৫. সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৯৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰাতি সঞ্চরিত্তং. তত্থ পণ্ডিতাতি পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতা গতিমন্তা. ব্যত্তাতি ৰেয্যত্তিযেন সমন্নাগতা, উপাযেন সমন্নাগতা উপাযঞ্ঞূ ৰিসারদা. মেধাৰিনীতি মেধায সমন্নাগতা, দিট্ঠং দিট্ঠং করোতি. দক্খাতি ছেকা. অনলসাতি উট্ঠানৰীরিযসম্পন্না. ছন্নাতি অনুচ্ছৰিকা.
কিস্মিং ৰিযাতি কিচ্ছং ৰিয কিলেসো ৰিয, হিরি ৰিয অম্হাকং হোতীতি অধিপ্পাযো. কুমারিকায ৰত্তুন্তি ‘‘ইমং তুম্হে গণ্হথা’’তি কুমারিকায কারণা ৰত্তুং.
আৰাহাদীসু আৰাহোতি দারকস্স পরকুলতো দারিকায আহরণং. ৰিৰাহোতি অত্তনো দারিকায পরকুলপেসনং. ৰারেয্যন্তি ‘‘দেথ নো দারকস্স দারিক’’ন্তি যাচনং, দিৰসনক্খত্তমুহুত্তপরিচ্ছেদকরণং ৰা.
২৯৭. পুরাণগণকিযাতি একস্স গণকস্স ভরিযায, সা তস্মিং জীৰমানে গণকীতি পঞ্ঞাযিত্থ, মতে পন পুরাণগণকীতি সঙ্খং গতা. তিরোগামোতি বহিগামো, অঞ্ঞো গামোতি অধিপ্পাযো. মনুস্সাতি উদাযিস্স ইমং সঞ্চরিত্তকম্মে যুত্তপযুত্তভাৰং জাননকমনুস্সা.
সুণিসভোগেনাতি যেন ভোগেন সুণিসা ভুঞ্জিতব্বা হোতি রন্ধাপনপচাপনপঅৰেসনাদিনা, তেন ভুঞ্জিংসু. ততো অপরেন দাসিভোগেনাতি মাসাতিক্কমে যেন ভোগেন দাসী ভুঞ্জিতব্বা হোতি খেত্তকম্মকচৰরছড্ডনউদকাহরণাদিনা, তেন ভুঞ্জিংসু. দুগ্গতাতি দলিদ্দা, যত্থ ৰা গতা দুগ্গতা হোতি তাদিসং কুলং গতা. মায্যো ইমং কুমারিকন্তি মা অয্যো ইমং কুমারিকং. আহারূপহারোতি আহারো চ উপহারো চ গহণঞ্চ দানঞ্চ, ন অম্হেহি কিঞ্চি আহটং ন উপাহটং তযা সদ্ধিং কযৰিক্কযো ৰোহারো অম্হাকং নত্থীতি দীপেন্তি. সমণেন ভৰিতব্বং অব্যাৰটেন, সমণো অস্স সুসমণোতি সমণেন নাম ঈদিসেসু কম্মেসু অব্যাৰটেন অব্যাপারেন ভৰিতব্বং, এৰং ভৰন্তো হি সমণো সুসমণো অস্সাতি, এৰং নং অপসাদেত্ৰা ‘‘গচ্ছ ত্ৰং ন মযং তং জানামা’’তি আহংসু.
২৯৮. সজ্জিতোতি সব্বূপকরণসম্পন্নো মণ্ডিতপসাধিতো ৰা.
৩০০. ধুত্তাতি ইত্থিধুত্তা. পরিচারেন্তাতি মনাপিযেসু রূপাদীসু ইতো চিতো চ সমন্তা ইন্দ্রিযানি চারেন্তা, কীল়ন্তা অভিরমন্তাতি ৰুত্তং হোতি. অব্ভুতমকংসূতি যদি করিস্সতি ত্ৰং এত্তকং জিতো, যদি ন করিস্সতি অহং এত্তকন্তি পণমকংসু. ভিক্খূনং পন অব্ভুতং কাতুং ন ৰট্টতি. যো করোতি পরাজিতেন দাতব্বন্তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং.
