৪. কাণমাতাসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৩০. চতুত্থসিক্খাপদে – কাণমাতাতি কাণায মাতা. সা কিরস্সা ধীতা অভিরূপা অহোসি, যে যে তং পস্সন্তি, তে তে রাগেন কাণা হোন্তি, রাগন্ধা হোন্তীতি অত্থো. তস্মা পরেসং কাণভাৰকরণতো ‘‘কাণা’’তি ৰিস্সুতা অহোসি. তস্সা ৰসেন মাতাপিস্সা ‘‘কাণমাতা’’তি পাকটা জাতা. আগতন্তি আগমনং. কিস্মিং ৰিযাতি কীদিসং ৰিয; লজ্জনকং ৰিয হোতীতি অধিপ্পাযো. রিত্তহত্থং গন্তুন্তি রিত্তা হত্থা অস্মিং গমনে তদিদং রিত্তহত্থং, তং রিত্তহত্থং গমনং গন্তুং লজ্জনকং ৰিয হোতীতি ৰুত্তং হোতি. পরিক্খযং অগমাসীতি উপাসিকা অরিযসাৰিকা ভিক্খূ দিস্ৰা সন্তং অদাতুং ন সক্কোতি, তস্মা তাৰ দাপেসি, যাৰ সব্বং পরিক্খযং অগমাসি. ধম্মিযা কথাযাতি এত্থ কাণাপি মাতু অত্থায দেসিযমানং ধম্মং সুণন্তী দেসনাপরিযোসানে সোতাপন্না অহোসি. উট্ঠাযাসনা পক্কামীতি আসনতো উট্ঠহিত্ৰা গতো. সোপি পুরিসো ‘‘সত্থা কির কাণমাতায নিৰেসনং অগমাসী’’তি সুত্ৰা কাণং আনেত্ৰা পকতিট্ঠানেযেৰ ঠপেসি.
২৩১. ইমস্মিং পন ৰত্থুস্মিং উপ্পন্নমত্তে অপ্পঞ্ঞত্তেযেৰ সিক্খাপদে পাথেয্যৰত্থু উদপাদি, তস্মা অনন্তরমেৰ চেতং দস্সেতুং ‘‘তেন খো পন সমযেনা’’তিআদি ৰুত্তং. সোপি চ উপাসকো অরিযসাৰকত্তা সব্বমেৰ দাপেসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘পরিক্খযং অগমাসী’’তি.
২৩৩. যংকিঞ্চি পহেণকত্থাযাতি পণ্ণাকারত্থায পটিযত্তং যংকিঞ্চি অতিরসকমোদকসক্খলিকাদি সব্বং ইধ পূৰোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. যংকিঞ্চি পাথেয্যত্থাযাতি মগ্গং গচ্ছন্তানং অন্তরামগ্গত্থায পটিযত্তং যংকিঞ্চি বদ্ধসত্তুঅবদ্ধসত্তুতিলতণ্ডুলাদি সব্বং ইধ মন্থোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. ততো চে উত্তরিন্তি সচেপি ততিযং পত্তং থূপীকতং গণ্হাতি, পূৰগণনায পাচিত্তিযং.
দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গহেত্ৰাতি মুখৰট্টিযা হেট্ঠিমলেখায সমপূরে পত্তে গহেত্ৰা. অমুত্র মযা দ্ৰত্তিপত্তপূরাতি এত্থ সচে দ্ৰে গহিতা, ‘‘অত্র মযা দ্ৰে পত্তপূরা পটিগ্গহিতা, ত্ৰং একং গণ্হেয্যাসী’’তি ৰত্তব্বং. তেনাপি অঞ্ঞং পস্সিত্ৰা ‘‘পঠমং আগতেন দ্ৰে পত্তপূরা গহিতা, মযা একো, মা ত্ৰং গণ্হী’’তি ৰত্তব্বং. যেন পঠমং একো গহিতো, তস্সাপি পরম্পরারোচনে এসেৰ নযো. যেন পন সযমেৰ তযো গহিতা, তেন অঞ্ঞং দিস্ৰা ‘‘মা খো এত্থ পটিগ্গণ্হি’’ চ্চেৰ ৰত্তব্বং. পটিক্কমনং নীহরিত্ৰাতি আসনসালং হরিত্ৰা, আসনসালং গচ্ছন্তেন চ ছড্ডিতসালা ন গন্তব্বা. যত্থ মহা ভিক্খুসঙ্ঘো নিসীদতি, তত্থ গন্তব্বং. মহাপচ্চরিযং পন ৰুত্তং ‘‘যা লদ্ধট্ঠানতো আসন্না আসনসালা, তত্থ গন্তব্বং. অত্তনো ‘সন্দিট্ঠানং ৰা সম্ভত্তানং ৰা একনিকাযিকানং ৰা দস্সামী’তি অঞ্ঞত্থ গন্তুং ন লব্ভতি. সচে পনস্স নিবদ্ধনিসীদনট্ঠানং হোতি, দূরম্পি গন্তুং ৰট্টতী’’তি.
সংৰিভজিতব্বন্তি সচে তযো পত্তপূরা গহিতা, একং অত্তনো ঠপেত্ৰা দ্ৰে ভিক্খুসঙ্ঘস্স দাতব্বা. সচ্চে দ্ৰে গহিতা, একং অত্তনো ঠপেত্ৰা একো সঙ্ঘস্স দাতব্বো, যথামিত্তং পন দাতুং ন লব্ভতি. যেন একো গহিতো, ন তেন কিঞ্চি অকামা দাতব্বং, যথারুচি কাতব্বং.
২৩৫. গমনে পটিপ্পস্সদ্ধেতি অন্তরামগ্গে উপদ্দৰং ৰা দিস্ৰা অনত্থিকতায ৰা ‘‘মযং ইদানি ন পেসিস্সাম, ন গমিস্সামা’’তি এৰং গমনে পটিপ্পস্সদ্ধে উপচ্ছিন্নে. ঞাতকানং পৰারিতানন্তি এতেসং বহুম্পি দেন্তানং পটিগ্গণ্হন্তস্স অনাপত্তি. অট্ঠকথাসু পন ‘‘তেসম্পি পাথেয্যপহেণকত্থায পটিযত্ততো পমাণমেৰ ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. সেসং উত্তানমেৰ.
ছসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
কাণমাতাসিক্খাপদং চতুত্থং.