৪. নন্দকোৰাদসুত্তৰণ্ণনা
৩৯৮. এৰং মে সুতন্তি নন্দকোৰাদসুত্তং. তত্থ তেন খো পন সমযেনাতি ভগৰা মহাপজাপতিযা যাচিতো ভিক্খুনিসঙ্ঘং উয্যোজেত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৰা – ‘‘থেরা ভিক্খূ ৰারেন ভিক্খুনিযো ওৰদন্তূ’’তি সঙ্ঘস্স ভারং অকাসি. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং. তত্থ পরিযাযেনাতি ৰারেন. ন ইচ্ছতীতি অত্তনো ৰারে সম্পত্তে দূরং গামং ৰা গন্ত্ৰা সূচিকম্মাদীনি ৰা আরভিত্ৰা ‘‘অযং নামস্স পপঞ্চো’’তি ৰদাপেসি. ইমং পন পরিযাযেন ওৰাদং ভগৰা নন্দকত্থেরস্সেৰ কারণা অকাসি. কস্মা? ইমাসঞ্হি ভিক্খুনীনং থেরং দিস্ৰা চিত্তং একগ্গং হোতি পসীদতি. তেন তা তস্স ওৰাদং সম্পটিচ্ছিতুকামা, ধম্মকথং সোতুকামা. তস্মা ভগৰা – ‘‘নন্দকো অত্তনো ৰারে সম্পত্তে ওৰাদং দস্সতি, ধম্মকথং কথেস্সতী’’তি ৰারেন ওৰাদং অকাসি. থেরো পন অত্তনো ৰারং ন করোতি, কস্মাতি চে? তা কির ভিক্খুনিযো পুব্বে থেরস্স জম্বুদীপে রজ্জং কারেন্তস্স ওরোধা অহেসুং. থেরো পুব্বেনিৰাসঞাণেন তং কারণং ঞত্ৰা চিন্তেসি – ‘‘মং ইমস্স ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স মজ্ঝে নিসিন্নং উপমাযো চ কারণানি চ আহরিত্ৰা ধম্মং কথযমানং দিস্ৰা অঞ্ঞো পুব্বেনিৰাসঞাণলাভী ভিক্খু ইমং কারণং ওলোকেত্ৰা ‘আযস্মা নন্দকো যাৰজ্জদিৰসা ওরোধে ন ৰিস্সজ্জেতি, সোভতাযমাযস্মা ওরোধপরিৰুতো’তি ৰত্তব্বং মঞ্ঞেয্যা’’তি. এতমত্থং সম্পস্সমানো থেরো অত্তনো ৰারং ন করোতি. ইমাসঞ্চ কির ভিক্খুনীনং থেরস্সেৰ দেসনা সপ্পাযা ভৰিস্সতীতি ঞত্ৰা অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং নন্দকং আমন্তেসি.
তাসং ভিক্খুনীনং পুব্বে তস্স ওরোধভাৰজাননত্থং ইদং ৰত্থুং – পুব্বে কির বারাণসিযং পঞ্চ দাসসতানি পঞ্চ দাসিসতানি চাতি জঙ্ঘসহস্সং একতোৰ কম্মং কত্ৰা একস্মিং ঠানে ৰসি. অযং নন্দকত্থেরো তস্মিং কালে জেট্ঠকদাসো হোতি, গোতমী জেট্ঠকদাসী. সা জেট্ঠকদাসস্স পাদপরিচারিকা অহোসি পণ্ডিতা ব্যত্তা. জঙ্ঘসহস্সম্পি পুঞ্ঞকম্মং করোন্তং একতো করোতি. অথ ৰস্সূপনাযিকসমযে পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধা নন্দমূলকপব্ভারতো ইসিপতনে ওতরিত্ৰা নগরে পিণ্ডায চরিত্ৰা ইসিপতনমেৰ গন্ত্ৰা – ‘‘ৰস্সূপনাযিককুটিযা অত্থায হত্থকম্মং যাচিস্সামা’’তি চীৰরং পারুপিত্ৰা সাযন্হসমযে নগরং পৰিসিত্ৰা সেট্ঠিস্স ঘরদ্ৰারে অট্ঠংসু. জেট্ঠকদাসী কুটং গহেত্ৰা উদকতিত্থং গচ্ছন্তী পচ্চেকবুদ্ধে নগরং পৰিসন্তে অদ্দস. সেট্ঠি তেসং আগতকারণং সুত্ৰা ‘‘অম্হাকং ওকাসো নত্থি, গচ্ছন্তূ’’তি আহ.