কথঞ্হি নাম অয্যো উদাযী তঙ্খণিকন্তি এত্থ তঙ্খণোতি অচিরকালো ৰুচ্চতি. তঙ্খণিকন্তি অচিরকালাধিকারিকং.
৩০১. সঞ্চরিত্তং সমাপজ্জেয্যাতি সঞ্চরণভাৰং সমাপজ্জেয্য. যস্মা পন তং সমাপজ্জন্তেন কেনচি পেসিতেন কত্থচি গন্তব্বং হোতি, পরতো চ ‘‘ইত্থিযা ৰা পুরিসমতি’’ন্তি আদিৰচনতো ইধ ইত্থিপুরিসা অধিপ্পেতা, তস্মা তমত্থং দস্সেতুং ‘‘ইত্থিযা ৰা পহিতো পুরিসস্স সন্তিকে গচ্ছতি, পুরিসেন ৰা পহিতো ইত্থিযা সন্তিকে গচ্ছতী’’তি এৰমস্স পদভাজনং ৰুত্তং. ইত্থিযা ৰা পুরিসমতিং পুরিসস্স ৰা ইত্থিমতিন্তি এত্থ আরোচেয্যাতি পাঠসেসো দট্ঠব্বো, তেনেৰস্স পদভাজনে ‘‘পুরিসস্স মতিং ইত্থিযা আরোচেতি, ইত্থিযা মতিং পুরিসস্স আরোচেতী’’তি ৰুত্তং.
ইদানি যদত্থং তং তেসং মতিং অধিপ্পাযং অজ্ঝাসযং ছন্দং রুচিং আরোচেতি, তং দস্সেন্তো ‘‘জাযত্তনে ৰা জারত্তনে ৰা’’তিআদিমাহ. তত্থ জাযত্তনেতি জাযাভাৰে. জারত্তনেতি জারভাৰে. পুরিসস্স হি মতিং ইত্থিযা আরোচেন্তো জাযত্তনে আরোচেতি, ইত্থিযা মতিং পুরিসস্স আরোচেন্তো জারত্তনে আরোচেতি; অপিচ পুরিসস্সেৰ মতিং ইত্থিযা আরোচেন্তো জাযত্তনে ৰা আরোচেতি নিবদ্ধভরিযাভাৰে, জারত্তনে ৰা মিচ্ছাচারভাৰে. যস্মা পনেতং আরোচেন্তেন ‘‘ত্ৰং কিরস্স জাযা ভৰিস্সসী’’তিআদি ৰত্তব্বং হোতি, তস্মা তং ৰত্তব্বতাকারং দস্সেতুং ‘‘জাযত্তনে ৰাতি জাযা ভৰিস্সসি, জারত্তনে ৰাতি জারী ভৰিস্সসী’’তি অস্স পদভাজনং ৰুত্তং. এতেনেৰ চ উপাযেন ইত্থিযা মতিং পুরিসস্স আরোচনেপি পতি ভৰিস্সসি, সামিকো ভৰিস্সসি, জারো ভৰিস্সসীতি ৰত্তব্বতাকারো ৰেদিতব্বো.
অন্তমসো তঙ্খণিকাযপীতি সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন যা অযং তঙ্খণে মুহুত্তমত্তে পটিসংৰসিতব্বতো তঙ্খণিকাতি ৰুচ্চতি, মুহুত্তিকাতি অত্থো. তস্সাপি ‘‘মুহুত্তিকা ভৰিস্সসী’’তি এৰং পুরিসমতিং আরোচেন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো. এতেনেৰুপাযেন ‘‘মুহুত্তিকো ভৰিস্সসী’’তি এৰং পুরিসস্স ইত্থিমতিং আরোচেন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতীতি ৰেদিতব্বো.
