১০. পচ্চযসুত্তৰণ্ণনা
২০. দসমে পটিচ্চসমুপ্পাদঞ্চ ৰো ভিক্খৰে, দেসেস্সামি পটিচ্চসমুপ্পন্নে চ ধম্মেতি সত্থা ইমস্মিং সুত্তে পচ্চযে চ পচ্চযনিব্বত্তে চ সভাৰধম্মে দেসেস্সামীতি উভযং আরভি. উপ্পাদা ৰা তথাগতানন্তি তথাগতানং উপ্পাদেপি, বুদ্ধেসু উপ্পন্নেসু অনুপ্পন্নেসুপি জাতিপচ্চযা জরামরণং, জাতিযেৰ জরামরণস্স পচ্চযো. ঠিতাৰ সা ধাতূতি ঠিতোৰ সো পচ্চযসভাৰো, ন কদাচি জাতি জরামরণস্স পচ্চযো ন হোতি. ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতাতি ইমেহিপি দ্ৰীহি পচ্চযমেৰ কথেতি. পচ্চযেন হি পচ্চযুপ্পন্না ধম্মা তিট্ঠন্তি, তস্মা পচ্চযোৰ ‘‘ধম্মট্ঠিততা’’তি ৰুচ্চতি. পচ্চযো ধম্মে নিযমেতি, তস্মা ‘‘ধম্মনিযামতা’’তি ৰুচ্চতি. ইদপ্পচ্চযতাতি ইমেসং জরামরণাদীনং পচ্চযা ইদপ্পচ্চযা, ইদপ্পচ্চযাৰ ইদপ্পচ্চযতা. তন্তি তং পচ্চযং. অভিসম্বুজ্ঝতীতি ঞাণেন অভিসম্বুজ্ঝতি. অভিসমেতীতি ঞাণেন অভিসমাগচ্ছতি. আচিক্খতীতি কথেতি. দেসেতীতি দস্সেতি. পঞ্ঞাপেতীতি জানাপেতি. পট্ঠপেতীতি ঞাণমুখে ঠপেতি. ৰিৰরতীতি ৰিৰরিত্ৰা দস্সেতি. ৰিভজতীতি ৰিভাগতো দস্সেতি. উত্তানীকরোতীতি পাকটং করোতি. পস্সথাতি চাহাতি পস্সথ ইতি চ ৰদতি. কিন্তি? জাতিপচ্চযা, ভিক্খৰে, জরামরণন্তিআদি.
ইতি খো, ভিক্খৰেতি এৰং খো, ভিক্খৰে. যা তত্রাতি যা তেসু ‘‘জাতিপচ্চযা জরামরণ’’ন্তিআদীসু. তথতাতিআদীনি পচ্চযাকারস্সেৰ ৰেৰচনানি. সো তেহি তেহি পচ্চযেহি অনূনাধিকেহেৰ তস্স তস্স ধম্মস্স সম্ভৰতো তথতাতি, সামগ্গিং উপগতেসু পচ্চযেসু মুহুত্তম্পি ততো নিব্বত্তানং ধম্মানং অসম্ভৰাভাৰতো অৰিতথতাতি, অঞ্ঞধম্মপচ্চযেহি অঞ্ঞধম্মানুপ্পত্তিতো অনঞ্ঞথতাতি, জরামরণাদীনং পচ্চযতো ৰা পচ্চযসমূহতো ৰা ইদপ্পচ্চযতাতি ৰুত্তো. তত্রাযং ৰচনত্থো – ইমেসং পচ্চযা ইদপ্পচ্চযা, ইদপ্পচ্চযা এৰ ইদপ্পচ্চযতা, ইদপ্পচ্চযানং ৰা সমূহো ইদপ্পচ্চযতা. লক্খণং পনেত্থ সদ্দসত্থতো ৰেদিতব্বং.
অনিচ্চন্তি হুত্ৰা অভাৰট্ঠেন অনিচ্চং. এত্থ চ অনিচ্চন্তি ন জরামরণং অনিচ্চং, অনিচ্চসভাৰানং পন খন্ধানং জরামরণত্তা অনিচ্চং নাম জাতং. সঙ্খতাদীসুপি এসেৰ নযো. এত্থ চ সঙ্খতন্তি পচ্চযেহি সমাগন্ত্ৰা কতং. পটিচ্চসমুপ্পন্নন্তি পচ্চযে নিস্সায উপ্পন্নং. খযধম্মন্তি খযসভাৰং. ৰযধম্মন্তি ৰিগচ্ছনকসভাৰং. ৰিরাগধম্মন্তি ৰিরজ্জনকসভাৰং. নিরোধধম্মন্তি নিরুজ্ঝনকসভাৰং. জাতিযাপি ৰুত্তনযেনেৰ অনিচ্চতা ৰেদিতব্বা. জনকপচ্চযানং ৰা কিচ্চানুভাৰক্খণে দিট্ঠত্তা একেন পরিযাযেনেত্থ অনিচ্চাতিআদীনি যুজ্জন্তিযেৰ. ভৰাদযো অনিচ্চাদিসভাৰাযেৰ.