অথ তে নগরা নিক্খমন্তে জেট্ঠকদাসী কুটং গহেত্ৰা পৰিসন্তী দিস্ৰা কুটং ওতারেত্ৰা ৰন্দিত্ৰা ওনমিত্ৰা মুখং পিধায – ‘‘অয্যা নগরং পৰিট্ঠমত্তাৰ নিক্খন্তা, কিং নু খো’’তি পুচ্ছি. ৰস্সূপনাযিককুটিযা হত্থকম্মং যাচিতুং আগমিম্হাতি. লদ্ধং, ভন্তেতি. ন লদ্ধং উপাসিকেতি? কিং পনেসা কুটি ইস্সরেহেৰ কাতব্বা, দুগ্গতেহিপি সক্কা কাতুন্তি. যেন কেনচি সক্কাতি? সাধু, ভন্তে, মযং করিস্সাম. স্ৰে ময্হং ভিক্খং গণ্হথাতি নিমন্তেত্ৰা উদকং নেত্ৰা পুন কুটং গহেত্ৰা আগম্ম তিত্থমগ্গে ঠত্ৰা আগতা অৰসেসদাসিযো ‘‘এত্থেৰ হোথা’’তি ৰত্ৰা সব্বাসং আগতকালে আহ – ‘‘অম্ম কিং নিচ্চমেৰ পরস্স দাসকম্মং করিস্সথ, উদাহু দাসভাৰতো মুচ্চিতুং ইচ্ছথা’’তি? অজ্জেৰ মুচ্চিতুমিচ্ছাম অয্যেতি. যদি এৰং মযা পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধা হত্থকম্মং অলভন্তা স্ৰাতনায নিমন্তিতা, তুম্হাকং সামিকেহি একদিৰসং হত্থকম্মং দাপেথাতি. তা সাধূতি সম্পটিচ্ছিত্ৰা সাযং অটৰিতো আগতকালে সামিকানং আরোচেসুং. তে সাধূতি জেট্ঠকদাসস্স গেহদ্ৰারে সন্নিপতিংসু.
অথ নে জেট্ঠকদাসী স্ৰে তাতা পচ্চেকবুদ্ধানং হত্থকম্মং দেথাতি আনিসংসং আচিক্খিত্ৰা যেপি ন কাতুকামা, তে গাল়্হেন ওৰাদেন তজ্জেত্ৰা পটিচ্ছাপেসি. সা পুনদিৰসে পচ্চেকবুদ্ধানং ভত্তং দত্ৰা সব্বেসং দাসপুত্তানং সঞ্ঞং অদাসি. তে তাৰদেৰ অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা দব্বসম্ভারে সমোধানেত্ৰা সতং সতং হুত্ৰা একেককুটিং একেকচঙ্কমনাদিপরিৰারং কত্ৰা মঞ্চপীঠপানীযপরিভোজনীযভাজনাদীনি ঠপেত্ৰা পচ্চেকবুদ্ধে তেমাসং তত্থ ৰসনত্থায পটিঞ্ঞং কারেত্ৰা ৰারভিক্খং পট্ঠপেসুং. যো অত্তনো ৰারদিৰসে ন সক্কোতি. তস্স জেট্ঠকদাসী সকগেহতো আহরিত্ৰা দেতি. এৰং তেমাসং জগ্গিত্ৰা জেট্ঠকদাসী একেকং দাসং একেকং সাটকং ৰিস্সজ্জাপেসি. পঞ্চ থূলসাটকসতানি অহেসুং. তানি পরিৰত্তাপেত্ৰা পঞ্চন্নং পচ্চেকবুদ্ধানং তিচীৰরানি কত্ৰা অদাসি. পচ্চেকবুদ্ধা যথাফাসুকং অগমংসু. তম্পি জঙ্ঘসহস্সং একতো কুসলং কত্ৰা কাযস্স ভেদা দেৰলোকে নিব্বত্তি. তানি পঞ্চ মাতুগামসতানি কালেন কালং তেসং পঞ্চন্নং পুরিসসতানং গেহে হোন্তি, কালেন কালং সব্বাপি জেট্ঠকদাসপুত্তস্সেৰ গেহে হোন্তি. অথ একস্মিং কালে জেট্ঠকদাসপুত্তো দেৰলোকতো চৰিত্ৰা রাজকুলে নিব্বত্তো. তাপি পঞ্চসতা দেৰকঞ্ঞা মহাভোগকুলেসু নিব্বত্তিত্ৰা তস্স রজ্জে ঠিতস্স গেহং অগমংসু. এতেন নিযামেন সংসরন্তিযো অম্হাকং ভগৰতো কালে কোলিযনগরে দেৰদহনগরে চ খত্তিযকুলেসু নিব্বত্তা.