৩০৩. ইদানি ‘‘ইত্থিযা ৰা পুরিসমতি’’ন্তি এত্থ অধিপ্পেতা ইত্থিযো পভেদতো দস্সেত্ৰা তাসু সঞ্চরিত্তৰসেন আপত্তিভেদং দস্সেতুং ‘‘দস ইত্থিযো’’তিআদিমাহ. তত্থ মাতুরক্খিতাতি মাতরা রক্খিতা. যথা পুরিসেন সংৰাসং ন কপ্পেতি, এৰং মাতরা রক্খিতা, তেনস্স পদভাজনেপি ৰুত্তং – ‘‘মাতা রক্খতি গোপেতি ইস্সরিযং কারেতি ৰসং ৰত্তেতী’’তি. তত্থ রক্খতীতি কত্থচি গন্তুং ন দেতি. গোপেতীতি যথা অঞ্ঞে ন পস্সন্তি, এৰং গুত্তট্ঠানে ঠপেতি. ইস্সরিযং কারেতীতি সেরিৰিহারমস্সা নিসেধেন্তী অভিভৰিত্ৰা পৰত্ততি. ৰসং ৰত্তেতীতি ‘‘ইদং করোহি, ইদং মা অকাসী’’তি এৰং অত্তনো ৰসং তস্সা উপরি ৰত্তেতি. এতেনুপাযেন পিতুরক্খিতাদযোপি ঞাতব্বা. গোত্তং ৰা ধম্মো ৰা ন রক্খতি, সগোত্তেহি পন সহধম্মিকেহি চ একং সত্থারং উদ্দিস্স পব্বজিতেহি একগণপরিযাপন্নেহি চ রক্খিতা ‘‘গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা’’তি ৰুচ্চতি, তস্মা তেসং পদানং ‘‘সগোত্তা রক্খন্তী’’তিআদিনা নযেন পদভাজনং ৰুত্তং.
সহ আরক্খেনাতি সারক্খা. সহ পরিদণ্ডেনাতি সপরিদণ্ডা. তাসং নিদ্দেসা পাকটাৰ. ইমাসু দসসু পচ্ছিমানং দ্ৰিন্নমেৰ পুরিসন্তরং গচ্ছন্তীনং মিচ্ছাচারো হোতি, ন ইতরাসং.
ধনক্কীতাদীসু অপ্পেন ৰা বহুনা ৰা ধনেন কীতা ধনক্কীতা. যস্মা পন সা ন কীতমত্তা এৰ সংৰাসত্থায পন কীতত্তা ভরিযা, তস্মাস্স নিদ্দেসে ধনেন কিণিত্ৰা ৰাসেতীতি ৰুত্তং.
ছন্দেন অত্তনো রুচিযা ৰসতীতি ছন্দৰাসিনী. যস্মা পন সা ন অত্তনো ছন্দমত্তেনেৰ ভরিযা হোতি পুরিসেন পন সম্পটিচ্ছিতত্তা, তস্মাস্স নিদ্দেসে ‘‘পিযো পিযং ৰাসেতী’’তি ৰুত্তং.
ভোগেন ৰসতীতি ভোগৰাসিনী. উদুক্খলমুসলাদিঘরূপকরণং লভিত্ৰা ভরিযাভাৰং গচ্ছন্তিযা জনপদিত্থিযা এতং অধিৰচনং.
পটেন ৰসতীতি পটৰাসিনী. নিৰাসনমত্তম্পি পাৰুরণমত্তম্পি লভিত্ৰা ভরিযাভাৰং উপগচ্ছন্তিযা দলিদ্দিত্থিযা এতং অধিৰচনং.
ওদপত্তকিনীতি উভিন্নং একিস্সা উদকপাতিযা হত্থে ওতারেত্ৰা ‘‘ইদং উদকং ৰিয সংসট্ঠা অভেজ্জা হোথা’’তি ৰত্ৰা পরিগ্গহিতায ৰোহারনামমেতং, নিদ্দেসেপিস্স ‘‘তায সহ উদকপত্তং আমসিত্ৰা তং ৰাসেতী’’তি এৰমত্থো ৰেদিতব্বো.
ওভটং ওরোপিতং চুম্বটমস্সাতি ওভটচুম্বটা, কট্ঠহারিকাদীনং অঞ্ঞতরা, যস্সা সীসতো চুম্বটং ওরোপেত্ৰা ঘরে ৰাসেতি, তস্সা এতং অধিৰচনং.
