমে আযস্মন্তো অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানা কল্যাণমিত্তে ভজমানা ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানা – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যুন্তি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমেসং ভিক্খূনং অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

১৮২. ‘‘সত্তিমে, ভিক্খৰে, পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে সত্ত? উভতোভাগৰিমুত্তো, পঞ্ঞাৰিমুত্তো, কাযসক্খি, দিট্ঠিপ্পত্তো, সদ্ধাৰিমুত্তো, ধম্মানুসারী, সদ্ধানুসারী.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো উভতোভাগৰিমুত্তো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে কাযেন ফুসিত্ৰা [ফস্সিত্ৰা (সী. পী.)] ৰিহরতি পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো উভতোভাগৰিমুত্তো ইমস্স খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘ন অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? কতং তস্স অপ্পমাদেন. অভব্বো সো পমজ্জিতুং.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পঞ্ঞাৰিমুত্তো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পঞ্ঞাৰিমুত্তো. ইমস্সপি খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘ন অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? কতং তস্স অপ্পমাদেন. অভব্বো সো পমজ্জিতুং.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো কাযসক্খি? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা একচ্চে আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো কাযসক্খি. ইমস্স খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নাম অযমাযস্মা অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানো কল্যাণমিত্তে ভজমানো ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানো – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যাতি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো দিট্ঠিপ্পত্তো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা একচ্চে আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি, তথাগতপ্পৰেদিতা চস্স ধম্মা পঞ্ঞায ৰোদিট্ঠা হোন্তি ৰোচরিতা. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো দিট্ঠিপ্পত্তো. ইমস্সপি খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নাম অযমাযস্মা অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানো কল্যাণমিত্তে ভজমানো ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানো – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যাতি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো সদ্ধাৰিমুত্তো. ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা একচ্চে আসৰা পরিক্খীণা হোন্তি, তথাগতে চস্স সদ্ধা নিৰিট্ঠা হোতি মূলজাতা পতিট্ঠিতা. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো সদ্ধাৰিমুত্তো. ইমস্সপি খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নাম অযমাযস্মা অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানো কল্যাণমিত্তে ভজমানো ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানো – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যাতি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো ধম্মানুসারী? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা একচ্চে আসৰা পরিক্খীণা [দিস্ৰা আসৰা অপরিক্খীণা (সী. পী.)] হোন্তি, তথাগতপ্পৰেদিতা চস্স ধম্মা পঞ্ঞায মত্তসো নিজ্ঝানং খমন্তি, অপি চস্স ইমে ধম্মা হোন্তি, সেয্যথিদং – সদ্ধিন্দ্রিযং, ৰীরিযিন্দ্রিযং, সতিন্দ্রিযং, সমাধিন্দ্রিযং, পঞ্ঞিন্দ্রিযং. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো ধম্মানুসারী. ইমস্সপি খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নাম অযমাযস্মা অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানো কল্যাণমিত্তে ভজমানো ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানো – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যাতি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো সদ্ধানুসারী? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো যে তে সন্তা ৰিমোক্খা অতিক্কম্ম রূপে আরুপ্পা তে ন কাযেন ফুসিত্ৰা ৰিহরতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা একচ্চে আসৰা পরিক্খীণা [দিস্ৰা আসৰা অপরিক্খীণা (সী. পী.)] হোন্তি, তথাগতে চস্স সদ্ধামত্তং হোতি পেমমত্তং, অপি চস্স ইমে ধম্মা হোন্তি, সেয্যথিদং – সদ্ধিন্দ্রিযং, ৰীরিযিন্দ্রিযং, সতিন্দ্রিযং, সমাধিন্দ্রিযং, পঞ্ঞিন্দ্রিযং. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো সদ্ধানুসারী. ইমস্সপি খো অহং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি. তং কিস্স হেতু? অপ্পেৰ নাম অযমাযস্মা অনুলোমিকানি সেনাসনানি পটিসেৰমানো কল্যাণমিত্তে ভজমানো ইন্দ্রিযানি সমন্নানযমানো – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্যাতি! ইমং খো অহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো অপ্পমাদফলং সম্পস্সমানো ‘অপ্পমাদেন করণীয’ন্তি ৰদামি.