সম্মপ্পঞ্ঞাযাতি সৰিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায. পুব্বন্তন্তি পুরিমং অতীতন্তি অত্থো. অহোসিং নু খোতিআদীসু ‘‘অহোসিং নু খো ননু খো’’তি সস্সতাকারঞ্চ অধিচ্চসমুপ্পত্তিআকারঞ্চ নিস্সায অতীতে অত্তনো ৰিজ্জমানতঞ্চ অৰিজ্জমানতঞ্চ কঙ্খতি. কিং কারণন্তি ন ৰত্তব্বং, উম্মত্তকো ৰিয বালপুথুজ্জনো যথা ৰা তথা ৰা পৰত্ততি. কিং নু খো অহোসিন্তি জাতিলিঙ্গুপপত্তিযো নিস্সায ‘‘খত্তিযো নু খো অহোসিং, ব্রাহ্মণৰেস্সসুদ্দগহট্ঠপব্বজিতদেৰমনুস্সানং অঞ্ঞতরো’’তি কঙ্খতি. কথং নু খোতি সণ্ঠানাকারং নিস্সায ‘‘দীঘো নু খো অহোসিং রস্সওদাতকণ্হপমাণিকঅপ্পমাণিকাদীনং অঞ্ঞতরো’’তি কঙ্খতি. কেচি পন ‘‘ইস্সরনিম্মানাদীনি নিস্সায ‘কেন নু খো কারণেন অহোসি’ন্তি হেতুতো কঙ্খতী’’তি ৰদন্তি. কিং হুত্ৰা কিং অহোসিন্তি জাতিআদীনি নিস্সায ‘‘খত্তিযো হুত্ৰা নু খো ব্রাহ্মণো অহোসিং…পে… দেৰো হুত্ৰা মনুস্সো’’তি অত্তনো পরম্পরং কঙ্খতি. সব্বত্থেৰ পন অদ্ধানন্তি কালাধিৰচনমেতং. অপরন্তন্তি অনাগতং অন্তং. ভৰিস্সামি নু খো ননু খোতি সস্সতাকারঞ্চ উচ্ছেদাকারঞ্চ নিস্সায অনাগতে অত্তনো ৰিজ্জমানতঞ্চ অৰিজ্জমানতঞ্চ কঙ্খতি. সেসমেত্থ ৰুত্তনযমেৰ.
এতরহি ৰা পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানন্তি ইদানি ৰা পটিসন্ধিমাদিং কত্ৰা চুতিপরিযন্তং সব্বম্পি ৰত্তমানকালং গহেত্ৰা. অজ্ঝত্তং কথংকথী ভৰিস্সতীতি অত্তনো খন্ধেসু ৰিচিকিচ্ছী ভৰিস্সতি. অহং নু খোস্মীতি অত্তনো অত্থিভাৰং কঙ্খতি. যুত্তং পনেতন্তি? যুত্তং অযুত্তন্তি কা এত্থ চিন্তা. অপিচেত্থ ইদং ৰত্থুম্পি উদাহরন্তি – চূল়মাতায কির পুত্তো মুণ্ডো, মহামাতায পুত্তো অমুণ্ডো, তং পুত্তং মুণ্ডেসুং, সো উট্ঠায ‘‘অহং নু খো চূল়মাতায পুত্তো’’তি চিন্তেসি. এৰং অহং নু খোস্মীতি কঙ্খা হোতি. নো নু খোস্মীতি অত্তনো নত্থিভাৰং কঙ্খতি. তত্রাপি ইদং ৰত্থু – একো কির মচ্ছে গণ্হন্তো উদকে চিরট্ঠানেন সীতিভূতং অত্তনো ঊরুং মচ্ছোতি চিন্তেত্ৰা পহরি. অপরো সুসানপস্সে খেত্তং রক্খন্তো ভীতো সঙ্কুটিতো সযি, সো পটিবুজ্ঝিত্ৰা অত্তনো জণ্ণুকানি দ্ৰে যক্খাতি চিন্তেত্ৰা পহরি. এৰং নো নু খোস্মীতি কঙ্খতি.
কিং নু খোস্মীতি খত্তিযোৰ সমানো অত্তনো খত্তিযভাৰং কঙ্খতি. এসেৰ নযো সেসেসুপি. দেৰো পন সমানো দেৰভাৰং অজানন্তো নাম নত্থি, সোপি পন ‘‘অহং রূপী নু খো অরূপী নু খো’’তিআদিনা নযেন কঙ্খতি. খত্তিযাদযো কস্মা ন জানন্তীতি চে? অপচ্চক্খা তেসং তত্থ তত্থ কুলে উপ্পত্তি. গহট্ঠাপি চ পোত্থলিকাদযো পব্বজিতসঞ্ঞিনো, পব্বজিতাপি ‘‘কুপ্পং নু খো মে কম্ম’’ন্তিআদিনা নযেন গহট্ঠসঞ্ঞিনো. মনুস্সাপি চ রাজানো ৰিয অত্তনি দেৰসঞ্ঞিনো হোন্তি. কথং নু খোস্মীতি ৰুত্তনযমেৰ. কেৰলঞ্হেত্থ অব্ভন্তরে জীৰো নাম অত্থীতি গহেত্ৰা তস্স সণ্ঠানাকারং নিস্সায ‘‘দীঘো নু খোস্মি রস্সচতুরস্সছল়ংসঅট্ঠংসসোল়সংসাদীনং অঞ্ঞতরপ্পকারো’’তি কঙ্খন্তো কথং নু খোস্মীতি? কঙ্খতীতি ৰেদিতব্বো. সরীরসণ্ঠানং পন পচ্চুপ্পন্নং অজানন্তো নাম নত্থি. কুতো আগতো সো কুহিং গামী ভৰিস্সতীতি অত্তভাৰস্স আগতিগতিট্ঠানং কঙ্খন্তো এৰং কঙ্খতি. অরিযসাৰকস্সাতি ইধ সোতাপন্নো অধিপ্পেতো, ইতরেপি পন তযো অৰারিতাযেৰাতি. দসমং.
আহারৰগ্গো দুতিযো.