দাসী চাতি অত্তনোযেৰ দাসী চ হোতি ভরিযা চ.
কম্মকারী নাম গেহে ভতিযা কম্মং করোতি, তায সদ্ধিং কোচি ঘরাৰাসং কপ্পেতি অত্তনো ভরিযায অনত্থিকো হুত্ৰা. অযং ৰুচ্চতি ‘‘কম্মকারী চ ভরিযা চা’’তি.
ধজেন আহটা ধজাহটা, উস্সিতদ্ধজায সেনায গন্ত্ৰা পরৰিসযং ৰিলুম্পিত্ৰা আনীতাতি ৰুত্তং হোতি, তং কোচি ভরিযং করোতি, অযং ধজাহটা নাম. মুহুত্তিকা ৰুত্তনযাএৰ, এতাসং দসন্নম্পি পুরিসন্তরগমনে মিচ্ছাচারো হোতি. পুরিসানং পন ৰীসতিযাপি এতাসু মিচ্ছাচারো হোতি, ভিক্খুনো চ সঞ্চরিত্তং হোতীতি.
৩০৫. ইদানি পুরিসো ভিক্খুং পহিণতীতিআদীসু পটিগ্গণ্হাতীতি সো ভিক্খু তস্স পুরিসস্স ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং মাতুরক্খিতং ব্রূহি, হোহি কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা’’তি এৰং ৰুত্তৰচনং ‘‘সাধু উপাসকা’’তি ৰা ‘‘হোতূ’’তি ৰা ‘‘আরোচেস্সামী’’তি ৰা যেন কেনচি আকারেন ৰচীভেদং কত্ৰা ৰা সীসকম্পনাদীহি ৰা সম্পটিচ্ছতি. ৰীমংসতীতি এৰং পটিগ্গণ্হিত্ৰা তস্সা ইত্থিযা সন্তিকং গন্ত্ৰা তং সাসনং আরোচেতি. পচ্চাহরতীতি তেন আরোচিতে সা ইত্থী ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছতু ৰা পটিক্খিপতু ৰা লজ্জায ৰা তুণ্হী হোতু, পুন আগন্ত্ৰা তস্স পুরিসস্স তং পৰত্তিং আরোচেতি.
এত্তাৰতা ইমায পটিগ্গহণারোচনপচ্চাহরণসঙ্খাতায তিৰঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো হোতি. সা পন তস্স ভরিযা হোতু ৰা মা ৰা, অকারণমেতং. সচে পন সো মাতুরক্খিতায সন্তিকং পেসিতো তং অদিস্ৰা তস্সা মাতুযা তং সাসনং আরোচেতি, বহিদ্ধা ৰিমট্ঠং নাম হোতি, তস্মা ৰিসঙ্কেতন্তি মহাপদুমত্থেরো আহ. মহাসুমত্থেরো পন মাতা ৰা হোতু পিতা ৰা অন্তমসো গেহদাসীপি অঞ্ঞো ৰাপি যো কোচি তং কিরিযং সম্পাদেস্সতি, তস্স ৰুত্তেপি ৰিমট্ঠং নাম ন হোতি, তিৰঙ্গসম্পত্তিকালে আপত্তিযেৰ.
ননু যথা ‘‘বুদ্ধং পচ্চক্খামী’’তি ৰত্তুকামো ৰিরজ্ঝিত্ৰা ‘‘ধম্মং পচ্চক্খামী’’তি ৰদেয্য পচ্চক্খাতাৰস্স সিক্খা. যথা ৰা ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জামী’’তি ৰত্তুকামো ৰিরজ্ঝিত্ৰা ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপজ্জামী’’তি ৰদেয্য আপন্নোৰস্স পারাজিকং. এৰংসম্পদমিদন্তি আহ. তং পনেতং ‘‘পটিগ্গণ্হাতি, অন্তেৰাসিং ৰীমংসাপেত্ৰা অত্তনা পচ্চাহরতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তি ইমিনা সমেতি, তস্মা সুভাসিতং.