১৮৩. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, আদিকেনেৰ অঞ্ঞারাধনং ৰদামি; অপি চ, ভিক্খৰে, অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিরিযা অনুপুব্বপটিপদা অঞ্ঞারাধনা হোতি. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিরিযা অনুপুব্বপটিপদা অঞ্ঞারাধনা হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, সদ্ধাজাতো উপসঙ্কমতি, উপসঙ্কমন্তো পযিরুপাসতি, পযিরুপাসন্তো সোতং ওদহতি, ওহিতসোতো ধম্মং সুণাতি, সুত্ৰা ধম্মং ধারেতি, ধতানং [ধাতানং (ক.)] ধম্মানং অত্থং উপপরিক্খতি, অত্থং উপপরিক্খতো ধম্মা নিজ্ঝানং খমন্তি, ধম্মনিজ্ঝানক্খন্তিযা সতি ছন্দো জাযতি, ছন্দজাতো উস্সহতি, উস্সাহেত্ৰা তুলেতি, তুলযিত্ৰা পদহতি, পহিতত্তো সমানো কাযেন চেৰ পরমসচ্চং সচ্ছিকরোতি, পঞ্ঞায চ নং অতিৰিজ্ঝ পস্সতি. সাপি নাম, ভিক্খৰে, সদ্ধা নাহোসি; তম্পি নাম, ভিক্খৰে, উপসঙ্কমনং নাহোসি; সাপি নাম, ভিক্খৰে, পযিরুপাসনা নাহোসি; তম্পি নাম, ভিক্খৰে, সোতাৰধানং নাহোসি; তম্পি নাম, ভিক্খৰে, ধম্মস্সৰনং নাহোসি; সাপি নাম, ভিক্খৰে, ধম্মধারণা নাহোসি; সাপি নাম, ভিক্খৰে, অত্থূপপরিক্খা নাহোসি; সাপি নাম, ভিক্খৰে, ধম্মনিজ্ঝানক্খন্তি নাহোসি; সোপি নাম, ভিক্খৰে, ছন্দো নাহোসি; সোপি নাম, ভিক্খৰে, উস্সাহো নাহোসি; সাপি নাম, ভিক্খৰে, তুলনা নাহোসি; তম্পি নাম, ভিক্খৰে, পধানং নাহোসি. ৰিপ্পটিপন্নাত্থ, ভিক্খৰে, মিচ্ছাপটিপন্নাত্থ, ভিক্খৰে. কীৰ দূরেৰিমে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা অপক্কন্তা ইমম্হা ধম্মৰিনযা.

১৮৪. ‘‘অত্থি, ভিক্খৰে, চতুপ্পদং ৰেয্যাকরণং যস্সুদ্দিট্ঠস্স ৰিঞ্ঞূ পুরিসো নচিরস্সেৰ পঞ্ঞাযত্থং আজানেয্য. উদ্দিসিস্সামি ৰো [উদ্দিট্ঠস্সাপি (ক.)], ভিক্খৰে, আজানিস্সথ মে ত’’ন্তি? ‘‘কে চ মযং, ভন্তে, কে চ ধম্মস্স অঞ্ঞাতারো’’তি? যোপি সো, ভিক্খৰে, সত্থা আমিসগরু আমিসদাযাদো আমিসেহি সংসট্ঠো ৰিহরতি তস্স পাযং এৰরূপী পণোপণৰিযা ন উপেতি – ‘এৰঞ্চ নো অস্স অথ নং করেয্যাম, ন চ নো এৰমস্স ন নং করেয্যামা’তি, কিং পন, ভিক্খৰে, যং তথাগতো সব্বসো আমিসেহি ৰিসংসট্ঠো ৰিহরতি. সদ্ধস্স, ভিক্খৰে, সাৰকস্স সত্থুসাসনে পরিযোগাহিয [পরিযোগায (সী. পী. ক.), পরিযোগয্হ (স্যা. কং.)] ৰত্ততো অযমনুধম্মো হোতি – ‘সত্থা ভগৰা, সাৰকোহমস্মি; জানাতি ভগৰা, নাহং জানামী’তি. সদ্ধস্স, ভিক্খৰে, সাৰকস্স সত্থুসাসনে পরিযোগাহিয ৰত্ততো রুল়্হনীযং [রুম্হনিযং (সী. পী.)] সত্থুসাসনং হোতি ওজৰন্তং. সদ্ধস্স, ভিক্খৰে, সাৰকস্স সত্থুসাসনে পরিযোগাহিয ৰত্ততো অযমনুধম্মো হোতি – ‘কামং তচো চ ন্হারু চ অট্ঠি চ অৰসিস্সতু, সরীরে উপসুস্সতু [উপসুস্সতু সরীরে (সী.), সরীরে অৰসুস্সতু (ক.)] মংসলোহিতং, যং তং পুরিসথামেন পুরিসৰীরিযেন পুরিসপরক্কমেন পত্তব্বং ন তং অপাপুণিত্ৰা ৰীরিযস্স সণ্ঠানং [সন্থানং (সী. স্যা. পী.)] ভৰিস্সতী’তি. সদ্ধস্স, ভিক্খৰে, সাৰকস্স সত্থুসাসনে পরিযোগাহিয ৰত্ততো দ্ৰিন্নং ফলানং অঞ্ঞতরং ফলং পাটিকঙ্খং – দিট্ঠেৰ ধম্মে অঞ্ঞা, সতি ৰা উপাদিসেসে অনাগামিতা’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

কীটাগিরিসুত্তং নিট্ঠিতং দসমং.

ভিক্খুৰগ্গো নিট্ঠিতো দুতিযো.