৩. বুদ্ধঅপ্পাবাধপঞ্হো

৩. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ‘অহমস্মি, ভিক্খৰে, ব্রাহ্মণো যাচযোগো সদা পযতপাণি অন্তিমদেহধরো অনুত্তরো ভিসক্কো সল্লকত্তো’তি. পুন চ ভণিতং ভগৰতা ‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং অপ্পাবাধানং যদিদং বাকুলো’তি. ভগৰতো চ সরীরে বহুক্খত্তুং আবাধো উপ্পন্নো দিস্সতি. যদি, ভন্তে নাগসেন, তথাগতো অনুত্তরো, তেন হি ‘এতদগ্গং…পে… বাকুলো’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা. যদি থেরো বাকুলো অপ্পাবাধানং অগ্গো, তেন হি ‘অহমস্মি…পে… সল্লকত্তো’তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা. অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি.

‘‘ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা ‘অহমস্মি…পে… সল্লকত্তো’তি, ভণিতঞ্চ ‘এতদগ্গং…পে… বাকুলো’তি, তঞ্চ পন বাহিরানং আগমানং অধিগমানং পরিযত্তীনং অত্তনি ৰিজ্জমানতং সন্ধায ভাসিতং.

‘‘সন্তি খো পন, মহারাজ, ভগৰতো সাৰকা ঠানচঙ্কমিকা, তে ঠানেন চঙ্কমেন দিৰারত্তিং ৰীতিনামেন্তি, ভগৰা পন, মহারাজ, ঠানেন চঙ্কমেন নিসজ্জায সযনেন দিৰারত্তিং ৰীতিনামেতি, যে তে, মহারাজ, ভিক্খূ ঠানচঙ্কমিকা, তে তেন অঙ্গেন অতিরেকা.

‘‘সন্তি খো পন, মহারাজ, ভগৰতো সাৰকা একাসনিকা, তে জীৰিতহেতুপি দুতিযং ভোজনং ন ভুঞ্জন্তি, ভগৰা পন, মহারাজ, দুতিযম্পি যাৰ ততিযম্পি ভোজনং ভুঞ্জতি, যে তে, মহারাজ, ভিক্খূ একাসনিকা, তে তেন অঙ্গেন অতিরেকা, অনেকৰিধানি, মহারাজ, তানি কারণানি তেসং তেসং তং তং সন্ধায ভণিতানি. ভগৰা পন, মহারাজ, অনুত্তরো সীলেন সমাধিনা পঞ্ঞায ৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তিঞাণদস্সনেন দসহি চ বলেহি চতূহি ৰেসারজ্জেহি অট্ঠারসহি বুদ্ধধম্মেহি ছহি অসাধারণেহি ঞাণেহি, কেৰলে চ বুদ্ধৰিসযে তং সন্ধায ভণিতং ‘অহমস্মি…পে… সল্লকত্তো’তি.

‘‘ইধ, মহারাজ, মনুস্সেসু একো জাতিমা হোতি, একো ধনৰা, একো ৰিজ্জৰা, একো সিপ্পৰা, একো সূরো, একো ৰিচক্খণো, সব্বেপেতে অভিভৰিয রাজা যেৰ তেসং উত্তমো হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, ভগৰা সব্বসত্তানং অগ্গো জেট্ঠো সেট্ঠো.

‘‘যং পন আযস্মা বাকুলো অপ্পাবাধো অহোসি, তং অভিনীহারৰসেন, সো হি, মহারাজ, অনোমদস্সিস্স ভগৰতো উদরৰাতাবাধে উপ্পন্নে ৰিপস্সিস্স চ ভগৰতো অট্ঠসট্ঠিযা চ ভিক্খুসতসহস্সানং তিণপুপ্ফকরোগে উপ্পন্নে সযং তাপসো সমানো নানাভেসজ্জেহি তং ব্যাধিং অপনেত্ৰা অপ্পাবাধতং পত্তো, ভণিতো চ ‘এতদগ্গং…পে… বাকুলো’তি.

‘‘ভগৰতো, মহারাজ, ব্যাধিম্হি উপ্পজ্জন্তেপি অনুপ্পজ্জন্তেপি ধুতঙ্গং আদিযন্তেপি অনাদিযন্তেপি নত্থি ভগৰতা সদিসো কোচি সত্তো. ভাসিতম্পেতং মহারাজ ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন সংযুত্তনিকাযৰরলঞ্ছকে –

‘‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, সত্তা অপদা ৰা দ্ৰিপদা ৰা চতুপ্পদা ৰা বহুপ্পদা ৰা রূপিনো ৰা অরূপিনো ৰা সঞ্ঞিনো ৰা অসঞ্ঞিনো ৰা নেৰসঞ্ঞীনাসঞ্ঞিনো ৰা, তথাগতো তেসং অগ্গমক্খাযতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো’তি. ‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’’তি.

বুদ্ধঅপ্পাবাধপঞ্হো ততিযো.