যথা চ ‘‘মাতুরক্খিতং ব্রূহী’’তি ৰুত্তস্স গন্ত্ৰা তস্সা আরোচেতুং সমত্থানং মাতাদীনম্পি ৰদতো ৰিসঙ্কেতো নত্থি, এৰমেৰ ‘‘হোহি কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা ধনক্কীতা’’তি ৰত্তব্বে ‘‘হোহি কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা ছন্দৰাসিনী’’তি এৰং পাল়িযং ৰুত্তেসু ছন্দৰাসিনিআদীসু ৰচনেসু অঞ্ঞতরৰসেন ৰা অৰুত্তেসুপি ‘‘হোহি কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা জাযা পজাপতি পুত্তমাতা ঘরণী ঘরসামিনী ভত্তরন্ধিকা সুস্সূসিকা পরিচারিকা’’তিএৰমাদীসু সংৰাসপরিদীপকেসু ৰচনেসু অঞ্ঞতরৰসেন ৰা ৰদন্তস্সাপি ৰিসঙ্কেতো নত্থি তিৰঙ্গসম্পত্তিযা আপত্তিযেৰ. ‘‘মাতুরক্খিতং ব্রূহী’’তি পেসিতস্স পন গন্ত্ৰা অঞ্ঞাসু পিতুরক্খিতাদীসু অঞ্ঞতরং ৰদন্তস্স ৰিসঙ্কেতং. এস নযো ‘‘পিতুরক্খিতং ব্রূহী’’তিআদীসুপি.
কেৰলঞ্হেত্থ একমূলকদুমূলকাদিৰসেন ‘‘পুরিসস্স মাতা ভিক্খুং পহিণতি, মাতুরক্খিতায মাতা ভিক্খুং পহিণতী’’তি এৰমাদীনং মূলট্ঠানঞ্চ ৰসেন পেয্যালভেদোযেৰ ৰিসেসো. সোপি পুব্বে ৰুত্তনযত্তা পাল়িঅনুসারেনেৰ সক্কা জানিতুন্তি নাস্স ৰিভাগং দস্সেতুং আদরং করিম্হ.
৩৩৮. পটিগ্গণ্হাতীতিআদীসু পন দ্ৰীসু চতুক্কেসু পঠমচতুক্কে আদিপদেন তিৰঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো, মজ্ঝে দ্ৰীহি দুৰঙ্গসম্পত্তিযা থুল্লচ্চযং, অন্তে একেন একঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কটং. দুতিযচতুক্কে আদিপদেন দুৰঙ্গসম্পত্তিযা থুল্লচ্চযং, মজ্ঝে দ্ৰীহি একঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কটং, অন্তে একেন অঙ্গাভাৰতো অনাপত্তি. তত্থ পটিগ্গণ্হাতীতি আণাপকস্স সাসনং পটিগ্গণ্হাতি. ৰীমংসতীতি পহিতট্ঠানং গন্ত্ৰা তং আরোচেতি. পচ্চাহরতীতি পুন আগন্ত্ৰা মূলট্ঠস্স আরোচেতি.