নন্দকত্থেরোপি পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পত্তো, জেট্ঠকদাসিধীতা ৰযং আগম্ম সুদ্ধোদনমহারাজস্স অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠিতা, ইতরাপি তেসং তেসং রাজপুত্তানংযেৰ ঘরং গতা. তাসং সামিকা পঞ্চসতা রাজকুমারা উদকচুম্বটকলহে সত্থু ধম্মদেসনং সুত্ৰা পব্বজিতা, রাজধীতরো তেসং উক্কণ্ঠনত্থং সাসনং পেসেসুং. তে উক্কণ্ঠিতে ভগৰা কুণালদহং নেত্ৰা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠপেত্ৰা মহাসমযদিৰসে অরহত্তে পতিট্ঠাপেসি. তাপি পঞ্চসতা রাজধীতরো নিক্খমিত্ৰা মহাপজাপতিযা সন্তিকে পব্বজিংসু. অযমাযস্মা নন্দকো এত্তাৰ তা ভিক্খুনিযোতি এৰমেতং ৰত্থু দীপেতব্বং.
রাজকারামোতি পসেনদিনা কারিতো নগরস্স দক্খিণদিসাভাগে থূপারামসদিসে ঠানে ৰিহারো.
৩৯৯. সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠন্তি হেতুনা কারণেন ৰিপস্সনাপঞ্ঞায যাথাৰসরসতো দিট্ঠং.
৪০১. তজ্জং তজ্জন্তি তংসভাৰং তংসভাৰং, অত্থতো পন তং তং পচ্চযং পটিচ্চ তা তা ৰেদনা উপ্পজ্জন্তীতি ৰুত্তং হোতি.
৪০২. পগেৰস্স ছাযাতি মূলাদীনি নিস্সায নিব্বত্তা ছাযা পঠমতরংযেৰ অনিচ্চা.
৪১৩. অনুপহচ্চাতি অনুপহনিত্ৰা. তত্থ মংসং পিণ্ডং পিণ্ডং কত্ৰা চম্মং অল্লিযাপেন্তো মংসকাযং উপহনতি নাম. চম্মং বদ্ধং বদ্ধং কত্ৰা মংসে অল্লিযাপেন্তো মংসকাযং উপহনতি নাম. এৰং অকত্ৰা. ৰিলিমংসং ন্হারুবন্ধনন্তি সব্বচম্মে লগ্গৰিলীপনমংসমেৰ. অন্তরাকিলেসসংযোজনবন্ধনন্তি সব্বং অন্তরকিলেসমেৰ সন্ধায ৰুত্তং.
৪১৪. সত্ত খো পনিমেতি কস্মা আহাতি? যা হি এসা পঞ্ঞা কিলেসে ছিন্দতীতি ৰুত্তা, সা ন একিকাৰ অত্তনো ধম্মতায ছিন্দিতুং সক্কোতি. যথা পন কুঠারী ন অত্তনো ধম্মতায ছেজ্জং ছিন্দতি, পুরিসস্স তজ্জং ৰাযামং পটিচ্চেৰ ছিন্দতি, এৰং ন ৰিনা ছহি বোজ্ঝঙ্গেহি পঞ্ঞা কিলেসে ছিন্দিতুং সক্কোতি. তস্মা এৰমাহ. তেন হীতি যেন কারণেন তযা ছ অজ্ঝত্তিকানি আযতনানি, ছ বাহিরানি, ছ ৰিঞ্ঞাণকাযে, দীপোপমং, রুক্খোপমং, গাৰূপমঞ্চ দস্সেত্ৰা সত্তহি বোজ্ঝঙ্গেহি আসৰক্খযেন দেসনা নিট্ঠপিতা, তেন কারণেন ত্ৰং স্ৰেপি তা ভিক্খুনিযো তেনেৰ ওৰাদেন ওৰদেয্যাসীতি.
৪১৫. সা সোতাপন্নাতি যা সা গুণেহি সব্বপচ্ছিমিকা, সা সোতাপন্না. সেসা পন সকদাগামিঅনাগামিনিযো চ খীণাসৰা চ. যদি এৰং কথং পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পাতি. অজ্ঝাসযপারিপূরিযা. যস্সা হি ভিক্খুনিযা এৰমহোসি – ‘‘কদা নু খো অহং অয্যস্স নন্দকস্স ধম্মদেসনং সুণন্তী তস্মিংযেৰ আসনে সোতাপত্তিফলং সচ্ছিকরেয্য’’ন্তি, সা সোতাপত্তিফলং সচ্ছাকাসি. যস্সা অহোসি ‘‘সকদাগামিফলং অনাগামিফলং অরহত্ত’’ন্তি, সা অরহত্তং সচ্ছাকাসি. তেনাহ ভগৰা ‘‘অত্তমনা চেৰ পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পা চা’’তি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
নন্দকোৰাদসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.