৮. পাদসকলিকাহতপঞ্হো

৮. ‘‘ভন্তে নাগসেন, তুম্হে ভণথ ‘ভগৰতো গচ্ছন্তস্স অযং অচেতনা মহাপথৰী নিন্নং উন্নমতি, উন্নতং ওনমতী’তি, পুন চ ভণথ ‘ভগৰতো পাদো সকলিকায খতো’তি. যা সা সকলিকা ভগৰতো পাদে পতিতা, কিস্স পন সা সকলিকা ভগৰতো পাদা ন নিৰত্তা. যদি, ভন্তে নাগসেন, ভগৰতো গচ্ছন্তস্স অযং অচেতনা মহাপথৰী নিন্নং উন্নমতি, উন্নতং ওনমতি, তেন হি ‘ভগৰতো পাদো সকলিকায খতো’তি যং ৰচনং, তং মিচ্ছা. যদি ভগৰতো পাদো সকলিকায খতো, তেন হি ‘ভগৰতো গচ্ছন্তস্স অযং অচেতনা মহাপথৰী নিন্নং উন্নমতি উন্নতং ওনমতী’তি তম্পি ৰচনং মিচ্ছা. অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো তৰানুপ্পত্তো, সো তযা নিব্বাহিতব্বো’’তি.

‘‘সচ্চং, মহারাজ, অত্থেতং ভগৰতো গচ্ছন্তস্স অযং অচেতনা মহাপথৰী নিন্নং উন্নমতি উন্নতং ওনমতি, ভগৰতো চ পাদো সকলিকায খতো, ন চ পন সা সকলিকা অত্তনো ধম্মতায পতিতা, দেৰদত্তস্স উপক্কমেন পতিতা. দেৰদত্তো, মহারাজ, বহূনি জাতিসতসহস্সানি ভগৰতি আঘাতং বন্ধি, সো তেন আঘাতেন ‘মহন্তং কূটাগারপ্পমাণং পাসাণং ভগৰতো উপরি পাতেস্সামী’তি মুঞ্চি. অথ দ্ৰে সেলা পথৰিতো উট্ঠহিত্ৰা তং পাসাণং সম্পটিচ্ছিংসু, অথ নেসং সম্পহারেন পাসাণতো পপটিকা ভিজ্জিত্ৰা যেন ৰা তেন ৰা পতন্তী ভগৰতো পাদে পতিতা’’তি.

‘‘যথা চ, ভন্তে নাগসেন, দ্ৰে সেলা পাসাণং সম্পটিচ্ছিংসু, তথেৰ পপটিকাপি সম্পটিচ্ছিতব্বা’’তি? ‘‘সম্পটিচ্ছিতম্পি, মহারাজ, ইধেকচ্চং পগ্ঘরতি পসৰতি ন ঠানমুপগচ্ছতি, যথা, মহারাজ, উদকং পাণিনা গহিতং অঙ্গুলন্তরিকাহি পগ্ঘরতি পসৰতি ন ঠানমুপগচ্ছতি, খীরং তক্কং মধুং সপ্পি তেসং মচ্ছরসং মংসরসং পাণিনা গহিতং অঙ্গুলন্তরিকাহি পগ্ঘরতি পসৰতি ন ঠানমুপগচ্ছতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, সম্পটিচ্ছনত্থং উপগতানং দ্ৰিন্নং সেলানং সম্পহারেন পাসাণতো পপটিকা ভিজ্জিত্ৰা যেন ৰা তেন ৰা পতন্তী ভগৰতো পাদে পতিতা.

‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, সণ্হসুখুমঅণুরজসমং পুল়িনং মুট্ঠিনা গহিতং অঙ্গুলন্তরিকাহি পগ্ঘরতি পসৰতি ন ঠানমুপগচ্ছতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, সম্পটিচ্ছনত্থং উপগতানং দ্ৰিন্নং সেলানং সম্পহারেন পাসাণতো পপটিকা ভিজ্জিত্ৰা যেন ৰা তেন ৰা পতন্তী ভগৰতো পাদে পতিতা.

‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, কবল়ো মুখেন গহিতো ইধেকচ্চস্স মুখতো মুচ্চিত্ৰা পগ্ঘরতি পসৰতি ন ঠানমুপগচ্ছতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, সম্পটিচ্ছনত্থং উপগতানং দ্ৰিন্নং সেলানং সম্পহারেন পাসাণতো পপটিকা ভিজ্জিত্ৰা যেন ৰা তেন ৰা পতন্তী ভগৰতো পাদে পতিতা’’তি.

‘‘হোতু, ভন্তে নাগসেন, সেলেহি পাসাণো সম্পটিচ্ছিতো, অথ পপটিকাযপি অপচিতি কাতব্বা যথেৰ মহাপথৰিযা’’তি? ‘‘দ্ৰাদসিমে, মহারাজ, অপচিতিং ন করোন্তি. কতমে দ্ৰাদস? রত্তো রাগৰসেন অপচিতিং ন করোতি, দুট্ঠো দোসৰসেন, মূল়্হো মোহৰসেন, উন্নতো মানৰসেন, নিগ্গুণো অৰিসেসতায, অতিথদ্ধো অনিসেধনতায, হীনো হীনসভাৰতায, ৰচনকরো অনিস্সরতায, পাপো কদরিযতায, দুক্খাপিতো পটিদুক্খাপনতায, লুদ্ধো লোভাভিভূততায, আযূহিতো অত্থসাধনতায [অত্থসাধনেন (স্যা. পী. ক.)] অপচিতিং ন করোতি. ইমে খো মহারাজ দ্ৰাদস অপচিতিং ন করোন্তি. সা চ পন পপটিকা পাসাণসম্পহারেন ভিজ্জিত্ৰা অনিমিত্তকতদিসা যেন ৰা তেন ৰা পতমানা ভগৰতো পাদে পতিতা.

‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, সণ্হসুখুমঅণুরজো অনিলবলসমাহতো অনিমিত্তকতদিসো যেন ৰা তেন ৰা অভিকিরতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, সা পপটিকা পাসাণসম্পহারেন ভিজ্জিত্ৰা অনিমিত্তকতদিসা যেন ৰা তেন ৰা পতমানা ভগৰতো পাদে পতিতা. যদি পন, মহারাজ, সা পপটিকা পাসাণতো ৰিসুং ন ভৰেয্য, তম্পি তে সেলা পাসাণপপটিকং উপ্পতিত্ৰা গণ্হেয্যুং. এসা পন, মহারাজ, পপটিকা ন ভূমট্ঠা ন আকাসট্ঠা, পাসাণসম্পহারৰেগেন ভিজ্জিত্ৰা অনিমিত্তকতদিসা যেন ৰা তেন ৰা পতমানা ভগৰতো পাদে পতিতা.

‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, ৰাতমণ্ডলিকায উক্খিত্তং পুরাণপণ্ণং অনিমিত্তকতদিসং যেন ৰা তেন ৰা পততি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, এসা পপটিকা পাসাণসম্পহারৰেগেন অনিমিত্তকতদিসা যেন ৰা তেন ৰা পতমানা ভগৰতো পাদে পতিতা. অপি চ, মহারাজ, অকতঞ্ঞুস্স কদরিযস্স দেৰদত্তস্স দুক্খানুভৰনায পপটিকা ভগৰতো পাদে পতিতা’’তি. ‘‘সাধু, ভন্তে নাগসেন, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি.

পাদসকলিকাহতপঞ্হো অট্ঠমো.