ন পচ্চাহরতীতি আরোচেত্ৰা এত্তোৰ পক্কমতি. পটিগ্গণ্হাতি ন ৰীমংসতীতি পুরিসেন ‘‘ইত্থন্নামং গন্ত্ৰা ব্রূহী’’তি ৰুচ্চমানো ‘‘সাধূ’’তি তস্স সাসনং পটিগ্গণ্হিত্ৰা তং পমুস্সিত্ৰা ৰা অপ্পমুস্সিত্ৰা ৰা অঞ্ঞেন করণীযেন তস্সা সন্তিকং গন্ত্ৰা কিঞ্চিদেৰ কথং কথেন্তো নিসীদতি, এত্তাৰতা ‘‘পটিগ্গণ্হাতি ন ৰীমংসতি নামা’’তি ৰুচ্চতি. অথ নং সা ইত্থী সযমেৰ ৰদতি ‘‘তুম্হাকং কির উপট্ঠাকো মং গেহে কাতুকামো’’তি এৰং ৰত্ৰা চ ‘‘অহং তস্স ভরিযা ভৰিস্সামী’’তি ৰা ‘‘ন ভৰিস্সামী’’তি ৰা ৰদতি. সো তস্সা ৰচনং অনভিনন্দিত্ৰা অপ্পটিক্কোসিত্ৰা তুণ্হীভূতোৰ উট্ঠাযাসনা তস্স পুরিসস্স সন্তিকং আগন্ত্ৰা তং পৰত্তিং আরোচেতি, এত্তাৰতা ‘‘ন ৰীমংসতি পচ্চাহরতি নামা’’তি ৰুচ্চতি. ন ৰীমংসতি ন পচ্চাহরতীতি কেৰলং সাসনারোচনকালে পটিগ্গণ্হাতিযেৰ, ইতরং পন দ্ৰযং ন করোতি.
ন পটিগ্গণ্হাতি ৰীমংসতি পচ্চাহরতীতি কোচি পুরিসো ভিক্খুস্স ঠিতট্ঠানে ৰা নিসিন্নট্ঠানে ৰা তথারূপিং কথং কথেতি, ভিক্খু তেন অপ্পহিতোপি পহিতো ৰিয হুত্ৰা ইত্থিযা সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘হোহি কির ইত্থন্নামস্স ভরিযা’’তিআদিনা নযেন ৰীমংসিত্ৰা তস্সা রুচিং ৰা অরুচিং ৰা পুন আগন্ত্ৰা ইমস্স আরোচেতি. তেনেৰ নযেন ৰীমংসিত্ৰা অপচ্চাহরন্তো ‘‘ন পটিগ্গণ্হাতি ৰীমংসতি ন পচ্চাহরতী’’তি ৰুচ্চতি. তেনেৰ নযেন গতো অৰীমংসিত্ৰা তায সমুট্ঠাপিতং কথং সুত্ৰা পঠমচতুক্কস্স ততিযপদে ৰুত্তনযেন আগন্ত্ৰা ইমস্স আরোচেন্তো ‘‘ন পটিগ্গণ্হাতি ন ৰীমংসতি পচ্চাহরতী’’তি ৰুচ্চতি. চতুত্থপদং পাকটমেৰ.
সম্বহুলে ভিক্খূ আণাপেতীতিআদিনযা পাকটাযেৰ. যথা পন সম্বহুলাপি একৰত্থুম্হি আপজ্জন্তি, এৰং একস্সপি সম্বহুলৰত্থূসু সম্বহুলা আপত্তিযো ৰেদিতব্বা. কথং? পুরিসো ভিক্খুং আণাপেতি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, অসুকস্মিং নাম পাসাদে সট্ঠিমত্তা ৰা সত্ততিমত্তা ৰা ইত্থিযো ঠিতা তা ৰদেহি, হোথ কির ইত্থন্নামস্স ভরিযাযো’’তি. সো সম্পটিচ্ছিত্ৰা তত্থ গন্ত্ৰা আরোচেত্ৰা পুন তং সাসনং পচ্চাহরতি. যত্তকা ইত্থিযো তত্তকা আপত্তিযো আপজ্জতি. ৰুত্তঞ্হেতং পরিৰারেপি –
‘‘পদৰীতিহারমত্তেন, ৰাচায ভণিতেন চ;
সব্বানি গরুকানি সপ্পটিকম্মানি;
চতুসট্ঠি আপত্তিযো আপজ্জেয্য একতো;
পঞ্হামেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পরি. ৪৮০);
ইমং কির অত্থৰসং পটিচ্চ অযং পঞ্হো ৰুত্তো. ৰচনসিলিট্ঠতায চেত্থ ‘‘চতুসট্ঠি আপত্তিযো’’তি ৰুত্তং. এৰং করোন্তো পন সতম্পি সহস্সম্পি আপজ্জতীতি. যথা চ একেন পেসিতস্স একস্স সম্বহুলাসু ইত্থীসু সম্বহুলা আপত্তিযো, এৰং একো পুরিসো সম্বহুলে ভিক্খূ একিস্সা সন্তিকং পেসেতি, সব্বেসং সঙ্ঘাদিসেসো. একো সম্বহুলে ভিক্খূ সম্বহুলানং ইত্থীনং সন্তিকং পেসেতি, ইত্থিগণনায সঙ্ঘাদিসেসা. সম্বহুলা পুরিসা একং ভিক্খুং একিস্সা সন্তিকং পেসেন্তি, পুরিসগণনায সঙ্ঘাদিসেসা. সম্বহুলা একং সম্বহুলানং ইত্থীনং সন্তিকং পেসেন্তি, ৰত্থুগণনায সঙ্ঘাদিসেসা. সম্বহুলা সম্বহুলে একিস্সা সন্তিকং পেসেন্তি, ৰত্থুগণনায সঙ্ঘাদিসেসা. সম্বহুলা পুরিসা সম্বহুলে ভিক্খূ সম্বহুলানং ইত্থীনং সন্তিকং পেসেন্তি, ৰত্থুগণনায সঙ্ঘাদিসেসা. এস নযো ‘‘একা ইত্থী একং ভিক্খু’’ন্তিআদীসুপি. এত্থ চ সভাগৰিভাগতা নাম অপ্পমাণং, মাতাপিতুনম্পি পঞ্চসহধম্মিকানম্পি সঞ্চরিত্তকম্মং করোন্তস্স আপত্তিযেৰ.
পুরিসো ভিক্খুং আণাপেতি গচ্ছ ভন্তেতি চতুক্কং অঙ্গৰসেন আপত্তিভেদ দস্সনত্থং ৰুত্তং. তস্স পচ্ছিমপদে অন্তেৰাসী ৰীমংসিত্ৰা বহিদ্ধা পচ্চাহরতীতি আগন্ত্ৰা আচরিযস্স অনারোচেত্ৰা এত্তোৰ গন্ত্ৰা তস্স পুরিসস্স আরোচেতি. আপত্তি উভিন্নং থুল্লচ্চযস্সাতি আচরিযস্স পটিগ্গহিতত্তা চ ৰীমংসাপিতত্তা চ দ্ৰীহঙ্গেহি থুল্লচ্চযং, অন্তেৰাসিকস্স ৰীমংসিতত্তা চ পচ্চাহটত্তা চ দ্ৰীহঙ্গেহি থুল্লচ্চযং. সেসং পাকটমেৰ.
৩৩৯. গচ্ছন্তো সম্পাদেতীতি পটিগ্গণ্হাতি চেৰ ৰীমংসতি চ. আগচ্ছন্তো ৰিসংৰাদেতীতি ন পচ্চাহরতি. গচ্ছন্তো ৰিসংৰাদেতীতি ন পটিগ্গণ্হাতি. আগচ্ছন্তো সম্পাদেতীতি ৰীমংসতি চেৰ পচ্চাহরতি চ. এৰং উভযত্থ দ্ৰীহঙ্গেহি থুল্লচ্চযং. ততিযপদে আপত্তি, চতুত্থে অনাপত্তি.
৩৪০. অনাপত্তি সঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা গিলানস্স ৰা করণীযেন গচ্ছতি উম্মত্তকস্স আদিকম্মিকস্সাতি এত্থ ভিক্খুসঙ্ঘস্স উপোসথাগারং ৰা কিঞ্চি ৰা ৰিপ্পকতং হোতি. তত্থ কারুকানং ভত্তৰেতনত্থায উপাসকো ৰা উপাসিকায সন্তিকং ভিক্খুং পহিণেয্য, উংপাসিকা ৰা উপাসকস্স, এৰরূপেন সঙ্ঘস্স করণীযেন গচ্ছন্তস্স অনাপত্তি. চেতিযকম্মে কযিরমানেপি এসেৰ নযো. গিলানস্স ভেসজ্জত্থাযপি উপাসকেন ৰা উপাসিকায সন্তিকং উপাসিকায ৰা উপাসকস্স সন্তিকং পহিতস্স গচ্ছতো অনাপত্তি. উম্মত্তকআদিকম্মিকা ৰুত্তনযা এৰ.
পদভাজনীযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমুট্ঠানাদীসু ইদং সিক্খাপদং ছসমুট্ঠানং, সীসুক্খিপনাদিনা কাযৰিকারেন সাসনং গহেত্ৰা গন্ত্ৰা হত্থমুদ্দায ৰীমংসিত্ৰা পুন আগন্ত্ৰা হত্থমুদ্দায এৰ আরোচেন্তস্স কাযতো সমুট্ঠাতি. আসনসালায নিসিন্নস্স ‘‘ইত্থন্নামা আগমিস্সতি, তস্সা চিত্তং জানেয্যাথা’’তি কেনচি ৰুত্তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা তং আগতং ৰত্ৰা তস্সা গতায পুন তস্মিং পুরিসে আগতে আরোচেন্তস্স ৰাচতো সমুট্ঠাতি. ৰাচায ‘‘সাধূ’’তি সাসনং গহেত্ৰা অঞ্ঞেন করণীযেন তস্সা ঘরং গন্ত্ৰা অঞ্ঞত্থ ৰা গমনকালে তং দিস্ৰা ৰচীভেদেনেৰ ৰীমংসিত্ৰা পুন অঞ্ঞেনেৰ করণীযেন ততো অপক্কম্ম কদাচিদেৰ তং পুরিসং দিস্ৰা আরোচেন্তস্সাপি ৰাচতোৰ সমুট্ঠাতি. পণ্ণত্তিং অজানন্তস্স পন খীণাসৰস্সাপি কাযৰাচতো সমুট্ঠাতি. কথং? সচে হিস্স মাতাপিতরো কুজ্ঝিত্ৰা অলংৰচনীযা হোন্তি, তঞ্চ ভিক্খুং ঘরং উপগতং থেরপিতা ৰদতি ‘‘মাতা তে তাত মং মহল্লকং ছড্ডেত্ৰা ঞাতিকুলং গতা, গচ্ছ তং মং উপট্ঠাতুং পেসেহী’’তি. সো চে গন্ত্ৰা তং ৰত্ৰা পুন পিতুনো তস্সা আগমনং ৰা অনাগমনং ৰা আরোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসো. ইমানি তীণি অচিত্তকসমুট্ঠানানি.
পণ্ণত্তিং পন জানিত্ৰা এতেহেৰ তীহি নযেহি সঞ্চরিত্তং সমাপজ্জতো কাযচিত্ততো ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি. ইমানি তীণি পণ্ণত্তিজাননচিত্তেন সচিত্তকসমুট্ঠানানি. কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, কুসলাদিৰসেন চেত্থ তীণি চিত্তানি, সুখাদিৰসেন তিস্সো ৰেদনাতি.
৩৪১. ৰিনীতৰত্থূসু আদিতো ৰত্থুপঞ্চকে পটিগ্গহিতমত্তত্তা দুক্কটং.
কলহৰত্থুস্মিং সম্মোদনীযং অকাসীতি তং সঞ্ঞাপেত্ৰা পুন গেহগমনীযং
অকাসি. নালংৰচনীযাতি ন পরিচ্চত্তাতি অত্থো. যা হি যথা যথা যেসু যেসু জনপদেসু পরিচ্চত্তা পরিচ্চত্তাৰ হোতি, ভরিযাভাৰং অতিক্কমতি, অযং ‘‘অলংৰচনীযা’’তি ৰুচ্চতি. এসা পন ন অলংৰচনীযা কেনচিদেৰ কারণেন কলহং কত্ৰা গতা, তেনেৰেত্থ ভগৰা ‘‘অনাপত্তী’’তি আহ. যস্মা পন কাযসংসগ্গে যক্খিযা থুল্লচ্চযং ৰুত্তং, তস্মা দুট্ঠুল্লাদীসুপি যক্খিপেতিযো থুল্লচ্চযৰত্থুমেৰাতি ৰেদিতব্বা. অট্ঠকথাসু পনেতং ন ৰিচারিতং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.
সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.